Danıştay 5. Daire E.2022/15303 K.2024/18855

Dava konusu istem: 692 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; her ne kadar dava dilekçesinde davacının eski hükümlü kadrosundan kamu görevine alındığı, dolayısıyla hüküm giymiş olduğu ve cezasını çekerek topluma kazandırıldığı bir hususun yeniden gerekçe yapılamayacağı belirtilmekte ise de; ... Devlet Güvenlik Mahkemesinin E:...

K:... sayılı kararıyla davacının "PKK terör örgütü üyesi olmak ve örgüt adına silahlı faaliyette bulunmak" suçundan 12 yıl 6 ay ağır hapis cezası ile cezalandırılmış olması nedeniyle 657 sayılı Kanun'un 48/A-5 maddesindeki şartı başlangıçtan itibaren taşımadığı ve bu nedenle sürekli işçi statüsüne geçirilemeyeceği; davacının mahkum olmuş olduğu suç dikkate alındığında Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Eski Hükümlü veya Terörle Mücadelede Malul Sayılmayacak Şekilde Yaralananların İşçi Olarak Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "Tanımlar" başlıklı 4 üncü maddesinde; "(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;

a) (Değişik:RG-31/3/2018-30377) Eski hükümlü: Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, millî savunmaya karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, cinsel saldırı veya çocuğun cinsel istismarı suçlarından mahkûm olmamak şartıyla;

kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezası alan ya da ceza süresine bakılmaksızın zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından hüküm giyenlerden cezasını tamamlayanlar, cezası ertelenenler, koşullu salıverilenler, denetimli serbestlikten yararlananlardan eski hükümlü belgesi ile durumlarını belgelendirenleri,

ifade eder." uyarınca eski hükümlü olarak kabul edilemeyeceği ve bu nedenle de anılan yönetmeliğin Geçici 1. maddesi kapsamında eski hükümlü çalıştırma yükümlülüğü kapsamında işe alınmasına zaten başlangıçtan itibaren hukuken olanak bulunmadığı, dolayısıyla davalı idare tarafından geçmişte hukuka aykırı olarak tesis edilmiş olan bir işlemin sonradan gerekçe olarak alınamayacağı iddiasının Mahkemece mesnetsiz bulunduğu,

bu durumda, davacının durumunun değerlendirilmesinde ve hükme esas alınabilecek nitelikte görülen Komisyon tespitleri ile davacı ile ilgili ceza yargılamasında elde edilen deliller ve tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte dikkate alındığında, davacının PKK/KCK terör örgütü ile en az irtibat derecesinde bağının olduğu sonucuna varıldığından, davacının başvurusunun reddine dair Komisyon kararında hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; eski hükümlü statüsü ile istihdamının yapıldığı, çalıştığı süre boyunca hukuka aykırı bir faaliyetinin olmadığı, anılan sürede hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet hükmünün bulunmadığı, masumiyet karinesinin, adil yargılanma hakkının ihlal edildiği, işleme dayanak tespitlerin hukuki olmadığı, PKK/KCK terör örgütü ile iltisaklı ya da irtibatlı olduğuna ilişkin somut bir delilin bulunmadığı, belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği iddia edilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı eski hükümlü kadrosundan 19/07/2012 tarihinde davalı idarede işe başlamıştır.

Kurum bünyesinde görev yapmakta iken, Anayasanın 120 nci maddesi kapsamında ilan edilen olağanüstü hal kapsamında, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu gerekçesiyle başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan 14/07/2017 tarih ve 692 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılmıştır. Bu işleme karşı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna (Komisyon) yaptığı başvurusunun reddine karar verilmesi üzerine de temyizen incelenen dava açılmıştır.

Diğer yandan, davacı hakkında örgüte bilerek isteyerek yardım etmek fiilinden yürütülen adli soruşturma sonucunda Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve Sor. No:..., K:... sayılı kararıyla kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ve bu karar kesinleşmiş, kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşleri düzenleme, yönetme, bunların hareketlerine katılma suçlamasıyla açılan ceza davasında ise ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının beraatine karar verilmiş, kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Eski Hükümlü İşçi Alınmasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin, davacının işe alındığı ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; a) Eski hükümlü: Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına veya Devlet memuru olmaya engel bir suçtan hüküm giyenlerden cezasını infaz kurumlarında tamamlayanları, cezası ertelenenleri, koşullu salıverilenleri; özel kanunlarda belirtilen şartlardan dolayı istihdam olanağı bulunmayanları;

ömür boyu kamu hizmetlerinden yasaklı bulunanlardan, Cumhuriyet Başsavcılığından alınan salıverilen hükümlülere ait durum bildirme formu ile durumlarını belgelendirenleri...ifade eder " düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Mahkemesince her ne kadar, Yönetmeliğin 4. maddesinde 2018 yılında yapılan değişiklik esas alınarak, davacının PKK terör örgütü üyesi olmak ve örgüt adına silahlı faaliyette bulunmak suçundan 12 yıl 6 ay ağır hapis cezası ile mahkum olması sebebiyle eski hükümlü olarak işe alınamayacağı, bu haliyle işe alınma işleminin baştan itibaren hukuka aykırı olduğu değerlendirmesi yapılsa da, davacının 19/07/2012 tarihinde, değişiklikten önce yürürlükte olan madde hükmüne dayanılarak işe alındığı dikkate alındığında, bu husus davacının terör örgütü ile irtibat ya da iltisaklı olduğu gerekçesiyle kamu görevine son verilmesi için bir gerekçe olamayacaktır.

Ayrıca Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kararında yer alan tespitler açısından, Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığınca (Iğdır Cumhuriyet Başsavcılığınca yetkisizlik kararı ile dosya Erzurum Cumhuriyet Başsavcılına gönderilmiş) Kovuşturmaya Yer Olmadığına dair karar verildiği, kanuna aykırı toplantı ve gösteri yürüyüşleri düzenleme, yönetme, bunların hareketlerine katılma suçlamasıyla açılan ceza davasında ise davacının beraatine karar verildiği ve personel bilgi dosyasında yer aldığı belirtilen davacının PKK/KCK terör örgütüne eleman kazandırdığı, örgüte köy halkından para topladığı, örgüt mensupları ile irtibatlı ve iltisaklı olduğu hususları ile ilgili somut bir tespit bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda davacının PKK/KCK terör örgütü ile irtibat ya da iltisaklı olduğu gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.