Danıştay 4. Daire E.2025/1472 K.2025/1459

Dava konusu istem: İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde "Kafeterya" konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatıyla faaliyette bulunan işletmenin, verilen onbeş günlük süre içinde yeni yönetim planını ya da faaliyetini yönetim planına uygun hale getirmediğinden bahisle İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi gereği işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kadıköy Belediye Başkanlığı işleminin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işletmenin bulunduğu apartmanın Yönetim Planı'nda davacıya ait işyerinin bulunduğu bağımsız bölümde açılamayacak işyerlerinin tahdidi olarak sayıldığı, bu yerler arasında kafeterya faaliyet türüne yönelik herhangi bir yasaklamanın konulmadığı, lokanta (restaurant) ve kafeteryanın farklı nitelikte işyerleri olması nedeniyle davacının mevcut Yönetim Planı kapsamında kafeterya ruhsatı ile faaliyet göstermesinde herhangi bir engelin bulunmadığı,

bu nedenle davacının Yönetim Planı'na uygun faaliyet göstermediği ve hususta kendisine yapılan süreli tebligat gereğini yerine getirmediği gerekçesiyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali ile işyerinin mühürlenmesine ilişkin tesis olunan dava konusu işlemlerde hukuka uyarlılık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince Danıştay bozma kararına uyularak; istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların, ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yönetim Planı'nın 13. maddesi ile davaya konu bir numaralı bağımsız bölümün restaurant ve aşçı dükkanı olarak kullanımının yasaklandığı, işletmede sunulan hizmetin restaurant ve aşçı dükkanı tanımlarıyla uyumlu olduğu, bu nedenle faaliyetinin Yönetim Planına aykırı olduğu, davacıya idarelerince yeni yönetim planı getirilmesi ya da faaliyetin Yönetim Planına uygun hale getirilmesi için süre verildiği, süre sonunda yeni yönetim planı getirmeyen davacının ruhsatının iptal edildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme Kararına yaptıkları istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında; "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında; "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir.

" hükmüne, 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir.

" hükmüne, 4. fıkrasında, "Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmü yer almıştır.

Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin,

temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle incelerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde Mahkeme kararının hukuka uygun bulunmayarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması suretiyle işin esası hakkında karar verilmesi veya istinaf başvurusunun Mahkeme kararının gerekçesinin değiştirilmesi suretiyle reddine karar verilmesi halinde ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle Danıştay'ın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında,

hüküm mahkemesi sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Dairemizin 01/11/2023 tarih ve E:2023/7414, K:2023/5866 sayılı kararıyla bozulması üzerine, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.