Danıştay 5. Daire E.2023/15141 K.2023/10695

Dava konusu istem: 26-27/11/2022 tarihinde gerçekleştirilen ve 27/12/2022 tarihinde sonuçları açıklanan 2022 Adalet Bakanlığı Sınavlarına (Adli Yargı/Adli Yargı-Avukat/İdari Yargı) katılarak mülakata katılmaya hak kazanamayan davacı tarafından, sınavın Genel Yetenek ve Genel Kültür Testi (temel soru kitapçığının) 12. sorusunun, Ortak Alan Bilgisi Testi (temel soru kitapçığının) 4. ve 29. sorularının, Adli Yargı Testi (temel soru kitapçığının) 32. sorusunun iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen .. tarih ve E.., K:… sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile dava dosyasında yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen raporlar değerlendirildiğinde, iptali istenilen sınav sorularında bilimsel veya teknik hata bulunmadığı, soru hazırlama tekniğine veya yazım kurallarına aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Dava konusu Genel Yetenek ve Genel Kültür Testi (temel soru kitapçığının) 12. sorusunda kutucuklarda harflendirme yapılmadığı, ebatların göz kararı belirlenmesinin istenildiği, sorunun net ve tam olmadığı, soru kapsamında ipucu verilmediği, Ortak Alan Bilgisi Testi (temel soru kitapçığının) 4. sorusunda (III) numaralı öncülün de yanlış olduğu, andiçmekten imtina eden milletvekilinin özlük haklarına sahip olacağının tartışmasız olduğu, vekillik görevini üstlenemeyeceği, dolayısı ile doğru cevabın (B) seçeneği olduğu,

Ortak Alan Bilgisi Testi (temel soru kitapçığının) 29. sorusunda (III) numaralı öncülün doktrinde tartışmalı olduğu ve öncülde yer alan "kişilerin" ibaresinin sorunun hatalı yorumlanmasına sebep olduğu, "kişiliğin" şeklinde hazırlanması gerektiği, Adli Yargı Testi (temel soru kitapçığının) 32. sorusunda soru içeriğinde A kişisi bulunmamasına karşın seçeneklerde yer aldığı, sorunun şeklen hatalı sorulduğu iddia edilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından soruların uzman görüşleriyle hazırlandığı, uzmanlarca dava konusu soru ve cevaplarla ilgili olarak biçimsel veya maddi herhangi bir hata bulunmadığı, davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : İdare Mahkemesi kararının Genel Yetenek ve Genel Kültür Testi (temel soru kitapçığının) 12. sorusuna, Ortak Alan Bilgisi Testi (temel soru kitapçığının) 4. sorusuna ve Adli Yargı Testi (temel soru kitapçığının) 32. sorusuna ilişkin kısmının onanması, Ortak Alan Bilgisi Testi (temel soru kitapçığının) 29. sorusuna ilişkin kısmının ise bozulması ve dava konusu sorunun iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 20/B maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmediğinden işin esasına geçildi, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MAHKEME KARARININ 2022 ADALET BAKANLIĞI SINAVLARININ (ADLİ YARGI/ADLİ YARGI-AVUKAT/İDARİ YARGI) GENEL YETENEK VE GENEL KÜLTÜR TESTİNDE YER ALAN (temel soru kitapçığına göre) 12. SORU, ORTAK ALAN BİLGİSİ TESTİ (temel soru kitapçığına göre) 4. SORU, ADLİ YARGI TESTİ (temel soru kitapçığına göre) 32. SORU YÖNÜNDEN DAVANIN REDDİNE İLİŞKİN KISMINA KARŞI DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMESİ:

Hukuki Değerlendirme: Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan İdare Mahkemesi kararının, 2022 Adalet Bakanlığı Sınavlarının (Adli Yargı/Adli Yargı-Avukat/İdari Yargı) Genel Yetenek ve Genel Kültür Testinde yer alan (temel soru kitapçığına göre) 12. soru, Ortak Alan Bilgisi Testinde yer alan (temel soru kitapçığına göre) 4. Soru, Adli Yargı Testinde yer alan (temel soru kitapçığına göre) 32. soru yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrası, aynı gerekçe ile Dairemizce de uygun bulunmuş olup, davacı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

MAHKEME KARARININ 2022 ADALET BAKANLIĞI SINAVLARININ (ADLİ YARGI/ADLİ YARGI-AVUKAT/İDARİ YARGI) ORTAK ALAN BİLGİSİ TESTİNDE YER ALAN (temel soru kitapçığına göre) 29. SORU YÖNÜNDEN DAVANIN REDDİNE İLİŞKİN KISMINA KARŞI DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMESİ:

