Danıştay 4. Daire E.2024/843 K.2025/956

2- ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av....

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:.../... adresinde gayrısıhhi müessese (2. el araç alım satımı) işyeri açma ruhsatı başvurusunun reddine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlem ile bu işlemin dayanağı olan 17/09/2021 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı talep ettiği işyerinin gayrisıhhi işyeri niteliğinde olduğu, davacı başvurusuna konu olan gayrisıhhi müessesenin açılmak istenildiği yerin şehir içinde olduğu, kendi türüne mahsus işyerlerinin bulunduğu bölgede olmadığı, bununla birlikte benzer bir uyuşmazlıkta yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda da; ...

Caddesinin toplayıcı ve bölüm içi dağıtıcı nitelikte bir yol olması nedeniyle etrafında bulunan hiyerarşisi daha yüksek toplayıcı ve dağıtıcı nitelikteki diğer ana yolların (...Bulvarı ve ...

Bulvarı) arasında önemli bir bağlantı işlevinin olmasına koşut olarak önemli bir trafik yükünü taşıdığı, ikinci el oto galerisinin ziyaretçilerinin oluşturacağı statik trafik (durağan trafik: Otopark halinde araçların oluşturduğu trafik) ve dinamik trafiğin (sergideki araçların deneme sürüşleri için ... Caddesine katılacak olan hareketli trafik) 77 m. genişliğindeki ...

Caddesinin, ''Belli bir yere/varış noktasına güven ve optimal zaman içinde ulaşabilme/erişebilme kolaylığı ve rahatlığı'' olarak tanımlanan erişebilirliğini ve trafik güvenliğini azaltacağı, aynı zamanda ... Caddesine paralel ...

Caddesinin trafik yükünü de artırarak, bu caddenin de erişebilirliğinde ve trafik güvenliğinde sorunlara yol açacağının belirtildiği dikkate alındığında, davacı şirkete ait ikinci el otomobil ticaretine yönelik iş yerinin trafiğe getirdiği yük açısından uygun olmadığı ve can ve mal güvenliği riski açısından sakıncalı olabileceğinden dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; tesis edilen işlemin eşitlik ilkesine aykırı olduğu, Bölge İdare Mahkemesinin gerekçesinin bulunmadığı, bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

... Kaymakamlığı tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. ... Belediye Başkanlığı tarafından savunma verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava, ikinci el araç alım satım alanında faaliyet gösteren davacı tarafından iş yeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun reddine ilişkin... tarih ve ... sayılı Çankaya Belediye Başkanlığı işlemi ile bu işlemin dayanağı olumsuz görüş içeren ... tarih ve ... sayılı Çankaya Kaymakamlığı işleminin iptali istenilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; davacının işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı talep ettiği işyerinin gayrisıhhi işyeri niteliğinde olduğu, çevre, çevre sağlığı, ulaşım, şehir içi trafik gibi hususlarda düzenleme yapma görev ve sorumluluğu olan belediyelerin, gayrisıhhî işyerlerini kentin belirli yerlerinde toplamak gibi bir yetkisi de olduğu göz önüne alındığında, davacı başvurusuna konu olan gayrisıhhi müessesenin açılmak istenildiği yerin şehir içinde olduğu, kendi türüne mahsus işyerlerinin bulunduğu bölgede olmadığı, bununla birlikte benzer bir uyuşmazlıkta yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda da; ...

Caddesinin toplayıcı ve bölüm içi dağıtıcı nitelikte bir yol olması nedeniyle etrafında bulunan hiyerarşisi daha yüksek toplayıcı ve dağıtıcı nitelikteki diğer ana yolların (...Bulvarı ve ...

Bulvarı) arasında önemli bir bağlantı işlevinin olmasına koşut olarak önemli bir trafik yükünü taşıdığı, ikinci el oto galerisinin ziyaretçilerinin oluşturacağı statik trafik (durağan trafik: Otopark halinde araçların oluşturduğu trafik) ve dinamik trafiğin (sergideki araçların deneme sürüşleri için...

Caddesine katılacak olan hareketli trafik) 77 m. genişliğindeki ...Caddesinin, ''Belli bir yere/varış noktasına güven ve optimal zaman içinde ulaşabilme/erişebilme kolaylığı ve rahatlığı'' olarak tanımlanan erişebilirliğini ve trafik güvenliğini azaltacağı, aynı zamanda ... Caddesine paralel ...

