Danıştay 4. Daire E.2024/219 K.2024/3574

Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi (...), ... Mevkiinde, kıyıda yer alan 37.487,86 m² yüzölçümlü Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın 1.700,00 m²'lik kısmının otel olarak kullanmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 27/12/2016-06/12/2021 tarihleri arasındaki dönem için 1.105.159,00 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve E-... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; davacının söz konusu yeri ... Belediye Başkanlığı ile yaptığı kira sözleşmesi uyarınca kullandığı, Belediye tarafından davalı idareye başvuruda bulunarak ecrimisil bedelinin kendilerinden alınması için dilekçe verdikleri, idarenin de ecrimisil bedelini öncelikle Belediyeden tahsili yönünde karar aldığı, davacının fuzuli şagil olarak nitelendirilmeyeceği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, taşınmazın belediye adına tahsisinin olmadığı, idarenin bilgisi dışında taşınmazın kiraya verilmesinin davacının fuzuli şagil olmadığı anlamına gelmeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 1. fıkrasında, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun'un 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmeyeceği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin (d) bendinde ecrimisil, Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, idarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat;

(e) bendinde fuzuli şagil (işgalci), kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili İdarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmış, 85. maddesinin 2. fıkrasında. "Ecrimisilin tespit ve takdirinde.

İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur.

İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." hükmü yer almıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde ve kıyıda yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki 37.487,86 m² yüzölçümlü taşınmazın deniz dolgu alanında kalan 1.700,00 m²'lik kısmının otel yapılarak kullanılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle 1.105.159,00 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmazın davacı tarafından işgal edildiğinin tespiti ve ecrimisil talep edilmesi üzerine, davacı tarafından ... Belediye Başkanlığı ile imzalanan kira sözleşmesi uyarınca taşınmazı kullanıldığı ve kira bedellerini belediyeye ödediği yolunda davalı idareye itirazda bulunduğu, ... Belediye Başkanlığı ise davalı idareye başvurarak davacıdan talep edilen ecrimisil ihbarnamesinin iptal edilerek borcu üstlenmesi üzerine davalı idarece ecrimisil bedelinin öncelikle ... Belediyesinden karşılanması, tahsil edilememesi halinde davacıdan teselsülen tahsil edilmesi şeklinde karar alındığı görülmektedir.

Olayda, deniz dolgu alanında kalan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın belediye tarafından kullanımına/tahsisine ilişkin belediye ile idare arasında herhangi bir protokol bulunmadığı, bu haliyle belediyenin dava konusu taşınmazda herhangi bir tasarruf yetkisi olmadığından kira sözleşmesinin davalı idareyi bağlamayacağı ve hükümsüz olduğu, davacının, davalı idarenin izni dışında taşınmazı kullandığı, belediyenin ecrimisil borcunu üstlenmesinin ise davacının fuzuli şagil olmadığı anlamını taşımadığı açıktır.

Bu durumda, söz konusu taşınmazda işgalci olan davacıdan ecrimisil istenilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu işlem hakkında esastan inceleme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, davacının fuzuli şagil olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolundaki karara yapılan istinaf başvurusunun reddine dair İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.