Danıştay 5. Daire E.2019/638 K.2023/10105

Dava konusu istem: Dava, Çankırı Karatekin Üniversitesi Rektörlüğü bünyesinde şube müdürü olarak görev yapan davacının, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesinin 1. fıkrasının, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesinin 8. fıkrası ile değişik (d) bendi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Üniversite Yönetim Kurulu'nun 07/09/2016 tarih ve 18/6 sayılı kararının iptali ve yoksun kaldığı parasal haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu işlemden sonra 22.11.2016 tarih ve 29896 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararnameye ekli listede davacının ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarıldığı anlaşılmış olup, davacının kamu görevinin bir yasama hükmü olan Kanun Hükmünde Kararname ile doğrudan sonlandırılması karşısında, ortada idarece tesis olunan hukuki denetimin yapılacağı idari bir işlemin kaldığından söz etmenin mümkün olmadığı gerekçesiyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi …. İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla anılan Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusu kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararı kaldırılmış ve aynı kararda.

İdare Mahkemesince, davacının kamu görevinin, bir yasama hükmü olan Kanun Hükmünde Kararname ile herhangi bir işleme gerek kalmaksızın doğrudan sonlandırılması nedeniyle hukuki denetimin yapılacağı bir idari işlemin bulunmadığı gerekçesiyle davanın esası hakkında karar verilemeyeceği yönünde karar verilmişse de, sözü edilen ve dava konusu işlemden sonra yürürlüğe giren Kanun Hükmünde Kararname hükmünün, davacının Üniversite Yönetim Kurulu kararıyla kamu görevinden çıkarılmasına dair işlemi ortadan kaldırıcı veya değiştirici nitelikte olmadığı, esasen iki işlemin niteliğinin ve hukuki irdelemesinin farklı olduğu,

bu nedenle, Mahkemece, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik (d) bendi uyarınca Üniversite Yönetim Kurulu kararı ile davacının kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin hukuki denetiminin yapılarak davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken,

hukuken denetleme olanağı olmayan Kanun Hükmünde Kararname dikkate alınarak yukarıda belirtilen gerekçe ile davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen kararda hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle istinaf konusu kararın kaldırılmasına ve 2577 sayılı Yasanın 45/3. maddesi uyarınca yeniden karar verilmek üzere dava dosyasının Mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

Anılan karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine.

Danıştay 5. Dairesinin 28/03/2018 tarih ve E:2017/11733, K:2018/12846 sayılı kararıyla; davacının, 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ekli listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılması işlemine karşı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna başvurabileceği ve Komisyonun vereceği karara karşı da dava açabileceği, söz konusu Kanun Hükmünde Kararnameden önce davacının çalıştığı kurum bünyesinde oluşturulan Kurulun kararına karşı açtığı davanın sonuçlandırılması halinde, anılan yargı kararının Komisyonun vereceği kararı etkileyeceği gibi,

Komisyon kararına karşı açılacak davada verilecek kararı da etkileyeceği dikkate alındığında, belirtilen hususlar gözetilmeden, anılan Mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusu kabul edilerek yeniden karar verilmek üzere dava dosyasının mahkemesine iadesine karar verilmesi yerinde görülmediği gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararıyla; bozma kararına uyulduğu belirtilerek, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Anayasa'nın 128. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kamu görevlisine verilecek cezalar Kanun'da açıkça düzenlenmiş iken, somut hiçbir delile dayanmayan tamamen farazi sebeplerle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Çankırı Karatekin Üniversitesi Rektörlüğü bünyesinde şube müdürü olarak görev yapan davacının, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesinin 1. fıkrasının, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4. maddesinin 8. fıkrası ile değişik (d) bendi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Üniversite Yönetim Kurulu'nun 07/09/2016 tarih ve 18/6 sayılı kararının iptali ve yoksun kaldığı parasal haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davayı açmıştır.

Öte yandan, davacı, 22/11/2016 tarih ve 29896 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 677 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listesinde ismine yer verilmek suretiyle de kamu görevinden çıkarılmıştır.

Davacı, anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı OHAL İnceleme Komisyonuna başvuruda bulunmuş, başvurusunun reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle Ankara 22. İdare Mahkemesinin 2018/4078 sayılı esasına kayden dava açılmış olup, söz konusu davada yargılama sürecinin devam ettiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari Dava Türleri Ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, iptal davalarının, "idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu, maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar" olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İptal davasının konularından birini oluşturan bireysel idari işlemler, belli kişiler üzerinde yeni bir hukuki durum yaratma veya değiştirme gibi sonuçlar doğurmakta olup, görevli ve yetkili yargı merciince bu işlemler iptal edilinceye veya işlemi tesis eden idarece geri alınıncaya, kaldırılıncaya, değiştirilinceye veya düzeltilinceye kadar hukuki geçerliliğini korumaktadır.

Bu durumda; davacının Kanun Hükmünde Kararname eki listede adına yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasının, davacının idari işlem ile kamu görevinden çıkarılmasına dair işlemi ortadan kaldırıcı veya değiştirici nitelikte olmadığı, dava konusu işlemin hukuk alemindeki varlığını sürdürdüğü ve bu işleme karşı açılan davada işin esasının incelenmesi gerektiği açıktır.

Bu itibarla, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun belirtilen gerekçelerle reddine ilişkin temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararında da hukuki isabet bulunmamaktadır.