Danıştay 5. Daire E.2023/11804 K.2023/10315

Dava konusu istem: 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanunun 10. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 2013 Yılı Adalet Bakanlığı İdari Yargı Hakim ve Savcı Adaylığı Yazılı Yarışma Sınavı iptal edilen davacı tarafından, sınavların yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl süre ile ÖSYM Başkanlığınca uygulanan ve girmiş olduğu sınavların (sınav/yerleştirme başvurularının ve ilgili tüm işlemlerin) iptaline ilişkin ÖSYM Yönetim Kurulunun … tarihli ve … sayılı kararı ile anılan kararın bildirimine ilişkin … tarihli ve E-… sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:.., K:… sayılı kararında; "... dava dilekçesinde ÖSYM Yönetim Kurulunun … tarihli ve .. sayılı kararının bildirilmesine ilişkin … tarihli ve E-… sayılı yazının 13.04.2022 tarihinde tebliğ edildiği belirtildiğinden, bu tarihten itibaren işlemeye başlayan 10 günlük dava açma süresinin son gününün 23.04.2022 Cumartesi günü olması sebebiyle dava açma süresinin son gününün hafta sonu tatilini takip eden 25.04.2022 tarihine kadar uzadığı, bakılan davanın ise dava açma süresi geçirildikten çok sonra 13.06.2022 tarihinde açıldığı anlaşıldığından, süre aşımı nedeniyle uyuşmazlığın esasının incelenmesine olanak bulunmamaktadır." gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı kurum tarafından dava konusu işlemin kendisine tebliğ edildiği, ancak bu işleme karşı başvuru yolları ve başvuru merciinin gösterilmediği, bu nedenle, Anayasanın 40. maddesi uyarınca genel dava açma süresi olan 60 günlük sürenin uygulanması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

2577 sayılı Kanun'un 20/B maddesinde düzenlenen 10 günlük dava açma süresinin kaçırıldığı anlaşılan dosyada Mahkemece verilen davanın süre aşımı nedeniyle reddi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulüyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Ankara 13. İdare Mahkemesinin 07/09/2022 tarih ve E:2022/1342, K:2022/1692 sayılı kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

2013 Yılı Adalet Bakanlığı İdari Yargı Hakim ve Savcı Adaylığı Yazılı Yarışma Sınavına giren davacı, sınav sorularının önceden kendisine verildiği gerekçesiyle girmiş olduğu sınavın iptal edildiğini ve sınavın yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl süre ile ÖSYM Başkanlığınca uygulanan girmiş olduğu sınavların (sınav/yerleştirme başvurularının ve ilgili tüm işlemlerin) iptaline karar verildiğini … tarihli ve E-… sayılı işlem ile öğrenmiştir.

Bunun üzerine davacı tarafından, sınavın yapıldığı tarihten üç yıl sonra yürürlüğe giren yasal düzenlemelerin kendisine uygulanamayacağı, iddia edildiği gibi sınav sorularının kendisine verilmediği, tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçeleriyle, ÖSYM Yönetim Kurulunun .. tarihli ve … sayılı kararı ile anılan kararın bildirimine ilişkin .. tarihli ve E-… sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın "Temel Hak ve Özgürlüklerin Korunması" başlıklı 40. maddesinde, "Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkanının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir.

(Ek fıkra: 3/10/2001-4709/16 md.) Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, "Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür." hükmüne, aynı Kanun'un "Merkezî ve ortak sınavlara ilişkin yargılama usulü" başlıklı 20/B maddesinin (Ek: 10/9/2014-6552/96 md.) 1. fıkrasında,

"1. Millî Eğitim Bakanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlar, bu sınavlara ilişkin iş ve işlemler ile sınav sonuçları hakkında açılan davalara ilişkin yargılama usulünde:

a) Dava açma süresi on gündür.

b) Bu Kanunun 11 inci maddesi hükümleri uygulanmaz. (...)" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasa'nın 40. maddesinin 2. fıkrası hükmü ile bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde haklarını arayabilmelerine kolaylık ve olanak sağlanması amaçlanmış; idareye, işlemlerinde, ilgililerin kaç gün içinde, hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirilmiştir. Anayasa'nın 125. maddesinde de, idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin "yazılı bildirim" tarihinden başlayacağı belirtilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde, idare mahkemelerinde idari işlemlere karşı dava açma süresinin "altmış gün" olduğu kurala bağlanmış, 20/B maddesinde ise ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin "on gün" olduğu ve bu Kanun'un 11. maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı öngörülmüştür.

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 15/03/2022 tarih ve E:2021/2, K:2022/1 sayılı kararıyla, yazılı olarak bildirilen ve özel dava açma süresine tâbi olan bir işlemde, dava açma süresinin gösterilmemiş olması durumunda genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği yönünde içtihatların birleştirilmesine karar verilmiştir.

Bu durumda, ilgililere yapılan yazılı bildirimlerde, başvurabilecekleri kanun yolları ve başvuru sürelerinin gösterilmediği durumlarda, bu kişilerin kaç gün içinde hangi merciye başvuracaklarını bilmeleri beklenemeyeceğinden, dava açma süresinin hesabı açısından özel dava açma süresinin değil genel dava açma süresinin işletilmesi gerekir.

Uyuşmazlık bu çerçevede ele alındığında, dava konusu olan .. tarihli ve E-… sayılı işlemde davacıya başvurabileceği kanun yollarının ve başvuru sürelerinin gösterilmediği ve bu işlemin davacıya 13/04/2022 tarihinde tebliğ edildiği, bu tarihten itibaren işlemeye başlayan altmış günlük dava açma süresi içerisinde (son gün 12/06/2022 tarihi hafta sonuna denk geldiği için) 13/06/2022 tarihinde açılan işbu davanın süresi içerisinde açıldığının kabulü gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, davanın süre aşımı nedeniyle reddi yolundaki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.