Danıştay 4. Daire E.2025/2096 K.2025/3492

Dava konusu istem: İstanbul ili, Bağcılar ilçesi,... Mahallesi,... Caddesi, ... blok, ... kat, No:... adresinde, 07/12/2020 tarihli, ''kuruyemişçi" faaliyet konulu, sıhhi müessese işyeri açma ve çalışma ruhsatıyla, faaliyette bulunan işyerinde yapılan denetimlerde, açma-kapama saatlerine uyulmayarak, ruhsat dışı faaliyette bulunulduğunun tespit edildiğinden bahisle söz konusu işyerine ait işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu iş yerinde farklı tarihlerde yapılan denetimlerde açma-kapama saatlerine uyulmadığının tespit edildiği ve davacının bütün yaptırımlara rağmen bu fiilinde ısrar ettiği; davacıya Kabahatler Kanunu uyarınca para cezaları verildiği, akabinde söz konusu hususların ruhsat dışı faaliyet olarak değerlendirilerek dava konusu iş yeri ruhsatının iptal edildiği; iş yeri açma ve kapama saatlerine riayet etmeme halinin 1608 sayılı Kanun uyarınca para cezası ve yasaklanan faaliyetin engellenmesini gerektiren fiillerden olduğu,

bu fiilin ruhsat dışı faaliyet olarak nitelendirilmesinin yasal mevzuat uyarınca mümkün olmadığı, nitekim davalı idarece de söz konusu iş yerinde ruhsat dışında faaliyette bulunulduğuna dair başka herhangi bir tespitin de bulunmadığı anlaşılmakla; yalnızca iş yeri açma ve kapama saatlerine riayet etmediğinden bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; davacıya isnat edilen fiilin karşılığında uygulanacak yaptırımın, 2559 sayılı Kanun'un 6/(b) maddesinde açıkça gösterildiği, söz konusu fiili nedeniyle işyeri ruhsatının iptal edilmesi olanağının bulunmadığı, belirtilen durumun iş yerine ilişkin bir eksiklik ve noksanlık olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varıldığından işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediğinden istinafa konu kararda sonucu itibarı ile hukuki isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun gerekçeli olarak karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının, "kuruyemişçi" işyerinin sıhhi müessese olduğu, umuma açık istirahat ve eğlence yeri niteliğinde olmadığı, İdare Dava Dairesince belirtilen kanun hükmünün uyuşmazlıkta uygulanmasının mümkün olmadığı; davacının ruhsata aykırı faaliyetinin, birden fazla kez tutanak altına alındığı ve yaptırım uygulandığı, ancak istikrarla devamı üzerine ruhsatının iptal edildiği ve işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddiyle temyize konu kararın, gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'nun 3. maddesinde, belediye sınırları ile mücavir alan içinde kalan tüm iş yerleri ve işletmelere, iş yeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye belediyelerin yetkili olduğu; 6. maddesinin 2. fıkrasında ise, "Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır. " hükmüne yer verilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 12. maddesinde "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir...

İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." düzenlemesine ve 13. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edileceği ve bu süre içinde işyerinin kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşeceği, ruhsatın verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği,

verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde ise, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı düzenlemesine ve 09/06/2020 tarihli Resmî Gazetede yayımlanarak yönetmeliğe eklenen, faaliyetten geçici süreyle men ve idarî para cezası başlıklı Ek 3. maddesinde ise, "13. maddenin birinci fıkrası, 21. maddenin ikinci fıkrası ve 23. maddenin beşinci fıkrası uyarınca yapılacak ilk denetimden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde,

bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanunun 1 inci maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verilir.

Ayrıca gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhi müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilir. Aykırılıkların ve noksanlıkların giderildiğinin tespiti halinde işyeri hakkında verilmiş olan men kararı derhal kaldırılır. Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri bakımından 2559 sayılı Kanunun 6. ve 8. madde hükümleri saklıdır" düzenlemesine yer verilmiştir.

Mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, işyerlerinin ruhsatlandırılmasından sonra da mevzuatta öngörülen şartları taşıyıp taşımadıklarının idarece denetleneceği; eksiklik veya aykırılık görülmesi halinde, bunların (tutanakla) tespiti edilmesi üzerine, aykırılıkların giderilmesi için işyerine 15 gün süre verileceği ve süresi içerisinde giderilmemesi halinde ruhsatının yetkili mercii tarafından iptalini müteakiben, işyerinin faaliyetten men edileceği; ancak ruhsatlı işyerlerinin doğrudan faaliyetten men edilemeyeceği gibi ruhsata aykırı veya incelemeye esas uyuşmazlıkta olduğu gibi ruhsatı aşan faaliyet (çalışma saati) nedeniyle ruhsatlı işyerinin tamamen faaliyetten men edilemeyeceği ve bu hususun ruhsatın iptali nedeni de sayılamayacağı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacının işletmekte olduğu "kuruyemişçi" işyerinin, işyeri çalışma saatlerine aykırı olarak faaliyet gösterdiğinin tespitini müteakiben, işyerinin faaliyet konusuna uygun hale getirilmesi için davacıya onbeş günlük süre verilerek, süre sonunda işyerinin, ruhsatının iptaline karar verilmiş ise de, ruhsat harici faaliyeti yönünden faaliyetten men edilmesi gerekirken, işyerinin tümüyle faaliyetinin durdurulmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.