Danıştay 5. Daire E.2022/4947 K.2022/1968

Davanın konusu

Davacının, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile mesleğe iade istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptaline, yoksun kaldığı parasal haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Davanın görev yönünden reddi ve dava dosyasının Ankara İdare Mahkemesi'ne gönderilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay 5. Dairesince, Dairemizin 06/04/2021 tarih ve E:2020/5887, K:2021/897 sayılı kararı ile verilen davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin kararına karşı yapılan temyiz isteminin, İdari Dava Daireleri Kurulunun 06/12/2021 tarih ve E:2021/3343, K:2021/2879 sayılı kararı ile; 'Hakimler ve Savcılar Genel Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının iptali ile davacının bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının işlem tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi' ne ilişkin kısmı yönünden onanması,

davacının '03/09/2020 tarihinde mesleğe iadesi istemiyle davalı idareye yaptığı başvurunun 10/09/2020 tarihli işlemle reddedildiğini belirterek kurduğu iptal istemi' yönünden ise bozulması üzerine, onanmış olan kısım yönünden Dairemizin davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki kararının kesinleştiği anlaşılmıştır.

Dava dosyasına sunulan dava dilekçesi incelendiğinde, dilekçe içeriğinde davacının mesleğe iade edilmesi talebiyle davalı idareye bir başvuruda bulunduğu belirtilmiş ise de, açıkça bu başvurunun reddine ilişkin işlemin dava konusu edilmediği görülmektedir. Ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesinin 5. fıkrası uyarınca Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararlarına uyulması zorunlu olduğundan, bozulan kısım yönünden Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kocaeli Hakimi olarak görev yapmakta olan davacının, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmiştir.

Davacının bu karara karşı yapmış olduğu yeniden inceleme talebi, aynı Kurulun … tarih ve … sayılı kararıyla reddedilmiş ve anılan karar kesinleşmiştir.

Daha sonra davacı tarafından 31/08/2020 tarihli dilekçe ile davalı idareye başvuruda bulunulmuş; hakkında yürütülen adli soruşturma neticesinde …Cumhuriyet Başsavcılığının … tarih ve … sayılı kararı ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği belirtilerek, meslekten çıkarma kararının kaldırılması ve mesleğe tekrar kabulüne karar verilmesi talep edilmiştir.

Davacının bu başvurusunun davalı idarece reddedilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinin 1. fıkrasında; ''Danıştay ilk derece mahkemesi olarak;

a) (Değişik:2/7/2018-703 sayılı KHK/184 md.) Cumhurbaşkanı kararlarına,

b)(Değişik:2/7/2018-703 sayılı KHK/184 md.) Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere,

c) (Değişik:2/7/2012-6352/45 md.) Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere,

d) Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere,

e) Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere,

f) Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar." hükmüne yer verilmiştir.

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 1. maddesinde; bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere kurulmuş "genel görevli" mahkemeler olduğu kurala bağlandıktan sonra, aynı Kanun'un 5. maddesinde; idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalar ve ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki davaları çözümleyeceği belirtilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrasında, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." düzenlemesine yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-a maddesinde, idari yargının görevli olduğu konularda görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek, dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği belirtilmiştir.

6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu'nun ''Yeniden İnceleme, İtiraz ve Yargı Yolu'' başlıklı 33. maddesinin beşinci fıkrasında, Genel Kurulun veya dairelerin, meslekten çıkarma cezasına ilişkin kesinleşmiş kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulabileceği; diğer kararlarının yargı denetimi dışında olduğu,

meslekten çıkarma kararlarına karşı açılan iptal davalarının ilk derece mahkemesi olarak Danıştayda görüleceği, bu davaların, acele işlerden sayılacağı hükmüne, "Hakkında meslekten çıkarma kararı verilmiş olanların durumu" başlıklı geçici 3. maddesinde, "(1) 2461 sayılı Kanun ile kurulan Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, haklarında meslekten çıkarma cezası verilen hâkim ve savcıların, bu cezanın kaldırılması için idarî dava açmadan önce, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış gün içinde Kurula başvurmaları gerekir.

(2) Genel Kurul, usulüne uygun yapılan başvurular üzerine, dosya üzerinden yapacağı inceleme sonunda, talep halinde, başvuranın bizzat veya vekili aracılığıyla yazılı ya da sözlü savunmasını da almak suretiyle, başvurunun kabulüne veya reddine karar verir.

(3) Başvurunun kabulü halinde;

a) Önceki kararın kaldırılmasına,

b) Hâkimlik ve savcılık mesleğine kabulde aranan niteliklerin kaybedilmemiş olması şartıyla ilgilinin hâkimlik ve savcılık mesleğine tekrar atanmasına,

c) Önceden verilmiş olan meslekten çıkarma cezasına konu eylem sebebiyle başka bir disiplin cezası verilmesine gerek gördüğünde eyleme uyan disiplin cezasına,

karar verir.

(4) İkinci ve üçüncü fıkralar uyarınca verilen kararlara karşı, Başkan veya ilgili, tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde, Genel Kuruldan yeniden inceleme talebinde bulunabilirler.

Yeniden inceleme talebi üzerine verilen kararlar kesindir.

(5) İkinci fıkra uyarınca verilen başvurunun reddine ilişkin kesinleşen kararların iptali talebiyle ilk derece mahkemesi olarak Danıştaya başvurulabilir. Bu dava, acele işlerden sayılır.

Üçüncü fıkra uyarınca verilen kararlar yargı denetimi dışındadır.

" kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen düzenlemelerin değerlendirilmesinden, Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak inceleyeceği uyuşmazlıkların sayma suretiyle belirlendiği ve bunlar dışındaki bütün uyuşmazlıkların idari yargıda genel görevli olan idare mahkemelerinin görevinde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun … tarih ve … sayılı kararıyla meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilen ve bu karara karşı yapmış olduğu yeniden inceleme talebi yine aynı Kurul'un … tarih ve … sayılı kararıyla reddedilen davacının, hakkında verilen kovuşturma yapılmasına yer olmadığı kararı sonrası 31/08/2020 tarihinde yeniden göreve başlatılması istemiyle Hakimler ve Savcılar Kuruluna yaptığı başvurunun reddedilmesi üzerine bakılan davayı açtığı anlaşılmaktadır.

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 24. maddesinde Danıştayın ilk derece mahkemesi sıfatıyla bakacağı davaları sayılmış olup, davacının yeniden atanması istemiyle yaptığı başvurudan kaynaklanan uyuşmazlığın, bu sayılan uyuşmazlıklardan olmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın görüm ve çözümünün 2576 sayılı Yasa'nın 5. maddesi gereğince idari yargıda genel görevli yargı yeri olan idare mahkemesine ait olduğu sonucuna varılmıştır.