Danıştay 4. Daire E.2025/666 K.2025/2766

Dava konusu istem: İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ...

Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde ruhsatsız imalatlar yapıldığının tespitine ilişkin 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca düzenlenen ... tarih, ... sayılı, ... no'lu yapı tatil tutanağı ile uyuşmazlık konusu taşınmazda ... tarih ve ... sayılı ... no'lu yapı tatil tutanağı ile tespit edilen imar mevzuatına aykırı yapıların, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesinden yararlanabileceği, ancak ... tarihli ... sayılı ... no'lu yapı tatil tutanağı ile dava konusu ... tarih, ... sayılı, ... no'lu yapı tatil tutanağı ile tespit edilen imar mevzuatına aykırı yapıların ise,

3194 sayılı Kanun'un geçici 16. maddesinden yararlanamayacağına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Boğaziçi İmar Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerinde ruhsatsız olarak yapı inşa edildiği açık olduğundan, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı davacı tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, dava konusu yapı tatil tutanağına karşı 31/05/2020 tarihinde açılan davanın esasının incelenemeyeceği, bu bağlamda, yapı tatil tutanağı yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiği.

Boğaziçi İmar Müdürlüğü işlemi yönünden ise, uyuşmazlığa konu taşınmazın öngörünüm bölgesinde kalması nedeniyle imar affından yararlanamayacağı sonucuna varılarak istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının.

Danıştay Altıncı Dairesinin 23/03/2023 tarih ve E:2021/8251, K:2023/3099 sayılı kararı ile Boğaziçi İmar Müdürlüğü işlemine ilişkin kısmın onanması; yapı tatil tutanağına ilişkin kısmın ise bozulması üzerine, bozma kararına uyularak ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince verilen temyize konu ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; davanın reddi yolundaki ....

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yapı tatil tutanağına ilişkin kısmının usul ve yasaya uygun olduğu ve söz konusu kararın yapı tatil tutanağına ilişkin kısmının kaldırılmasını gerektiren bir nedenin bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu taşınmaza ilişkin olarak 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi düzenlendiği, anılan Kanun maddesinde öngörülen kroki bağlamında, tespite konu yapı hakkında yapı kayıt belgesi düzenlenmesinin önünde bir engelin bulunmadığı, dava konusu yapı tatil ile tutanağı ile yapılan tespitin kazanılmış haklara saygı ilkesinin açık bir ihlali niteliğinde olduğu, anılan tutanağın usulüne uygun olarak tanzim edilmediği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddedilmesi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde ruhsatsız imalatlar yapıldığı, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca düzenlenen ... tarih, ... sayılı, ... nolu yapı tatil tutanağı ile tespit edilmiştir.

Uyuşmazlık konusu taşınmaza yönelik alınan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Boğaziçi İmar Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminde, ... tarih ve ... sayılı ... no'lu yapı tatil tutanağı ile tespit edilen imar mevzuatına aykırı yapıların, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesinden yararlanabileceği, ancak ... tarihli ... sayılı ... no'lu yapı tatil tutanağı ile dava konusu ... tarih, ... sayılı, ... nolu yapı tatil tutanağı ile tespit edilen imar mevzuatına aykırı yapıların ise, 3194 sayılı Kanun'un geçici 16. maddesinden yararlanamayacağı tespit edilmiştir.

Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne; 4. fıkrasında ise, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir.

" hükmüne; 3. fıkrasında ise, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir.

" kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin,

bu karara karşı temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle incelerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup, Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde Mahkeme kararının hukuka uygun bulunmayarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esası hakkında karar verilmesi halinde ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle Danıştayın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, hüküm mahkemesi sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır.

Uyuşmazlıkta; davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 23/03/2023 tarih ve E:2021/8251, K:2023/3099 sayılı kararı ile Boğaziçi İmar Müdürlüğü işlemine ilişkin kısmın onanması, yapı tatil tutanağına ilişkin kısmın ise bozulması üzerine, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, bozma kararına uyularak, dava konusu işlemlerden yapı tatil tutanağı yönünden İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.