Caddesinin trafik yükünü de arttırarak, bu caddenin de erişebilirliğinde ve trafik güvenliğinde sorunlara yol açacağının belirtildiği dikkate alındığında, davacı şirkete ait ikinci el otomobil ticaretine yönelik iş yerinin trafiğe getirdiği yük açısından uygun olmadığı ve can ve mal güvenliği riski açısından sakıncalı olabileceğinden dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince, emsal alınan bilirkişi raporunda, bilirkişi görevlendirmesi esnasında, bilirkişilere sorulan sorular arasında, işyerinin bulunduğu parselin imar planındaki konumuna ilişkin herhangi bir soru ve değerlendirme istenilmemesine rağmen, bilirkişilerce bu hususta da değerlendirme yapılarak görüş beyan edildiği, öte yandan, davalı belediyece talep edilen ve 09/08/2021 tarihinde çevre mühendisi tarafından düzenlenen raporda.

"İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti yapan işyerinin bulvar üzerinde olduğu, yakın çevrede mesken bulunmayıp, işyeri yoğunluklu olduğunun gözlemlendiği" hususlarına yer verildiği, ayrıca, ruhsat başvurusuna konu işyerinin denetim sonucunda hazırlanan heyet raporunca uygun görüldüğü, Ruhsat Yönetmeliğinin Ek/2-C'sinde yer alan 8.14. maddedeki özel fiziki şartları sağladığının tespit edildiği hususlarının, Çankaya Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih, ... sayılı yazısı ile davacıya bildirildiği görülmektedir.

Dosyadaki bilgi ve belgeler ile, UYAP kayıtlarının birlikte incelenmesinden.

Çankaya Belediye Başkanlığı tarafından, davacıya ait işyeri ile aynı ve yakın mahallelerde, aynı nitelikteki işyerleri hakkında tesis edilen ruhsat başvurularının, davalı idarece benzer gerekçeyle (olumsuz Kaymakamlık görüşüne istinaden) reddine dair işlemlerin iptali istemiyle ilgililerince açılan davalarda, İdare Mahkemelerince dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararlara karşı davalı idarece yapılan istinaf başvurularının reddine dair kararları temyiz incelemesi sonucunda Dairemizce onanarak kesinleşmiştir.

Bu durumda, ruhsat başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlem ile dayanak olumsuz Kaymakamlık görüşünde yer verilen söz konusu gerekçenin soyut ve genel ifadeler içerdiği, bu hususların somut olarak ortaya konulmaksızın işlem tesis edildiğinin açık olduğu, bilirkişiler tarafından hazırlanan raporda ise, davacı tarafından ileri sürülen, uyuşmazlık konusu işyerine yakın mesafedeki benzer nitelikteki 7 adet işyerine olumlu görüş verildiği, işyerinin bulunduğu binanın zemin katında bulunan market, diş hekimliği, oto ekspertiz vb. işyerlerine ait hususi otoparkların bulunmadığı,

kendilerine ait işyerinin önünde ve bodrum katlarında ise, müşteri ve ziyaretçilere yetecek miktarda kapalı otoparkların bulunduğuna, kaldırıma park eden araçlar ile cadde üzerindeki trafik yoğunluğunun kendileri dışındaki işyerlerinden kaynaklandığı yönündeki iddia ve itirazların dosyadaki bilgi ve belgelerle bir bütün olarak incelenip değerlendirilmesi gerekirken; uyuşmazlığın çözümü amacıyla İdare Mahkemesince kendilerine yöneltilen sorular haricinde, işyerinin imar planındaki fonksiyonu gibi kendilerine bilgi sorulmayan hususlarda da inceleme ve değerlendirmeler yapılmak suretiyle bilirkişi raporu hazırlandığı,

09/08/2021 tarihli çevre mühendisi tarafından düzenlenen raporda, İkinci El Motorlu Kara Taşıtı Ticareti yapan işyerinin bulvar üzerinde olduğu, yakın çevrede mesken bulunmayıp, işyeri yoğunluklu olduğunun gözlemlendiği, ayrıca, davalı idare Ruhsat ve Denetim Şube Müdürlüğü'nün Ruhsat Yönetmeliğinin Ek/2-C'sinde yer alan 8.14. maddedeki özel fiziki şartları sağladığının tespit edildiğine ilişkin yazıları ile,

benzer uyuşmazlıklarda, davacıya ait işyeri ile aynı ve yakın mahallelerde bulunan işyerleri hakkında tesis edilen benzer nitelikteki işyerleri hakkında verilen yargı kararları sonucu ticari faaliyetlerine devam edebilme imkanları olduğu birlikte değerlendirildiğinde, bu durumun, adalet ve hakkaniyet ilkelerine uygun olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediğinden, temyiz isteminin kabulü ile, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla, Daire kararına katılmıyoruz.