Danıştay 4. Daire E.2024/1698 K.2025/2666

Dava konusu istem: İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... (...) Mahallesi, ... Caddesinde ... ada, ... parselde bulunan 87.279,00 m² alanlı taşınmazın 33.674,00 m²'lik kısmının 01/11/2019 - 31/05/2022 tarihleri arasında mesire alanı-restaurant olarak işgal edildiğinden bahisle düzenlenen 1.035.154,00 TL tutarlı, ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile bu ihbarnameye karşı yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı İstanbul Vakıflar 1. Bölge Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, ecrimisil ihbarnamesine konu taşınmazın 33.674,00 m²'lik kısmının davacı şirket tarafından mesire alanı - restaurant olarak kullanıldığının sabit olduğu, söz konusu taşınmazın .../... hissesinin Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne ait olduğu göz önüne alındığında, davacı şirketin davalı idarenin hissesine (.../...) tekabül eden 11.307,80 m²'lik kısmında fuzuli şagil olduğu,

01/11/2019 - 31/05/2022 tarihleri arası dönem için 452.085,82 TL ecrimisil getirebileceği anlaşıldığından dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 452.085,82 TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 583.068,18-TL'lik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 583.068,18 TL'lik kısmının iptaline, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 452.085,82 TL'lik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dosyaya sunulan bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığı, kesinleşmiş yargı kararlarının dikkate alınmadığı, usul ve hukuka uygun işlem tesis edildiğinden kararın bozulması gerektiğ ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 2. fıkrasında; "...ecrimisilin tespit ve takdirinde.

İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur.

İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir..." hükmüne. 5. fıkrasında. "Bakanlık, uygulamada birliği sağlamak amacıyla, ecrimisilin tespit ve takdirine ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde;

tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan;

belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır.

Dosyanın incelenmesinden; Vakıflar Genel Müdürlüğü'nün hissedarı olduğu, İstanbul İli, ... İlçesi, ... (...) Mahallesi, ... Caddesinde ... ada, ... parselde bulunan 87.279,00 m² alanlı taşınmazın 33.674,00 m²'lik kısmının mesire alanı - restaurant olarak davacı şirket tarafından 01/11/2019 - 31/05/2022 tarihleri arasında işgal edildiğinden bahisle 1.035.154,00 TL tutarlı, ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin düzenlendiği, davacı tarafından söz konusu ihbarnameye 27/06/2022 tarihinde yapılan itirazın İstanbul Vakıflar 1. Bölge Müdürlüğü'nün... tarih ve ... sayılı işlemiyle reddedilmesi üzerine de anılan işlemlerin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Dosyada, davalı idare tarafından, ecrimisil bedeli tespit ve takdir edilirken aylık ecrimisil birim bedeli belirlenip 1.035.154,00 TL ecrimisil bedeli hesaplandığı, 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'ne istinaden taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilmesi gerektiği, dava konusu taşınmazın ...Mahallesi, ... Caddesine cepheli olduğu, ...

Caddesinin emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünün 2019 yılı için 45,15 TL/m² , 2020 yılı için 50,25 TL/m², 2021 yılı için 52,54 TL/m², 2022 yılı için 60,00 TL/ m² olduğu, bu birim bedeller esas alınarak 11.307,80 m²'lik alanın işgali için ecrimisil bedelinin 1.586.653,96 TL olması gerektiği, idarece hesaplanan ecrimisil bedelinin ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünün altında birim bedeller esas alınarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

Bu durumda; taşınmaz üzerinde fuzuli şagil olduğunda tereddüt bulunmayan davacı adına işgal edilen dönemler için idarece tespit edilen bedelin, 336 sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrasına uygun olduğu, buna göre, dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden temyize konu İdare Dava Dairesi kararının iptale ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.