Danıştay 4. Daire E.2024/176 K.2024/7619

Dava konusu istem: İstanbul ili, Avcılar ilçesi, ... Mahallesi, ...-.../...-... ada/parsel sayılı taşınmazlar üzerinde yapılacak konut ve işyeri projesinde ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz yanındaki mülkiyeti Hazineye ait 6.000,00 m²'lik taşınmazın bir kısmının usule aykırı sözleşme nedeniyle işgal edildiği gerekçesiyle 03/02/2017-31/12/2017, 01/01/2018-31/12/2018, 01/01/2019–30/06/2019 dönemleri için toplam 632.685,56-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ve ... tarih ve E...-... sayılı düzeltme talebinin reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu taşınmazın davacı tarafından kullanımına esas olan davalı belediye ile aralarında yapılan protokolün, yetkisiz şekilde belediye başkanı tarafından imzalandığından bahisle iptali ve protokole konu taşınmazın kullanımı nedeniyle geriye dönük 5 yıl süreyle ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle...

İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasına kayden açılan davada, 26/12/2019 tarihli karar ile yürütmenin durdurulması talebinin reddine karar verildiği, uyuşmazlıkta, tarafların iddia ve savunmaları da dikkate alınarak yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyadaki belgelerin birlikte incelenmesinden; taşınmazın toplam 426.033,22-TL ecrimisil getirisi olabileceğinden; dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 426.033,22-TL’lik kısmı hukuka uygun olmakla birlikte, 206.652,34-TL'lik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin 206.652,34 TL'lik kısmının iptaline, 426.033,22 TL’lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davalı idarece, ... ada,... parsel yanındaki mülkiyeti tamamı Hazineye ait 6.000,00 m²'lik taşınmazın bir kısmının usule aykırı sözleşme nedeniyle işgal edildiği gerekçesiyle ecrimisil istenilmekte ise de.

03/02/2017-30/06/2019 tarihleri arasındaki dönemde nizalı taşınmazın, protokole dayalı olarak kullanıldığı açık olduğundan; davacının fuzuli işgalinden söz etme olanağı bulunmadığı, kesinleşen yargı kararıyla, protokolün iptal tarihinden geriye dönük 5 yıllık süre içinde davacı şirket işgalci olmadığından, ecrimisil alınmasının mümkün olmadığı, kaldı ki, protokol öncesine denk gelen 03/02/2017-05/07/2017 arası dönem için davacının kullanımına ilişkin herhangi bir tespit de bulunmadığı,

davacıdan 3/02/2017-31/12/2017, 01/01/2018-31/12/2018, 01/01/2019-30/06/2019 dönemleri için toplam 632.685,56-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ve ... tarih ve E.... sayılı düzeltme talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, davacı istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının redde ilişkin kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, tapuda belediyeleri adına kayıtlı ve idarelerinin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazla ilgili ecrimisil talebinin yasal ve yerinde olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 75. maddesinde; Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, 13. maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek tutarda ecrimisil isteneceği, ecrimisilin talep edilebilmesi için Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı, hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak Maliye Bakanlığı'nca çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "Ecrimisil:" Hazine taşınmazının, idarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, idarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, idarece talep edilen tazminat; "Fuzuli Şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, İstanbul ili, Avcılar ilçesi, ... Mahallesi, ...-.../... ada/parsel sayılı taşınmazlar üzerinde yapılacak konut ve işyeri projesinde ... ada ... parsel yanındaki mülkiyeti Hazineye ait 6.000,00 m²'lik taşınmazın bir kısmının usule aykırı sözleşme nedeniyle işgal edildiği gerekçesiyle 03/02/2017–30/06/2019 arası dönemler için toplam 632.685,56-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ve... tarih ve E...-... sayılı düzeltme talebinin reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Bakılan davada, dava konusu taşınmazın davacı tarafından kullanımına esas olan davalı belediye ile aralarında yapılan protokolün, yetkisiz şekilde belediye başkanı tarafından imzalandığından bahisle iptali ve protokole konu taşınmazın kullanımı nedeniyle geriye dönük 5 yıl süreyle ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:...

K:... sayılı kararı ile; anılan protokolün belediye başkanınca, kendisine verilmiş bir meclis yetkilendirme kararı bulunmadan yapıldığı anlaşıldığından, davalı idare tarafından anılan protokolün iptali işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından bu kısım yönüyle davanın reddine; dava konusu taşınmaza ilişkin geriye dönük beş (5) yıl süre ile ecrimisil tahakkuk ettirilmesine yönelik olarak ise, davacının sözkonusu yeri taraflar arasında yapılan ve davalı idareyi temsile yetkili belediye başkanınca imzalanan bir protokole dayalı olarak kullandığının açık olduğu,

her ne kadar taşınmazın tahsisine ilişkin söz konusu protokol, belediye meclisinin vermiş olduğu yetki olmadan sadece başkan tarafından imzalanmış olması nedeniyle davalı idarece iptal edilmiş ise de; bu durumun tebliğ üzerine ilgilileri, tebliğ tarihinden itibaren söz konusu yerde fuzuli şagil durumuna düşüreceği, iyi niyetle idareye güvenerek işlem tesis eden davacı firmanın geriye dönük olarak fuzuli şagil sayılmasına hukuken olanak bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından bu kısım yönüyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacı şirketin davaya konu taşınmazı kullanımını meşru kılan, taşınmazın 3 yıl süre ile kullanımına izin veren 05/07/2017 tarihli protokolün yargı kararı ile iptal edilmiş olması, iptal kararının ise protokolün düzenlendiği tarih itibariyle hukuki sonuç doğuracağı, dolayısı ile söz konusu protokolün hukuken varlığının kabulüne olanak bulunmadığı ve olayda fuzulen işgal şartlarının mevcut olduğunun açık olması karşısında dava konusu taşınmaza ilişkin geriye dönük beş (5) yıl süre ile ecrimisil tahakkuk ettirilmesine yönelik dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemlerin iptal edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı ve temyize konu kararın bozularak Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince, davanın esası incelenerek (ecrimisil bedeli yönünden) sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği görüşü ile kararın onanmasına ilişkin Daire kararına katılmıyoruz.