Danıştay 5. Daire E.2022/9055 K.2022/6812

Dava konusu istem: 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca el konularak Hazineye devri yapılan …Basın Yayın Tekstil Turizm Ltd. Şti.'nin ortağı ve yönetim kurulu üyesi olan davacı tarafından, 7075 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi uyarınca, şirketin tüzel kişiliğinin terkini ile taşınır ve taşınmaz mallarına el konulmasına ilişkin işlemlerin iptali istemiyle yapılan 17/02/2021 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; davacının 7075 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi kapsamında 17/02/2021 tarihinde Denizli Valiliğine yaptığı başvurunun, anılan Valiliğin … tarih ve …sayılı işlemi ile reddedilerek 16/06/2021 tarihinde davacı vekiline tebliğ edildiği, 17/06/2021 tarihinde işlemeye başlayan altmış günlük dava açma süresinin adli çalışmaya ara verme süresi içinde sona ermesi sebebiyle 07/09/2021 tarihine kadar uzadığı, en geç bu tarihe kadar dava açılması gerekirken süre geçirildikten sonra 18/10/2021 tarihinde açılan davanın esasının süre aşımı nedeniyle incelenme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin 1/b bendi uyarınca davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine …Bölge İdare Mahkemesi …İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 6. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; başvurunun görevli ve yetkili kuruma gönderildiğinin bildirildiği, inceleme ve karar verme yetkisinin Valilikte olmadığı, zımni ret konusunda hiçbir değerlendirme yapılmadığı, yetkili ve görevli kuruma gönderme yazısının ret işlemi olarak kabul edildiği, istinaf mahkemesi kararında gerekçeye yer verilmediği, "süre"nin, davanın esasına girilmesi öncesinde incelenen zorunlu unsur olduğu, istinaf aşamasında kesin olarak karar verilemeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından; davacı şirkete bağlı öğrenci yurdunun …tarihli ve …sayılı Bakanlık oluru ile kapatıldığı, başvurunun 7075 sayılı Kanun'un geçici 4. maddesi kapsamında olmadığı, başvurunun mezkur hüküm kapsamında olmadığından tebliğ edilen işlem ile reddedildiği, başvurunun Milli Eğitim Bakanlığına gönderildiği, zımnen reddedilmediği, davacının var olmayan işlemin varlığını iddia ederek dava açtığı, işlemin davacı vekiline 16/06/2021 tarihinde elden tebliğ edildiği, tüm işlemlerin hukuka uygun olarak tesis edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının ortağı ve yönetim kurulu üyesi olduğu …Basın Yayın Tekstil Turizm Ltd. Şti.'ne 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca el konularak şirket Hazineye devredilmiştir.

Davacı tarafından 7075 sayılı Kanun'un Geçici 4. maddesi uyarınca, şirketin tüzel kişiliğinin terkini ile taşınır ve taşınmaz mallarına el konulmasına ilişkin işlemlerin iptali istemiyle 17/02/2021 tarihli dilekçe ile Denizli Valiliğine başvuru yapılmıştır. Davalı idarenin …tarih ve …sayılı yazısıyla davacı vekiline verilen cevapta; şirketin Milli Eğitim Bakanlığı'nın …tarih ve …sayılı oluru ile kapatıldığı, başvurunun 7075 sayılı Kanunun geçici 4. maddesi kapsamında olmadığı, dilekçenin Milli Eğitim Bakanlığına gönderildiği bildirilmiştir.

Davacı tarafından, 17/02/2021 tarihli başvurusuna cevap verilmemek suretiyle zımnen ret işleminin oluştuğu belirtilerek zımnen ret işleminin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un "İlave tedbirler için başvuru yolu" başlıklı Geçici 4. maddesinde, "(1) Bu Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen işlemlere bağlı olarak olağanüstü hal kapsamında kabul edilen kanunlarda yer alan ilave tedbirlere karşı hakkında tedbir uygulanan kişi, kanuni temsilcisi ya da mirasçıları tarafından tedbiri uygulayan veya tedbirle ilgili olan kamu kurum ve kuruluşlarına bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde başvurulur.

Kamu kurum ve kuruluşları, başvuru üzerine yapacağı inceleme sonucuna göre en geç altı ay içinde başvurunun reddine veya tedbirin kaldırılmasına karar verir. 15/7/1950 tarihli ve 5682 sayılı Pasaport Kanununun ek 7 nci maddesi hükmü saklıdır. (2) Başvuruların incelenmesi ve sonuçlandırılması için kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde komisyon kurulabilir ...

(7) Kamu kurum ve kuruluşlarının kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde iptal davası açılabilir." düzenlemelerine yer verilmiştir.

Öte yandan Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 26/03/2021 tarih ve 271 sayılı kararı ile, ''29/03/2021 tarihi itibariyle, 1-7075 sayılı Kanun'un 2 nci maddesinde belirtilen işlemlere bağlı olarak olağanüstü hal kapsamında kabul edilen kanunlarda yer alan ilave tedbirlere karşı ilgili kamu kurum ve kuruluşları nezdinde yapılacak başvuruların reddine ilişkin işlemlere karşı açılacak davalara Ankara 26, 27 ve 28 numaralı idare mahkemelerinin bakmasına, 2- İşbu kararın 29/03/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına,

bu kapsamda görülmekte olan dava ve işler bakımından mahkemelerin dosyalarını, Ankara 26, 27 ve 28 numaralı idare mahkemelerine göndermesine, 29/03/2021 tarihinden itibaren açılacak davaların Ankara 26, 27 ve 28 numaralı idare mahkemelerine tevzi edilmesine ...'' karar verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3/a bendinde ise, dava dilekçelerinin "görev ve yetki" yönünden inceleneceği; 15. maddesinin 1/a bendinde, idari yargının görevli olduğu konularda görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, ortağı ve yöneticisi olduğu şirketin 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesinin 3. fıkrası hükmü uyarınca Bakan onayı ile kapatılması üzerine, şirketin tüzel kişiliğinin terkini ile taşınır ve taşınmaz mallarına el konulmasına ilişkin işlemlerin iptali istemiyle 7075 sayılı Kanun'un geçici 4. maddesi kapsamında yapılan başvurunun zımnen reddedildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, uyuşmazlığın, 7075 sayılı Kanun'un geçici 4. maddesi kapsamında yapılan başvurunun reddine dair işlemden kaynaklandığı anlaşıldığından, Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 26/03/2021 tarih ve 271 sayılı kararı uyarınca davanın görüm ve çözümünde Ankara 26., 27., 28. İdare Mahkemelerinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, yetkili olmayan Mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.