Danıştay 4. Daire E.2023/8579 K.2023/5809

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; işyerinde canlı müzik izin belgesi olmaksızın müzik yayını yapıldığından bahisle faaliyetten men'ine ilişkin Çankaya Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı kararının kaldırılması iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davalı idare tarafından sunulan savunma dilekçesinde, işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin işlemin yasal dayanağının 2559 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri değil, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesi olduğunun belirtildiği,

5393 sayılı Kanun'un 15/b maddesi ile Belediyelere yasak koymak ve uygulamak, kanunlarda belirtilen cezaları vermek yetkisi tanınmış ise de, genel nitelikte olan bu düzenlemenin, Kanun ile özel yasak ve ceza hükümleri ihdas edildiği hallerde uygulama kabiliyeti bulunmamakta olup, bu durumda 2559 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca canlı müzik izin belgesi olmaksızın canlı müzik yayını yapmak, işyerlerinin mevzuata aykırı işletilmesi halini oluşturmakta olup, aynı madde uyarınca bu eylem için para cezası yaptırımı öngörüldüğü açık olduğundan,

dava konusu encümen kararı ile para cezasının yanı sıra yasal dayanak bulunmaksızın işyerinin ruhsat dışı faaliyet kaldırılıncaya kadar faaliyetten men'ine karar verilmesinde hukuki isabet görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; izinsiz canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması, sebebiyle canlı müzik izin belgesi olmaksızın canlı müzik yayını yapıldığından bahisle davacının işletmekte olduğu lokantasınının Anayasal bir hak olan çalışma hakkını engelleyecek şekilde faaliyetten men edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davalı idarenin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğinin Eğlence Yerlerine İlişkin Esaslar başlıklı 24. maddesinin (ğ) bendi ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 38. maddesi uyarınca işyerlerinin canlı müzik izin belgesi almadan canlı müzik yayını yapamayacakları kuralına yer verildiği, davaya konu işyerinin canlı müzik izin belgesi almadan faaliyette bulunduğunun açık olduğu, bu izinsiz faaliyet için faaliyetten men kararı verilebileceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Dosyanın incelenmesinden; İdare Mahkemesince dava konusu işlemin işyerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin olarak para cezasının yanı sıra Kanuni dayanak bulunmaksızın işyerinin ruhsat dışı faaliyet kaldırılıncaya kadar faaliyetten meni yönünde tesis edilen işleminin iptaline karar verildiği, davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine Bölge İdare Mahkemesi tarafından, izinsiz canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle İdare Mahkemesince verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verildiği görülmektedir.

Aleyhe hüküm verme yasağı uygulamada, kanun yoluna başvuran taraf aleyhine sonuç verici düzeltmelerin yapılmaması veya kurulacak yeni hükümde başvuran aleyhine olacak ilk hükümden daha ağır hüküm verilmemesi şeklinde tanımlanmaktadır.

Bu ilkenin amacı mahkemece verilen kararın aleyhine bozulabileceği yahut aleyhe değiştirilebileceğini düşünen tarafın istinaf ya da temyiz yoluna başvurmaktan kaçınmasının önüne geçmek ve kanun yoluna başvurma hakkını kullanabilmesini sağlamaktır.

Aleyhe hüküm verme yasağı olarak adlandırılan ve yerleşik yargı kararlarında da yer bulan bu kuralın, ilgililerin ihlal edildiğini düşündükleri haklarını korumak amacıyla herhangi bir endişe taşımaksızın dava açabilmelerini ve kanun yollarına başvurabilmelerini sağlamaya yönelik bir uygulama niteliği taşıdığından, Anayasanın 36. maddesinde ifade edilen hak arama hürriyetini temin eden bir yönü de bulunmaktadır.

Diğer bir ifadeyle ilgililerin içinde bulunduğu hukuki durumunun ağırlaşmasına yol açacak biçimde yargı kararı verilmesi hak arama hürriyetinin etkin kullanımını engelleyecek, dolayısıyla adil yargılama hakkının ihlaline neden olacaktır.

Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesince her ne kadar canlı müzik izin belgesi olmadan canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiş ise de aleyhe hüküm verme yasağı kapsamında mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ancak açıklama eklenmek suretiyle reddine karar verilmesi gerekirken kanun yoluna başvuran taraf aleyhine mevcut hukuki durumdan daha ağır sonuç doğuracak gerekçeyle karar verilmesinde hukuki isabet, istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.