Danıştay 5. Daire E.2010/4053 K.2010/5414

Hüküm veren Danıştay Beşinci Dairesi'nce 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hakimi …'ın açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1/a. fıkrasında, iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmış; aynı Yasanın 14. maddesinin 3/c fıkrasında, dava dilekçelerinin "ehliyet" yönünden inceleneceği öngörülmüş; 15. maddesinin 1/b fıkrasında ise, 14. maddenin 3/c fıkrasında yazılı hususta kanuna aykırılık görülürse davanın reddine karar verileceği hükmüne yer verilmiştir.

Öte yandan, gerek doktrinde, gerek yargısal içtihatlarda iptal davası açılabilmesi için gerekli menfaat ihlali, subjektif ehliyet koşulu olarak kabul edilmekte ve genelde kişisel, meşru ve güncel bir menfaatin varlığı ve bunun ihlali, menfaat ilgisinin kurulmasında yeterli sayılmaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden, 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu'nun 16. maddesinde 26.6.2008 günlü, 26918 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5767 sayılı Kanunun 5. maddesi ile yapılan değişik sonucu Kurumun teşkilat bünyesinde yer alan bazı daire başkanlıkları ile bölge müdürlüklerinin kaldırıldığı, bazılarının ise ismi ve yapısı değiştirilerek birleştirme yoluna gidildiği;

anılan Kanunun 9. maddesi ile 2954 sayılı Kanuna eklenen geçici 11. maddenin 1. fıkrasında, yeni teşkilat düzenlemeleri nedeniyle kaldırılan, birleştirilen, ismi veya yapısı değiştirilen birimlerde görev yapan personelin özlük hakları ile başka görevlere atanmalarına ilişkin düzenleme getirildiği.

2. fıkrasında ise, Kurumun hizmet birimlerinin, yeni teşkilat düzenlemeleri yapılıncaya kadar mevcut görevlerini yürütmeye devam edeceklerinin hükme bağlandığı; anılan yasal düzenlemelere paralel olarak TRT Kurumunun teşkilat yapısının yeniden düzenlenmesi amacıyla, TRT Personel Komisyonunun 28.8.2008 günlü, … sayılı kararının alındığı; bu kararda, özet olarak:

- TRT Merkez ve taşra üniteleri ve kadro unvanlarının yeniden belirlenerek, bu doğrultuda yeni kadroların ihdasının yapıldığı,

- Yeni Yasayla ilk defa oluşturulan kadroların, ücret grubu, özel hizmet tazminatı ve ek gösterge gruplarının belirlendiği,

- Merkez ve taşra teşkilatında yer alan kimi kadroların iptali ile, dolu kadroların şahsa münhasır olmak üzere korunması ve boşaldığında ihtiyaç duyulan kadrolara dönüştürülmesi konusunda uygulanacak usul ve esasların saptanarak, bu konuda Genel Müdüre yetki verildiği,

- Merkez taşra teşkilatında bulunan kadroların eki listesinde yer aldığı şekilde, kadroların ünite, unvan, sınıf ve derecelerinin karşılarında gösterildiği şekilde değiştirilerek, ücret, ek gösterge ve öze hizmet tazminatı gruplarının belirlendiği,

- Kurumda boş bulunan kimi kadroların, yapım ve yayın görevlisi unvanına dönüştürüldüğü,

- Kanun değişikliği sonucu yeniden yapılanma aşamasında, bazı bölge müdürlüklerinin küçültülmesi sonucu, personel kadro durumunun ihtiyaç duyulan yerlere aktarılmasına ilişkin usul ve esasların belirlendiği,

- Yeni oluşturulan şef kadrolarının hizmet sınıfının tespiti konusunda Genel Müdüre yetki verildiği,

- 2954 sayılı Kanun'un geçici 11. maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 26.9.2008 tarihinden sonra mevcut görevinden başka bir göreve atanan personele ödenecek aylık ve ödemelerin usul ve esaslarının tespit edildiği,

- 5767 sayılı Kanundan önce kimi unvanlarda bulunup da, araştırmacı kadrosuna atanan personelin talepleri halinde, kadrolarının dönüştürülmesi suretiyle kariyer ve görev alanlarıyla ilgili birimlere atanabilmeleri konusunda Genel Müdüre yetki verildiği,

