Danıştay 4. Daire E.2025/1811 K.2025/1833

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince işin gereği görüşüldü:

Davalı İdarenin karar düzeltme dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesinde sayılan nedenlere uymadığından davalı idarenin karar düzeltme isteminin reddine; davacının karar düzeltme dilekçesinde ileri sürülen nedenler ise, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davacının karar düzeltme isteminin kabulüne karar verilerek,

Danıştay Dördüncü Dairesinin 10/09/2024 tarih ve E:2023/4665, K:2024/4586 sayılı kararının davacının temyiz talebi yönünden kaldırılmasına karar verilerek, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına ilişkin temyiz başvurusu yeniden incelendi:

Davacının temyiz istemi yönünden yapılan incelemede;

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmeyeceği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.

Diğer taraftan, Belediye Kanunu'nun, belediyelerin görev ve sorumluluklarının düzenleyen 14. maddesinin (a) bendinde, ''Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut;

kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır.'' hükmüne yer verilmiştir.

Kanun koyucu, bazı mahalli kamu hizmetlerini kanun ile zorunlu kamu hizmeti haline getirebilir. Bu durumda mahalli idareler bu kamu hizmetlerini kurmak zorundadırlar. Bu açıdan Belediye Kanunu'na bakıldığında, Yasa'nın 14. maddesinin (a) bendinde yer alan hizmetlerin zorunlu kamu hizmeti niteliğinde olduğu ve hatta bunların belediyenin varlık sebebi olduğu söylenebilir.

Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Beyoğlu İlçesi, ... Mahallesi'nde bulunan ... ada, ... parsel numaralı ve 770,00 m² yüzölçümlü taşınmazın, 128 m²si üzerinde otobüs peronu ve hareket noktası yapılmak suretiyle fuzulen işgalinden bahisle Avrupa Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığı’nın ecrimisil talebine ilişkin 10/07/2013 tarihli 171.358,47 TL miktarlı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, dava konusu taşınmazın, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na bağlı bir kuruluş olan davacı konumundaki İETT Genel Müdürlüğü tarafından, otobüs durağı ve sahası olarak belediyeye tahmil edilen zorunlu kamu hizmetlerinden biri olan ulaşım hizmetinin ifası için kullanıldığı görülmektedir. Bu durumda dava konusu taşınmazdan 2886 sayılı Yasa'nın 75. maddesi uyarınca ecrimisil alınıp alınamayacağı hususunun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.

Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların gerçek ve tüzel kişilerce hukuka aykırı bir nedene dayalı olarak kullanımı halinde fuzuli işgalden söz edilebileceği ve bu şekilde bir kullanımın varlığı tespit edilebiliyor ise, o yerden ecrimisil alınabileceği gibi taşınmazın tahliyesinin de istenebileceği açıktır. Ancak, taşınmazın kanun tarafından belediyeye yüklenen zorunlu bir kamu hizmetinin yerine getirilmesi nedeniyle kullanılması halinde ise 2886 sayılı yasanın 75. maddesi kapsamında ecrimisil istenemeyeceğinde duraksama bulunmamaktadır.

Bu durumda davalı idarenin mülkiyetinde olan taşınmazın, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığına bağlı bir kuruluş olan davacı tarafından otobüs durağı ve sahası olarak kullanılması nedeniyle ecrimisil istenemeyeceği açık olduğundan, dava konusu işlemin iptali yolunda karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin kısmen iptali, davanın kısmen reddi yolunda verilen kararın, iptale ilişkin kısmı sonucu itibariyle hukuka uygunken, davanın reddine yönelik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmamaktadır.