Danıştay 4. Daire E.2024/1956 K.2025/2034

2- ... VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... 2- ... 3- ... 4- ... 5- ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi,... Caddesi, ... ada ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde el birliğiyle malik olan davacılar tarafından, söz konusu taşınmaza verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; ruhsat verilen söz konusu işyerlerinde bulunan taşınmazların el birliği mülkiyetine konu olması ve taşınmaz üzerinde iştirak halinde maliklerin birlikte hareket etme zorunluluğu olduğundan ve somut olayda ruhsat verilen iş yerleri ile ilgili olarak bu koşul sağlanmadığından veya elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüşümü gerçekleşmeden söz konusu iş yerlerine verilen ruhsatların iptal edilmesi gerekeceğinden davacıların yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, davalı ve davalı yanında müdahiller tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI

Dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN MÜDAHİLİN İDDİALARI

...'ün kullandığı taşınmaza Süt ve Süt Mamulleri İmal Yeri ruhsatı verilme tarihi 2012 yılı olduğu, ...'ya ait "büro" ruhsatı verilme tarihinin de 12/10/2021 olduğu, her ikisinin de 2000 yılından beri bu taşınmazı kullandığı, ikisi de ayrı ayrı bu taşınmazları 20 yıla yakın süredir kullandığı, işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde; dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gün olduğu; bu sürelerin idari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlayacağı hükmüne.

"Sürelerle İlgili Genel Esaslar" başlıklı 8. maddesinde; sürelerin, tebliğ, yayın veya ilan tarihini izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı hükmüne.

"Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde; idari dava açmadan önce ilgililerin, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasını üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde isteyebileceği ve bu başvurunun, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durduracağı, 60 gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı ve isteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde, dava açma süresinin yeniden işlemeye başlayacağı ve başvurma tarihine kadar geçmiş sürenin de hesaba katılacağı.

14. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde; dilekçelerin süre aşımı yönünden inceleneceği, aynı maddenin 6. fıkrasında. 3. fıkrada belirtilen hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı, 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde ise; davada, süre aşımı bulunması halinde davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

Yukarıda aktarılan hükümler uyarınca; idari davalarda dava açma süresinin başlangıç tarihi; idari işlemin tebliğ, yayın veya ilan tarihidir. Ancak Kanunda öngörülen bu durumların söz konusu olmadığı hallerde, ilgililerin dava konusu işlemi öğrenme tarihinin iyiniyet kuralları çerçevesinde, olayın özelliği ve niteliği gözönünde tutulmak suretiyle yargı organınca belirleneceği kuşkusuzdur.

İdari işlemin usulüne uygun tebliği ve bütün unsurlarıyla ilgililer tarafından öğrenilmesi; ilgililerin dava açma haklarını kullanmalarını ve açılan davanın da gereği gibi yargı mercileri önüne getirilebilmesini doğrudan etkiler.

Bu anlamda; bir idari işlemin iptali istemiyle açılan davada usul ve esas yönünden hukuki denetim yapılabilmesi; işlemin içeriğinin tebliğe veya duyuruya ilişkin olarak düzenlenen belgeden kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıkça anlaşılabilmesi halinde mümkündür.

Dosyanın incelenmesinden; dava dilekçesinde de belirtildiği üzere, dava konusu işlemde bahsi geçen işyerlerinin bulunduğu taşınmazın 3 katlı bir bina olduğu, ruhsatların iptalini isteyen davacılar tarafından en üst katının konut olarak kullanıldığı, iptali istenen ruhsatlardan ...'e verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenme tarihinin 17/09/2012 olduğu,...'ya ait ruhsatın düzenlenme tarihinin ise 12/10/2021 olduğu, davacılar tarafından söz konusu ruhsatların iptali istemiyle 04/05/2023 tarihli dilekçeyle davalı idareye yapılan başvuruya verilen 18/05/2023 tarihli cevap üzerine, anılan ruhsatların iptali istemiyle, 09/06/2023 tarihinde kayda geçen dilekçeyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Bu durumda; uyuşmazlık konusu işyerlerinin, davacıların ikameti olan ait taşınmazla aynı binada olması, öte yandan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 11. maddesi gereği işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının işyerinde herkesin görebileceği şekilde asılması zorunluluğu karşısında, davaya konu işyeri açma ve çalışma ruhsatının verildiği tarihlerden itibaren 60 gün içerisinde ya doğrudan doğruya dava açılması veya aynı süre içerisinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi uyarınca, ruhsatın iptali istemiyle davalı idareye başvurularak, talebin reddi üzerine kalan süre içerisinde dava açılması gerekirken, 09/06/2023 tarihinde açılan iş bu, davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiğinden, temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyiz dilekçelerinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz istemlerinin reddi ile İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşüyle, Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.