Danıştay 5. Daire E.2018/3300 K.2021/1258

Dava konusu istem: Uludağ Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünde Kimyager olarak görev yapan davacı tarafından, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi uyarınca Ticaret Bakanlığının … tarih ve …sayılı onayı ile kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğundan bahisle Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemin anılan Kanun Hükmünde Kararname hükmü ile aynı sonucu doğuruyor olması nedeniyle, dava konusu işlemin mevzuata ve hukuka aykırı olamayacağı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …. Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı 27/07/2016 tarihli dava konusu işlemden sonra, 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin eki listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden ihraç edildiğinden, davacının kamu görevinin bir yasama hükmü olan Kanun Hükmünde Kararname ile doğrudan sonlandırılması karşısında, 27/07/2016 tarihli bakanlık makamı onaylı davalı idare işleminin kendiliğinden ortadan kalktığı, davanın konusuz kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararı kaldırılarak dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, taraflar lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından; Kanun Hükmünde Kararname eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarma işleminin dava konusu işlemden sonra tesis edilmesi nedeniyle hukuki sonuç doğurmayacağı, Bölge İdare Mahkemesince dava konusu işlem ile ilgili olarak 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarma işleminden bağımsız olarak karar verilmesi gerektiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından; Davanın konusunun bir idari işlem olması nedeniyle 685 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 1.maddesinde yer alan Kanun Hükmünde Kararnameler ile kamu görevinden çıkarılma işlemlerine karşı açılan davalarda mahkemelerce vekalet ücretine hükmedilemeyeceğine ilişkin hükmün bu davada uygulanamayacağı, ilgili mevzuat hükümleri gereğince idareleri lehine vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiği, Bölge İdare Mahkemesi kararının vekalet ücretine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davalı idare tarafından; Davacının Kanun Hükmünde Kararname eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasıyla dava konusu işlemin kendiliğinden ortadan kalktığı, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

DAVACININ TEMYİZ İSTEMİ YÖNÜNDEN

Maddi Olay :

Uludağ Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünde Kimyager olarak görev yapan davacı, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 4. maddesinin 1. fıkrasının (f) bendi uyarınca Ticaret Bakanlığının … tarih ve … sayılı onayı ile kamu görevinden çıkarılmıştır.

Bunun üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle temyizen incelenen davayı açmıştır.

Öte yandan, davacı, 01/09/2016 tarihli ve 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listesinde ismine yer verilmek suretiyle de kamu görevinden çıkarılmıştır.

Davacı, anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı OHAL İnceleme Komisyonuna başvuruda bulunmuş, başvurusunun reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açmış olduğu dava ise … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedilmiştir.

İlgili Mevzuat: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari Dava Türleri Ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, iptal davalarının, "idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu, maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar" hükmüne yer verilmiştir.

Hukuki Değerlendirme:

İptal davasının konularından birini oluşturan bireysel idari işlemler, belli kişiler üzerinde yeni bir hukuki durum yaratma veya değiştirme gibi sonuçlar doğurmakta olup, görevli ve yetkili yargı merciince bu işlemler iptal edilinceye veya işlemi tesis eden idarece geri alınıncaya, kaldırılıncaya, değiştirilinceye veya düzeltilinceye kadar hukuki geçerliliğini korumaktadır.

Bu durumda; davacının Kanun Hükmünde Kararname eki listede adına yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasının, davacının bakan onayı ile kamu görevinden çıkarılmasına dair işlemi ortadan kaldırıcı veya değiştirici nitelikte olmadığı, dava konusu işlemin hukuk alemindeki varlığını sürdürdüğü ve bu işleme karşı açılan davada işin esasının incelenmesi gerektiği açıktır.

Buna karşın, belirtilen hususlar dikkate alınmadan, İdare Mahkemesince verilen davanın reddine ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir

DAVALININ TEMYİZ İSTEMİ YÖNÜNDEN

Davacının temyiz istemi yönünden verilen bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesince yeniden karar verileceğinden ve verilecek kararda vekalet ücreti yönünden yeniden hüküm kurulacağından davalı idarenin vekalet ücreti yönünden temyiz isteminin bu aşamada incelenmesine olanak bulunmamaktadır.

(X)KARŞI OY

Tarafların temyiz isteminin reddi ile … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı davanın reddine ilişkin kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü, kararın kaldırılması, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının onanması gerektiği oyuyla çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.