Danıştay 4. Daire E.2024/1728 K.2025/816

Dava konusu istem: Antalya ili, Alanya ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevki, ... Sokak, No:... adresinde bulunan "... Otel" isimli iş yerinin, iş yeri açma ve çalışma ruhsatının olmadığı gerekçesiyle 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 1608 sayılı Kanun gereğince 581,00TL para cezası verilmesine ve ruhsat alınması için 15 gün süre verilmesine, 15 gün içinde ruhsat alınmadığı takdirde ticari faaliyetinin durdurulmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Alanya Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından işletilen ...

Otel isimli işyeri için iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun davalı idarece uyuşmazlığa konu otele ilişkin yapı tatil zaptı düzenlenmiş olunduğundan reddedildiği, ruhsat verilmeme işlemine yönelik açılan bir davanın da bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde; yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağının açık olduğu,

bu durumda söz konusu işletmenin işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan faaliyet gösterdiği tespit edildiğinden bahisle ilgili mevzuat gereğince davacıya idari para cezası verilmesine ve ruhsat alınmadığı takdirde iş yerinin ticari faaliyetlerinin durdurulacağına ilişkin davaya konu encümen kararıında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu işlemin, dava dışı ... İnş... Hakkında düzenlendiği, buna karşın dava konusu işyerinin, kiracı- işlertmeci sıfatıyla ... tarihinden bu yana taraflarınca işletildiği; bu hususlara ilişkin herhangi bir tespit ve araştırma yapılmadığı gibi taraflarına ruhsat almaları için süre verilmeden tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanunu'nun 1. maddesinde.

"Belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve sahâliyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi hükmüne göre idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verilir. Bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebilir.

Belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfından yapılmasını da emredebilir. Emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması halinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirilir. Bu madde hükümleri ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hallerde uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun "Emre Aykırı Davranış" başlıklı 32. maddesinin 1. fıkrasında; yetkili makamlar tarafından adli işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idari para cezası verileceği, 2. fıkrasında ise; bu maddenin, ancak ilgili kanunda açıkça hüküm bulunan hallerde uygulanabileceği belirtilmiştir.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili merciler sayılmış, 4. maddesinde; iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde a)İnsan sağlığına zarar vermemek, b)Çevre kirliliğine yol açmamak, c)Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak, kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliğin esas alınacağı, 5. maddesinde ise; işyeri veya işletme açmak isteyen kişinin;

işin özelliğine göre 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3. maddede belirtilen mercie ibraz edeceği, başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği, ilgilinin, bu belgeye dayanarak işyeri açabileceği hükme bağlanmıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinde işyerlerinde aranacak genel şartlar sayılmış, 6/1. maddesinde de yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı kuralı yer almıştır.

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmaksızın işyeri açmak ve çalıştırmak mümkün değildir.

Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından, Antalya ili, Alanya ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevki, ... Sokak, No:... adresinde bulunan "... Otel" isimli iş yerinin, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiğinden bahisle 581,00TL para cezası verilmesine ve ruhsat alınması için 15 gün süre verilmesine, 15 gün içinde ruhsat alınmadığı takdirde ticari faaliyetinin durdurulmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Alanya Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı görülmektedir.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı hususunun 3572 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelikte düzenlenmiş olması nedeniyle ruhsatsız olarak faaliyet gösteren işyerlerinin ancak söz konusu mevzuat hükümleri uygulanmak suretiyle mühürlenmesi/kapatılması ve /veya faaliyetine son verilmesi mümkün olup 1608 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak idari para cezası verilmesine ve ruhsat alınması için süre verilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf isteminin reddi yolundaki temyize konu kararda bu nedenle hukuka uyarlık bulunmadığından bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyoruz.