Danıştay 4. Daire E.2024/1284 K.2024/5410

Dava konusu istem: Nevşehir ili, Avanos ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkiinde bulunan tamamı Hazineye ait 2.651,50 m² yüzölçümlü taşınmazın tamamının arsa olarak kullanılması suretiyle 22/03/2019 - 02/03/2022 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle 3.500,501,10-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin 09/03/2022 tarihli ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasına sunulan bilirkişi raporu da dikkate alınarak uyuşmazlık konusu taşınmazın davacı şirket tarafından ticari yapı ve arsa olarak kullanılmak suretiyle 2.677,24 m²'sinin fuzulen işgal edildiği,

işgal edilen bu kısım için emsal taşınmazların dikkate alınması yöntemiyle bilirkişilerce 2019 yılı için bulunan 160,00-TL tutarındaki m² birim bedelinin hukuka uygun olarak tespit edildiği ve izleyen yıllar için söz konusu m² birim bedeline yeniden değerleme oranı uygulamak suretiyle m² birim bedellerinin hesaplanmasının da usule ve hukuka uygun olduğu anlaşılmış olup,

bu yolla Hazineye ait 2.677,24 m² yüzölçümlü taşınmazın tamamının arsa ve ticari bina olarak kullanılması suretiyle 22/03/2019 - 02/03/2022 tarihleri arasında fuzulen işgal edilmesi nedeniyle bilirkişilerce belirlenen işgal alanı ve m² birim bedeli ile işgal sürelerinin çarpımı sonucunda istenebilecek ecrimisil miktarının 1.565.455,65-TL olabileceği anlaşılmakla, idarece fazladan tahakkuk ettirilen 1.935.045,45-TL ecrimisilde hukuka uyarlık, istenilen ecrimisilin 1.565.455,65-TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 1.935.045,45-TL'lik kısmının iptaline, 1.565.455,65-TL'lik kısmı bakımından davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, işletmenin kapalı olduğu dönemlerin dikkate alınmadığı, 2020 yılında Covid-19 nedeniyle işletmenin açılmadığı, ecrimisil ihbarnamesinin usulüne uygun düzenlenmediği, bilirkişiler tarafından aynı yer ile ilgili olarak açılan davalarda m2 birim bedellerinin farklı hesaplandığı, raporlar arasında çelişki olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının temyiz edilen kısmının kısmen onanması, kısmen de bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Ecrimisilin, işgal nedeniyle alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, işgalcisine sağlamış olduğu ekonomik değer, altyapı, ulaşım kolaylığı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu dikkate alındığında, bilirkişilerce ecrimisilin fahiş olduğu iddiasının emsal oluşturabilecek yerlerin ecrimisil ve kira bedeli, önceki dönem ecrimisil ve emsal yargı kararları dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği kuşkusuzdur.

Dava konusu taşınmazın önceki ecrimisil istenen dönemi olan 08/03/2017-21/03/2019 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle, 1.539.174,80-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih, ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesine karşı açılan davada; ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu ecrimisil ve ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 921.478,23-TL'lik kısmının iptaline, davanın 617.696,57-TL'ye yönelik kısmı yönünden reddine karar verilmiş olup, bu kararın taraflarca temyiz edilmesi üzerine Danıştay Dördüncü Dairesinin 07/10/2024 tarih ve E:2023/6471, K:2024/5404 sayılı kararıyla, davanın iptale ilişkin kısmı ile reddedilen 573.608,658-TL'lik kısmının onandığı, redde ilişkin 44.087,912-TL'lik kısmı yönünden ise bozulduğu görülmüştür.

Uyuşmazlıkta, dosyada yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan raporda, dava konusu taşınmaz üzerinde toplam işgalli alanın 2.677,24 m² olduğu, taşınmazın m² birim bedelinin 2019 yılı için 160 TL/m², 2020 yılı için 196,1280 TL/m², 2021 yılı için 213,9952 TL/m² ve 2022 yılı için 291,4614 TL/m² olarak hesaplandığı, bu durumda işgal edilen alanın idarece, 2019, 2020, 2021 ve 2022 yılları için 2651,50 m² olarak tespit edilmesine rağmen bilirkişi raporunda 2677,24 m² belirlenmesinin 'taleple bağlılık ilkesi'' ne aykırı olduğu,

bu ilkeye göre bilirkişilerce ecrimisil düzeltme ihbarnamesinde belirtilenden daha fazla işgal alanı için ecrimisil bedeli hesaplanamayacağından, bilirkişi raporunda belirtilen alandan daha fazla işgal alanı için ecrimisil bedeli hesaplanmasının hukuka aykırı olduğu, öte yandan bir önceki dönem için hesaplanan ecrimisil ihbarnamesinde 2019 yılı için 134.552 TL/m² birim bedeli hesaplandığı, bu bedelin emsal olarak alınması gerektiği ve bu bedelin yeniden değerleme oranlarınca güncellenmesi suretiyle ecrimisl bedelinin hesaplanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, her ne kadar İdare Mahkemesince dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 1.935.045,45-TL'lik kısmında hukuka aykırı, 1.565.455,65-TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilmişse de, yukarıdaki açıklamalar uyarınca ve aleyhe hüküm verme yasağı kapsamında, dava konusu taşınmaza ilişkin 2651,50 m2 işgal alanı üzerinden 2019 yılı için134,552 TL/m², 2020 yılı için 164,933 TL/m², 2021 yılı için 179,959 TL/m² ve 2022 yılı için 245,104 TL/m² birim bedelleri dikkate alınarak toplam ecrimisil miktarının 1.302.085,54-TL olacağı, bu durumda davanın temyiz edilen 1.565.455,65-TL'lik reddine yönelik kısmının, 263.370,11-TL'lik kısmında hukuka uyarlık, 1.302.085,54-TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmamaktadır.