Danıştay 4. Daire E.2025/1548 K.2025/3496

Dava konusu istem: İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No: ... adresinde, ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatıyla "çay ocağı" faaliyetinde bulanan işyerinde, 08/12/2023 tarihinde yapılan denetimde, işyerinin "alkol deposu" olarak kullanıldığının tespit edildiği ve işyerinin faaliyet konusuna uygun hale getirilmesi için verilen 15 günlük sürede eksikliğin giderilmediğinden bahisle, ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararda; dava konusu işyerinde, 25/11/2023 tarihinde yapılan denetimde, söz konusu işyerinin "alkol deposu" olarak faaliyet gösterdiğinin tespit edildiği ve bu tespite istinaden 08/12/2023 tarihli tebligatla işyerinin 15 günlük süre içerisinde faaliyet konusuna uygun hale getirilmesi şeklinde ihtarda bulunulmuş ise de,

söz konusu ihtarda bahse konu aykırılığın süresi içerisinde giderilmemesi halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceğine ilişkin uyarıya yer verilmeksizin 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi gereğince idari para cezası verileceği ve 15 gün süre ile işyerinin faaliyetten men edilerek mühürleneceği hususuna yer verildiği,

bu haliyle davacıya yönelik olarak işyerinin verilen süre içerisinde faaliyet konusuna uygun hale getirilmemesi halinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceğine ilişkin ihtarda bulunulmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, verilen süreye rağmen işyerinin, faaliyet konusuna uygun hale getirilmediğinden mevzuata uygun olarak ruhsatın iptal edildiği ve işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddiyle temyize konu kararın, gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'nun 3. maddesinde, belediye sınırları ile mücavir alan içinde kalan tüm iş yerleri ve işletmelere, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyelerin yetkili olduğu; 6. maddesinin 2. fıkrasında ise, "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır. " hükmüne yer verilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 12. maddesinde "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir...

İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." düzenlemesine ve 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edileceği ve bu süre içinde işyerinin kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşeceği, ruhsatın verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği,

verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde ise, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

Mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, işyerlerinin ruhsatlandırılmasından sonra da mevzuatta öngörülen şartları taşıyıp taşımadıklarının idarece denetleneceği; eksiklik veya aykırılık görülmesi halinde, bunların (tutanakla) tespiti edilmesi üzerine, aykırılıkların giderilmesi için işyerine 15 gün süre verileceği ve süresi içerisinde giderilmemesi halinde ruhsatının yetkili mercii tarafından iptalini müteakiben, işyerinin faaliyetten men edileceği; ruhsatın iptalini müteakiben verilecek kapatma / faaliyetten men işlemi tesisine Encümenin de yetkili olduğu; ancak yukarıda belirtilen işlem silsilesi aksatılarak,

ruhsatlı işyerlerinin doğrudan faaliyetten men edilemeyeceği gibi ruhsata aykırı veya incelemeye esas uyuşmazlıkta olduğu gibi ruhsatı aşan faaliyet yönünden ruhsatlı işyerinin tamamen faaliyetten men edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacının işletmekte olduğu "çay ocağı" faaliyet konulu işyerinin, "alkol deposu" olarak kullanıldığı tespit edilmiş, işyerinin faaliyet konusuna uygun hale getirilmesi için davacıya onbeş günlük süre verilmiş ve süre sonunda, işyerinin, ruhsata uygun faaliyetini engelleyecek şekilde ruhsatının iptaline karar verilmiştir; dolayısıyla ruhsat harici faaliyeti yönünden faaliyetten men edilmesi gerekirken, işyerinin tümüyle faaliyetinin durdurulmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.