Danıştay 5. Daire E.2020/4932 K.2021/37

Dava konusu istem: Gençlik ve Spor Bakanlığı emrinde görev yapmakta iken Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede isminin yer alması nedeniyle hiçbir işleme gerek kalmaksızın kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, kamu görevine iade edilmesi talebiyle Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu'na yapılan başvurunun reddine ilişkin 17/01/2018 tarih ve 2018/252 sayılı kararın iptali ve işlem nedeniyle yoksun kalınan maddi haklarının meslekten çıkarılma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; davacının durumunun değerlendirilmesinde ve bu bağlamda hükme esas alınabilecek nitelikte görülen tespitler dikkate alındığında, ihraç tedbirinin ölçülü, güdülen amacın gerçekleşmesi için elverişli ve zorunlu olduğu, davacının başvurusunun reddine ilişkin Komisyon kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ve iptal edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından; işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin ehliyet yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Gençlik ve Spor Bakanlığı'nda görev yapan davacı, 01/09/2016 tarih ve 29818 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 672 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname uyarınca kamu görevinden çıkarılmıştır.

Tesis edilen kamu görevinden çıkarılma işlemine karşı Olağanüstü Hâl İşlemleri İnceleme Komisyonuna başvuruda bulunulmuştur.

Komisyonca ilgili kurum ve kuruluşlardan temin edilen bilgi ve belgelerle davacı hakkında yapılan değerlendirme sonucunda 17/01/2018 tarih ve 2018/252 sayılı karar ile başvurunun reddine karar verilmiştir.

Bunun üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır.

Öte yandan, davacı hakkında devam eden ceza yargılamasında; … Ağır Ceza Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacının, FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediğinden bahisle 10 yıl hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, söz konusu kararın istinaf edilmesi üzerine … Bölge Adliye Mahkemesi ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine ise Yargıtay ... Ceza Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile temyiz davasının esastan reddiyle hükmün onanmasına karar verildiği görülmüş olup, davacının mahkumiyet kararının kesinleştiği anlaşılmıştır.

Ceza mahkumiyetinin kesinleşmesinin ardından … Sulh Hukuk Mahkemesinin … kesinleşme tarihli ve E:…, K:… sayılı kararı ile Çelebi Koç'un vasi olarak tayin edildiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ilk inceleme konularının belirlendiği 14. maddesinin 3/c bendinde dilekçelerin ehliyet yönünden inceleneceği, 15. maddesinin 1/b bendinde ise, bu hususta Kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın bu yönden reddedileceği hükme bağlanmıştır.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 14. maddesinde, kısıtlıların fiil ehliyetinin bulunmadığı. 16. maddesinde, kısıtlıların, yasal temsilcilerinin rızası olmadıkça, kendi işlemleriyle borç altına giremeyecekleri.

407. maddesinde, bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkum olan her erginin kısıtlanacağı, cezayı yerine getirmekle görevli makamın, böyle bir hükümlünün cezasını çekmeye başladığını, kendisine vasi atanmak üzere hemen yetkili vesayet makamına bildirmekle yükümlü olduğu. 413. maddesinde, vesayet makamının, bu görevi yapabilecek yetenekte olan bir ergini vasi olarak atayacağı.

448. maddesinde, vesayet dairelerinin yetkilerine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla vasinin vesayet altındaki kişiyi bütün hukuki işlemlerinde temsil edeceği. 471. maddesinde ise, özgürlüğü bağlayıcı cezaya mahkumiyet sebebiyle kısıtlı bulunan kişi üzerindeki vesayetin, hapis halinin sona ermesiyle kendiliğinden ortadan kalkacağı belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca vasi atandıktan sonra vesayet dairelerinin yetkisine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla vasinin vesayet altındaki kişiyi bütün hukuki işlemlerinde temsil edeceği dolayısıyla bakılmakta olan uyuşmazlığı yürütmeye yetkili kişinin vasi olduğu ve onun rızası olmadan uyuşmazlığın görülmeye devam edilemeyeceği açıktır.

Uyuşmazlığı inceleyen … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi tarafından, … Sulh Hukuk Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davacıya vasi atandığı görülmüş, 10/10/2019 tarihinde ara karar yapılarak davacının vasisine istinaf kanun yolunun incelenebilmesi için rızasının bulunup bulunmadığı sorularak davaya vasi aracılığıyla devam edileceğine karar verilmiş, vasinin cevap vermemesi halinde rızasının bulunduğu kabul edilerek uyuşmazlığın karara bağlanacağı vasiye bildirilmiştir.

Ancak, davacının vasisi … herhangi bir cevap vermemiş, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı da tarafına tebliğ edildiği halde temyiz kanun yoluna başvurmamıştır.

Diğer yandan, Erzincan T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan davacı tarafından, 30/07/2020 tarihinde cezaevi müdürlüğüne sunulan dilekçe ile temyiz yoluna başvurulduğu görülmüştür.

Bu durumda, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi tarafından verilen kararın vasi aracılığıyla temyiz edilmesi gerekirken, kendisine vasi atanan ve fiil ehliyeti bulunmayan davacı tarafından bizzat yapılan temyiz başvurusunun ehliyet yönünden incelenmesine hukuken imkan bulunmamaktadır.