Danıştay 4. Daire E.2023/8708 K.2024/2720

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No: ... adresinde yapılan denetimde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterildiğinden bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca kapatılmasına ve 1608 sayılı Kanun uyarınca 427,00-TL (mahkemece sehven 392,00-TL olarak belirtilen) idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; söz konusu işyerinin, davalı idareden usulüne uygun olarak alınmış... tarih ve ... sıra numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatına istinaden faaliyette bulunduğu,

her ne kadar davalı idare tarafından internet vergi dairesinden yapılan sorgulamada 30/06/2016 tarihinde işi bıraktığından bahisle iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği ileri sürülmüşse de, Mahkemelerinin 23/11/2021 tarihli kararıyla davacıya verilen 31/07/2015 tarihli iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilip edilmediği ve bu hususa ilişkin bilgi ve belgelerin onaylı okunaklı örneklerinin gönderilmesinin istenildiği, Mahkeme kayıtlarına 01/12/2021 tarihinde giren bilgi ve belgelerden davacının vergi dairesinden terk işlemi yaparak işi bıraktığından iş yeri açma ve çalışma ruhsatının öneminin kalmadığının bildirildiği,

dolayısıyla işyerine ait ...tarih ve... sıra numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatının davalı idarece iptal edilmediğinin anlaşıldığı, bu durumda; davacının işletmekte olduğu iş yerine ait ruhsatın iptal edildiğine ilişkin herhangi bir karar alınmadığı ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterildiğinden bahsedilmesinin mümkün olmadığından, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterildiğinden bahisle kapatılmasına ve idari para cezası uygulanmasına ilişkin ...

Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Söz konusu taşınmazın 20/11/2015 tarihinde ... isimli şahsın mülkiyetine geçtiği, dava konusu adrese 15/07/2016 tarihinde ... tarafından ruhsat talep edildiği, evrak dosyasında yapılan incelemede 11/07/2016 tarihli kira sözleşmesinin görüldüğü ve eksik evrak olmadığı gerekçesiyle 15/07/2016 tarihli ruhsatın verildiği ve davacı adına düzenlenmiş ruhsatın iptal edilerek ... adına düzenlenmiş ruhsatın kesinleştiği, davacının hem vergi dairesinden yapılan sorgulamada 30/06/2016 tarihinde işi bıraktığının görüldüğü hem de tapunun mülkiyetinin değişmesi söz konusu olduğundan başka bir şahsın başvurusu sonucu başka bir ruhsatın düzenlendiği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X)KARŞI OY

Davacı tarafından, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:... adresinde yapılan denetimde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterildiğinden bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca kapatılmasına ve 1608 sayılı Kanun uyarınca 427,00-TL (mahkemece sehven 392,00-TL olarak belirtilen) idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada verilen iptal kararı davalı idare tarafından temyiz edilmiştir.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 1. maddesinde; "Kanunun amacının, sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi, işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu" belirtilerek, aynı Kanun'un 3. maddesinde; "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye yetkili olan merciler" sayılmıştır.

Bahsi geçen Kanun'un 4. maddesinde ise; "İznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak şeklinde öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliğin esas alınacağı" vurgulanmıştır.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri Açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemlerin bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı";

"İşletmecinin değişmesi ve işyerinin nakli" başlıklı 8. maddesinde. "Ruhsatta belirtilen faaliyet konusu ve adresin değişmemesi kaydıyla işyerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenlenir. İşyerine yeni ortak alınması veya ortaklardan birinin ayrılması durumunda yeni ruhsat düzenlenmez.

İşyerinin başka bir adrese nakledilmesi halinde yeniden ruhsatlandırılması esastır. Mahalle, cadde, sokak ve benzeri yerlerin isim veya numaralarının değişmesi nedeniyle aynı işyeri için yeni ruhsat düzenlenmez. Ruhsatta yer alan bilgiler güncellenir. İşyeri sahibinin ölümü halinde, yeni ruhsat düzenlenmeksizin kanunî mirasçıları adına eski ruhsatın intibakı yapılır.

Ruhsatın yenilenmesi veya intibakı gereken hallerde yetkili idareye en geç üç ay içinde müracaat edilmesi zorunludur. Bu süre mirasçılar için altı ay olarak uygulanır. Süresi içinde müracaat yapılmadığının yetkili idarelerce tespiti durumunda tespit tarihinden itibaren onbeş günlük süre verilir. Bu süre sonunda ruhsat yenilenmediği veya intibak yaptırılmadığı hallerde ruhsat iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No:... adresinde çay ocağı işleten ve 31/07/2015 tarihinde iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan davacının, ... Belediyesi Zabıta Müdürlüğü'nün 26/10/2021 tarihli tespit tutanağıyla, faaliyet gösterilen çay ocağında iskambil kağıdı ile oyun oynandığı ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatının olmadığı, mevcut ruhsatının terki sanat ettiğinin tespit edilmesi üzerine iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterildiğinden bahisle 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesi ve 5326 sayılı Kanun uyarınca kapatılmasına ve 392,00-TL idari para cezası uygulanmasına ilişkin ... Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararının tesis edildiği ve anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacının 31/07/2015 tarihli işyeri açma ve çalışma ruhsatına istinaden faaliyette bulunduğu ve bu ruhsatın idare tarafından iptal edilmediği ileri sürülmüş ise de, davalı idare tarafından internet vergi dairesinden yapılan sorgulamada 30/06/2016 tarihinde davacının işi bıraktığının tespit edildiği, dava dışı ... adına 11/07/2016 tarihli vergi levhasının düzenlendiği, dava konusu işyerinin dava dışı üçüncü bir kişiye devredilmesi,

ticari faaliyeti terketme sonucunu doğurduğundan fiilen faaliyetin terk edilmesi nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının da hükümsüz hale geleceği, işyeri açma ve çalışma ruhsatının davalı idarece iptal edilmemiş olmasının, anılan ruhsatın hukuken geçerliliğini koruduğu anlamına gelmeyeceği, dolayısıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatının hukuken geçerliliğini kaybettiği sonucuna varıldığından temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle aksi yöndeki Dairemiz kararına katılmıyorum.