- Kurumda, Daire ve Kurul Başkanı, Genel Sekreter, I. Hukuk Müşaviri, Daire ve Kurul Başkan Yardımcısı, Genel Sekreter Yardımcısı, Müdür ve Şef kadrosu unvanlarının ücret, özel hizmet tazminatı ve ek gösterge gruplarının yeniden oluşturulduğu,

- Kadro karşılığı sözleşmeli personel ücretlerinin belirlenmesi konusunda temel alınacak usul ve esasları belirleme konusunda Genel Müdüre yetki verildiği,

- Halen kurumda işçi sayılmayan geçici personel statüsünde çalışan personelin sözleşmesi personel statüsüne geçirilerek, bunların eğitim durumlarına göre atanacakları unvanların belirlendiği,

- Tüm bu hususların uygulanması aşamasında meydana gelebilecek aksaklıkların düzeltilmesi konusunda Genel Müdüre yetki verildiği,

- "Personel İhtiyacının Karşılanması Amacıyla Yapılacak Sınavlar Hakkında Uygulanacak Esas ve Usuller" kapsamında, sınavların uygulanmasında esas alınacak hükümlerin yeniden belirlendiği;

Yönetim Kurulu'nun onayına sunulan tüm bu düzenlemelerin, TRT Yönetim Kurulu'nun 4.9.2008 günlü, … sayılı kararıyla kabul edildikten sonra, yürürlüğe girebilmesi için 3984 sayılı "Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun'un geçici 8. maddesi uyarınca Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nun onayına sunulduğu.

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nca 19.9.2008 günlü, … sayılı kararla bu talebin uygun bulunarak, söz konusu Yönetim Kurulu Kararının 14. maddesinde bahsi geçen yetkinin Genel Müdüre bir (1) yıllık süre ile verilmesine karar verildiği; ancak, daha sonra Üst Kurulun 27.1.2008 tarih ve 2008/57 sayılı toplantısında alınan 1 numaralı kararı ile TRT Yönetim Kurulu'nun 4.9.2008 tarihli … sayılı kararının onanmasına ilişkin Üst Kurulun 19.9.2008 tarih ve 2008/43 sayılı toplantısında alınan 3 numaralı kararın kaldırıldığı,

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nca 5.12.2008 tarih ve 2008/60 sayılı toplantıda durumun yeniden görüşülmesi sonucu alınan 2008/8 sayılı kararla "TRT Yönetim Kurulu'nun 14. maddesinde bahsi geçen ve genel müdüre bir (1) yıllık süre ile yetki verilmesine dair madde dışındaki maddelerin ortadan kaldırılmasına gerek olmadığı, 14. maddede öngörülen "Genel Müdürlüğe yetki verilmesi" hususunun ise 2954 sayılı Yasa hükümleri ile örtüşmemesi nedeniyle TRT Yönetim Kurulu kararının 14. maddesi dışında yer alan maddelerinin kabulüne, 14. maddenin reddine Av. …, … ve …'in karşı oyları ve oy çokluğuyla kabul" edildiği,

bu kararın iptali istemiyle karara muhalif kalan Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyeleri tarafından bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda; iptali istenen Üst Kurul kararının davacılar hakkında uygulanabilecek bir düzenleyici işlem niteliğinde bulunmadığı gibi ilgililerin kişisel, meşru ve aktüel menfaatini de etkilemediği anlaşılmakta olup; söz konusu karara muhalif kalmaları da davacılara dava açma ehliyeti kazandırmayacağından, işin esasının incelenmesine hukuki olanak görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-b maddesi uyarınca davanın ehliyet yönünden reddine, yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL avukatlık ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine, kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcı ile artan …-TL. posta pulu ücretinin isteği halinde davacılara iadesine, 22.9.2010 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY : Davacılar mensubu oldukları üst kurulun bir kararının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla iptalini istemişlerdir. İlgililerin mensubu oldukları kurulca verilen kararlarla ilgili dava açabilmeleri konusunda menfaatleri bulunduğu kuşkusuzdur. Zira üst kurul üyesi olarak görevlerini hukuka uygun biçimde yerine getirmekle ödevli ve yükümlüdürler. Bu nedenle uyuşmazlığın esasının incelenmesi gerekir. Ehliyet yönünden davanın reddine dair karara karşıyım.