Danıştay 5. Daire E.2018/3303 K.2021/2243

Dava konusu istem: Davacı Banka tarafından, İzmir ili, Konak ilçesi,.

Mahallesi … ada, … parselde kayıtlı eğitim binası vasfındaki A Blok 1 bağımsız bölüm, B Blok 1 bağımsız bölüm, C Blok 1 bağımsız bölüm, D Blok 1 bağımsız bölüm nolu taşınmazlar üzerine 1.dereceden 3.000.000,00-TL 2.dereceden 10.000,000-TL 3.dereceden 12.000.000,00-TL 4.dereceden 12.000.000-TL bedelli ipotek tesisliyken, olağanüstü hal kapsamında söz konusu taşınmazların Maliye Hazinesine devredilmesi ve ipoteklerin terkin edilmesi üzerine,

alacakların kayda alınması ve terkin edilen ipoteklerin yeniden ihyası talebiyle … tarih ve … sayılı yazı ile Maliye Bakanlığı İzmir Defterdarlığı İl KHK İşlemleri Bürosuna yaptığı başvuruya olumlu yada olumsuz herhangi bir cevap verilmediği iddiasıyla ipoteklerin yeniden tesisi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih, E:…, K:… sayılı kararında; dosyanın incelenmesinden;. Koleji İşletmeleri Ticaret Anonim Şirketi ile. Bankası T.A.O arasında kredi sözleşmeleri imzalandığı, kredi kullandırıldığı,. Koleji İşletmeleri Ticaret A.Ş.,. Su Ürünleri Tic. ve San. Ltd.Şti.,. Su Ürünleri Gıda ve Tarım San. Tic. Ltd. Şti. ve. Elektronik San. Tic.

A.Ş. ile imzalanan kredi sözleşmeleri ve bu sözleşmelere istinaden kullandırılan kredilerden kaynaklı alacaklara teminat teşkil etmek üzere, mülkiyeti. Koleji İşletmeleri Tic. A.Ş.'ye ait İzmir ili, Konak ilçesi,.

Mahallesi … ada, … parselde kayıtlı eğitim binası vasfındaki A Blok 1 bağımsız bölüm, B Blok 1 bağımsız bölüm, C Blok 1 bağımsız bölüm, D Blok 1 bağımsız bölüm nolu taşınmaz üzerine 1.dereceden 3.000.000,00-TL 2.dereceden 10.000,000-TL 3.dereceden 12.000.000,00-TL 4.dereceden 12.000.000-TL bedelli ipotek tesis edildiği, davacı tarafından 14/10/2016 tarihinde İzmir İl KHK İşlemleri Bürosuna alacaklarının kayda alınması ve ipoteklerin yeniden tesisi için başvuruda bulunulduğu, başvuruya olumlu yada olumsuz bir cevap verilmemesi üzeri bakılmakta olan davanın açıldığı,

yapılan başvuruya ilişkin davalı idare tarafından henüz verilmiş bir kararın bulunmadığının anlaşıldığı, bu durumda 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri birlikte değerlendirildiğinde;

kapatılan Kurumlara ilişkin idari yargıda dava açılabilmesi için ilgili idare tarafından 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereğince değerlendirme yapılarak ödemenin yapılıp yapılmayacağı konusunda karar niteliğinde tesis edilmiş bir işlem bulunması gerektiği sonucuna varılmış olup, bu nedenle, bu aşamada ilgili idare olan Maliye Bakanlığınca verilmiş bir karar bulunmadan açılan davanın erken açılması nedeniyle incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın incelenmeksizin reddine, yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:… K:… sayılı kararında; İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektirecek yasal bir sebebin bulunmadığı belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; alacakların kayda alınması ve ipoteklerin yeniden ihyası talebiyle yapılan başvuruya idare tarafından olumlu veye olumsuz herhangi bir cevap verilmediği, 60 günlük yasal süre içerisinde idare tarafından cevap verilmemesi üzerine temyize konu davanın açıldığı, idareden alacağı ödemeye ilişkin bir talebinin olmadığı, terkin edilen ipoteklerin yeniden tesis edilmesinin talep edildiği, kararın usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, davacının temyiz isteminin hukuki dayanaktan yoksun olduğu, temyize konu kararın mevzuata uygun olduğu, işbu davanın görülebilmesi için öncelikle idare tarafından açık ve somut bir karar alınması gerektiği, davacı yönünden başvurusu hakkında henüz alınmış bir karar ve yürütülmesi kesin ve zorunlu bir işlem bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının esas yönünden onanması, vekalet ücreti yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

UYUŞMAZLIĞIN ESASINA YÖNELİK DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMESİ

Hukuki Değerlendirme: İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın uyuşmazlığın esasına ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, davacının dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

MAHKEME KARARININ DAVALI İDARE LEHİNE VEKALET ÜCRETİNE HÜKMEDİLMESİNE İLİŞKİN KISMINA YÖNELİK TEMYİZ İNCELENMESİ:

Maddi Olay:

İzmir ili, Konak ilçesi, … Mahallesi … ada, … parselde kayıtlı eğitim binası vasfındaki A Blok 1 bağımsız bölüm, B Blok 1 bağımsız bölüm, C Blok 1 bağımsız bölüm, D Blok 1 bağımsız bölüm nolu taşınmazlar üzerine 1.dereceden 3.000.000,00-TL 2.dereceden 10.000,000-TL 3.dereceden 12.000.000,00-TL 4.dereceden 12.000.000-TL bedelli ipotek tesisliyken, olağanüstü hal kapsamında söz konusu taşınmazlar Maliye Hazinesine devredilerek, üzerindeki ipotekler terkin edilmiştir.

Bunun üzerine, davacı Banka tarafından alacakların kayda alınması ve terkin edilen ipoteklerin yeniden ihyası talebiyle … tarih ve … sayılı yazı ile Maliye Bakanlığı İzmir Defterdarlığı İl KHK İşlemleri Bürosuna başvuru yapılmış olup, idare tarafından başvuruya ilişkin olumlu yada olumsuz herhangi bir cevap verilmediği gerekçesiyle, ipoteklerin yeniden tesisi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İlgili Mevzuat:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ''Kararlarda bulunacak hususlar'' başlığını taşıyan 24. maddesinin (f) bendinde; kararlarda, yargılama giderleri ve hangi tarafa yükletildiğinin belirtileceği, 31. maddesinin gönderme yaptığı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinde de, davaya göre Kanun uyarınca takdir olunacak vekalet ücretlerinin yargılama giderlerinden olduğu,

326. maddesinin birinci fıkrasında, kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, 330. maddesinde davayı kaybeden taraf aleyhine vekalet ücretine hükmedileceği, 331. maddesinin 1. fıkrasında, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedileceği kuralına yer verilmiştir.

Hukuki Değerlendirme:

Yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca; davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedileceği kuralı dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Bilindiği üzere, yargılama sonucu bir tarafa yargılama giderlerinin yükletilmesinin nedeni, o tarafın dava açmak ya da dava açılmasına sebebiyet vermek suretiyle karşı tarafın yargılama masrafı yapmasına neden olmasıdır.

Bu durumda, dava konusu uyuşmazlıkta dava konusu işlemin hukuka uygunluğu ya da aykırılığı yolunda Mahkemece bir değerlendirme yapılmadan karar verildiği görüldüğünden, davanın açıldığı tarihte tarafların haklılık durumuna ilişkin bir tespitin yapılamamış olması nedeniyle taraflar hakkında vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken, İdare Mahkemesince davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir.