Danıştay 4. Daire E.2024/801 K.2024/2247

Dava konusu istem: Ankara İli, Haymana İlçesi, ...

Köyünde, ... ruhsat nolu sahada, 23/01/2007 tarihli "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Kapsam Dışı" kararına konu proje kapsamında "mermer üretim"i yapılırken, "Mermer Ocağı Kapasite Artışı" projesinin yapılmasının planlanması nedeniyle hazırlanan proje tanıtım dosyasında koordinatları verilen alanın Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı alanı sınırları içerisinde kaldığından bahisle, Tarım ve Orman Bakanlığı 9. Bölge Müdürlüğünün bila tarih ve ... sayılı yazısıyla olumsuz görüş bildirilmesi üzerine, 23/01/2007 tarihli "ÇED Kapsam Dışı" kararı kapsamındaki kapasite ile çalışılacağının taahhüt edildiği belirtilerek,

(mekanizasyon yenilenmesi amacıyla alınmak istenilen teşvik için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına sunulmak üzere) projeyle ilgili güncel tarihli "ÇED Kapsam Dışı" kararı verilmesi isteğiyle yapılan başvurunun,

18/03/2023 onaylı Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı Uzun Vadeli Gelişme Planı ile ilgili karar ve hükümler doğrultusunda 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu'nun 11. ve 14. maddeleri uyarınca Sicil:... ve ER:... saha için verilen 23/01/2007 tarihli "ÇED Kapsam Dışı" kararının güncellenmesinin ve 2873 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri kapsamında gerekli izinler alınmadan mevcut kapsam dışı kararı bulunan alanda da çalışma yapılmasının uygun görülmediğine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünün işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; uyuşmazlığın çözümü amacıyla çevre mühendisi, maden mühendisi, harita mühendisi, peyzaj mimarı ve şehir plancısından oluşan bilirkişi heyetiyle yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda bilirkişiler tarafından.

“Kızılgedik İkiztepeler” hattında dava konusu madencilik faaliyetinin devam etmesi halinde, üzerinde mevzi, siperler ve İkiztepeler şehitliği bulunan tepenin ikizinin ortadan kalkacağı, bu durumun milli parkın kaynak bütünlüğünün bozulmasına yol açacağı, dava konusu maden sahasının Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı'nın 11. bölümü olarak tanımlanan “Kızılkırmatepe ve İkiztepeler Bölümü” içinde, adını mevkiye veren İkiztepe'den birisi üzerinde olduğu,

madencilik faaliyetlerinin, özellikle de açık ocak yöntemi ile gerçekleştirilen herhangi bir madencilik faaliyetinin, kendi doğası gereği, malzeme alımına bağlı olarak arazinin topografik yapısını, siluet etkisini, yüksekliğini, peyzajını, diğer bir ifadeyle, doğal yapısını değiştirmemesinin mümkün olmadığı, dava konusu alanda madencilik faaliyetinin devam etmesi halinde, İkiztepe'den birinin yok olmasına yol açacağı, bu durumun, savunma hatlarının kapsadığı alanların doğal arazi yapısının değişmesine/bozulmasına yol açacağı;

plan hükmünde milli park ilanından önce alınmış izinlerin izin süresinin bitimine kadar faaliyetlerine devam edebileceğinin belirtildiği, bu kapsamda dava konusu maden sahasına ilişkin, milli parkın ilan edildiği 2016 yılı itibarıyla geçerli olan ruhsatın bitim tarihi olan 06/06/2023 tarihi itibarıyla dava konusu işlem yapılmamış olsa dahi, söz konusu madencilik faaliyetinin sonlandırılması ve sahanın peyzaj onarımının yapılmasının gerekeceği,

dava konusu madencilik faaliyetinin devam etmesi halinde 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu ve ilgili yönetmeliği ile Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkı Uzun Devreli Gelişme Planı Plan Karar ve Hükümleri doğrultusunda Sakarya Meydan Muharebesi Tarihi Milli Parkının olumsuz etkileneceği hususlarının ortaya konulduğu anlaşıldığından,

23/01/2007 tarihli kapsam dışı yazısının güncellenmesinin ve 2873 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri kapsamında gerekli izinler alınmadan mevcut kapsam dışı kararı bulunan alanda da çalışma yapılmasının uygun görülmediğine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğünün işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, bilirkişi raporunda siper ve mevzi olarak belirtilen alanların keşif mahallinin dışında olduğu, ayrıca raporda gösterilen alanların aslında eski bir maden ocağı olduğu, ocaktan arta kalan kalıntıların siper-mevzi olarak nitelendirildiğinin (kendileri tarafından) ortaya konulduğu, bilirkişi raporunda belirtilen maden ocağının bulunduğu tepenin siluet görünümünün bozulacağı değerlendirmesi ile ilgili olarak madencilik faaliyetleri sonrasında gerçekleştirilen rehabilitasyon faaliyetleri ile tepe görünümünün kazandırılmasının mümkün olduğu ve rehabilitasyon çalışmalarına örnek görsellerin sunulduğu,

bilirkişi raporunda görüş ayrılığının bulunduğu, nitekim bilirkişi raporunda faaliyetin çevreye olumsuz etkisinin olmayacağı yönünde de tespitin bulunduğu, temdit talebinin kabul edilmesiyle 2033 yılına kadar faaliyet gösterilmesinin mümkün olduğu, ancak söz konusu hususların hiçbirinin Mahkemece değerlendirilmediği, dava konusu işlem tesis edilirken, hukuk güvenliği ve hukuki istikrar ilkesi dikkate alınarak haklı beklentinin gözetilmediği, bu nedenle dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, kararda açıklanan maddi ve hukuki sebepler karşısında, temyiz isteminin reddi ile hukuka uygun tesis edilen dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.