Danıştay 4. Daire E.2025/675 K.2025/3363

Dava konusu istem: İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ve 22/07/1983 onanlı, 1/1000 ölçekli Boğaziçi Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planı'nda "1. Grup Koru Alanı"nda kalan taşınmaz üzerinde, imar mevzuatına aykırı yapılar yapıldığının, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ... numaralı yapı tatil tutanağı ile tespit edilmesi üzerine, anılan Kanun'un 13. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca tespite konu imalatların yıkımına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ...-... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile yaptırılan keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; davaya konu taşınmaz üzerinde havuz ve havuza ait teknik oda, üzerinde çardak bulunan tek katlı müştemilat yapıları ile garaj olduğu, yeni olarak iki katlı betonarme yapı yapıldığının mahallinde yapılan denetimde tutulan ... tarih ve ... sayılı ... numaralı yapı tatil tutanağı ile 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11'inci maddesinde öngörülen usule uygun olarak tespit edildiği, yapı tatil tutanağının fiili duruma uygun olduğu,

yapılan imalatların yapı niteliğinde ve ruhsata tabi olduğu, taşınmazın 22/07/1983 tasdik tarihli 1/1000 Ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planında "1.

Grup Koru Alanında" kaldığı ve ruhsata bağlanmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, yapının, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca yıktırılmasına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin dava konusu ... tarih ve ...-... sayılı kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan davacı tarafından çardağın yapı niteliğinde olmadığı, ruhsat gerektirmediği, açık havuz ve havuz teknik odasının yıkımının uygun olmadığı ileri sürülmüşse de; çardak imalatının her ne kadar kapalı alan oluşturmamış ise de, söz konusu yapının altına yer betonu atıldığı ve üzerine ahşap direkler dikilmek ve üzeri ahşap ile kapatılmak suretiyle çatı oluşturulduğu, söz konusu yapının bu haliyle hafif yapı malzemeleri ile yapılmış basit yapı niteliğinde kabul edilemeyeceği, havuz ve teknik odasının yapı olduğu ve ruhsatsız yapıldığı, ruhsatsız imalatların yıkılacağı düzenlemesi karşısında, davacının bu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin dayanağı niteliğindeki yapı tatil tutanağının somut ve ayrıntılı olmadığı, anılan tutanaktaki ölçümlerin hatalı olduğu, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nda öngörülen idari kararın geçerli olabilmesi için gerekli olan tutanak ile karar arasındaki bir aylık sürenin geçtikten sonra karar verildiği, ayrıca tebliğ için aranan 15 günlük şartın da gerçekleşmediği, idari kararda havuz ve havuza ait teknik oda ile çardağın hangi tarihte ve kim tarafından yapıldığının belirtilmediği,

yaptırılan keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda, açık havuz ve havuz teknik odasının yapı niteliğinde olduğu ve ruhsata bağlanabileceği, söz konusu yapının 2002 öncesinde yapıldığına dair görüş bildirildiği, ayrıca üstü kapalı yanları açık çardağın yapı niteliğinde olmadığı yolunda görüş bildirilmesine karşın bu görüşün dikkate alınmadığı; öte yandan, komşu parseldeki yapı hakkında İstanbul 6 Numaralı Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulunun 18/05/2021 tarihli, 6740 sayılı kararı olduğu, bu nedenle kuruldan görüş alınmasının uygun olacağı yolundaki bilirkişi görüşünün de kararda dikkate alınmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan ve 22/07/1983 onanlı, 1/1000 ölçekli Boğaziçi Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planı'nda "1. Grup Koru Alanı"nda kalan taşınmaz üzerinde, imar mevzuatına aykırı yapılar yapıldığının, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ... numaralı yapı tatil tutanağı ile tespit edilmesi üzerine, anılan Kanun'un 13. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca tespite konu imalatların yıkımına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ...-... sayılı kararı tesis edilmiştir. Bunun üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde; "Bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda; hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi, ehliyet, üçüncü şahısların davaya katılması, davanın ihbarı, tarafların vekilleri, feragat ve kabul, teminat, mukabil dava, bilirkişi, keşif, delillerin tespiti, yargılama giderleri, adli yardım hallerinde ve duruşma sırasında tarafların mahkemenin sukünunu ve inzibatını bozacak hareketlerine karşı yapılacak işlemler ile elektronik işlemlerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümleri uygunlanır. Ancak, davanın ihbarı ve bilirkişi seçimi Danıştay, mahkeme veya hakim tarafından re'sen yapılır." hükmü yer almaktadır.

Atıf yapılan Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu yerine çıkarılan ve 01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 61. maddesinde; "Taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden. İstanbul ili, Üsküdar ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın, dava dışı ... tarafından, davacı ...'ye 01/04/2016 tarihli kira sözleşmesi ile 01/04/2016 - 30/04/2021 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde 5 yıllığına arsada kapalı otopark tesis edilmek üzere kiralandığı ve arsa üzerinde yapılan her türlü inşaat veya faaliyet için gerekli resmi makamlardan izin alma ve izinsiz ve ruhsata aykırı faaliyette bulunmama yükümlülüğün kiracıda olduğunun sözleşmede belirlendiği görülmekle birlikte;

gerek dava konusu işlemde, gerekse yaptırılan keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda tespite konu imar mevzuatına aykırılıklardan bir kısmının (mevcut havuz ve havuza ait teknik oda) ne zaman yapıldığının bilinmediğinin belirtildiği, başka bir ifadeyle, söz konusu imalatların yapım yılının kira sözleşmesinden önce olabileceği görülmektedir.

Bu durumda, uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerinde imar mevzuatına aykırı yapılar yapıldığından bahisle, tespite konu yapıların 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca yıkıma yönelik tesis edilen dava konusu işlemin iptali istemiyle görülmekte olan işbu davanın sonucundan doğrudan etkilenebilecek dava konusu taşınmaz maliki ...'a dava ihbar edilmeksizin karar verildiği anlaşıldığından; usul kurallarına aykırı biçimde işin esası hakkında davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.