Maddi Olay: 26-27/11/2022 tarihinde gerçekleştirilen 2022 Adalet Bakanlığı Sınavlarının (Adli Yargı/Adli Yargı-Avukat/İdari Yargı) Ortak Alan Bilgisi Testinde yer alan, temel soru kitapçığına göre 29. soruda, "Hak ehliyeti kapsamında tüzel kişiler ? I. Vasiyet alacaklısı tayin edilme, II. Oturma hakkı sahibi olma,

III. Kişilerin korunmasına ilişkin manevi tazminat davası açma haklarından

hangilerine sahip olabilirler? A) Yalnız I B) Yalnız III C) I ve III D) II ve III E) I, II ve III" sorusuna yer verilmiştir. Söz konusu sınava katılmış olan davacı tarafından, yukarıda yer verilen 29. sorunun hatalı olduğundan bahisle iptaline karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İlgili Mevzuat:

6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Kuruluş Kanunun'un 2. maddesinin (f) fıkrasında. "Ölçme: Belirlenmiş usul ve esaslara göre adayların bilgi ve yetenek seviyelerinin, sorulara verdikleri cevapların puanlanması suretiyle tespit edilmesi işlemlerini, (...) ifade eder" düzenlemesi, aynı Kanunun 7. maddesinin 1. fıkrasında.

"Sınav, ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemleri, güvenilirlik, gizlilik, tarafsızlık, bilimsellik ilkeleri çerçevesinde ve adaylara fırsat eşitliği sağlayacak biçimde yapılır.'' düzenlemesi yer almaktadır.

Yine ÖSYM Soruların Hazırlanması, Soru Havuzunun Oluşturulması ve Soruların Güvenliğinin Sağlanmasına İlişkin Yönetmeliğinin 6. maddesinin 6. fıkrasında; "a) Sorunun soru hazırlama kurallarına uygun yazılıp yazılmadığı, b) Sorunun bilimsel açıdan tartışmaya gerek olmayacak netlikte olup olmadığı, c) Soru kökünün veya çeldiricilerin yanlış bilgilendirmeye veya anlamaya yol açıp açmadığı, ç) Soruda kullanılan terim, sembol ve kelimelerin literatüre uygun olup olmadığı,

d) Kökte ve seçeneklerde kullanılan kelimelerin, ifade biçimlerinin, noktalama işaretlerinin, tabloların, grafiklerin veya şekillerin soruda verilmek istenenden farklı bir algılamaya yol açıp açmadığı, e) Soru ile ölçülmek istenen kazanım varsa bu kazanıma uygunluğu, f) Sorunun herhangi bir grubu, meslek grubunu ve kamuoyunu rencide etmeyecek nitelikte olup olmadığı, g) Sınavın konusu, türü ve özelliğine göre Başkanlıkça başka kriterler belirlenmişse bu kriterlere uygunluğu gibi esaslar göz önünde bulundurulur.'' şeklindeki düzenlemeler ile anılan sınavlarda bilimsel denetimin nasıl yapılacağı düzenlenmiştir.

Hukuki Değerlendirme:

Dava dosyasının incelenmesinden. 26-27/11/2022 tarihinde gerçekleştirilen 2022 Adalet Bakanlığı Sınavlarının (Adli Yargı/Adli Yargı-Avukat/İdari Yargı), Ortak Alan Bilgisi Testinin 29. sorusunun taraflar arasında ihtilaflı olan "Tüzel kişiler kişilerin korunmasına ilişkin manevi tazminat davası açma hakkına sahip olabilirler" şeklindeki 3. önermesine ilişkin olarak. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmesi sonrasında düzenlenen bilirkişi raporunda "...

Tüzel kişilerin hak ehliyetine ilişkin bir sorudur. Soruda; hak ehliyeti kapsamında sahip olunabilecek haklar sıralanmış ve bunların hangilerinin tüzel kişiler için de geçerli olacağı sorulmuştur. ... kişinin maruz kaldığı ... zararların giderilmesi amacıyla açılan dava ise, manevi tazminat davası olarak adlandırılmaktadır. ... kişilik değerlerinin ihlalinden zarar gören kişi bu davayı açabilir. ...

Uygulamada ve doktrinde hakim görüş tüzel kişilerin de şartların oluşması halinde manevi tazminat davası açacağı yönündedir." görüşlerine yer verildiği, dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; tüzel kişilerin manevi tazminat davası açma hakkı konusunda öğretide ve uygulamada dosya bilirkişisinden farklı görüşler olduğu ve konunun tartışmalı hale geldiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, davaya konu Ortak Alan Bilgisi Testinde yer alan temel soru kitapçığına göre 29. sorunun ölçme ve değerlendirme ilkeleri ile çoktan seçmeli sınav tekniğine aykırı olarak hazırlandığı sonucuna ulaşıldığından anılan soruda hukuka uyarlık görülmemiştir.

KARŞI OY

İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir neden bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği görüşüyle kararın kısmen bozulmasına ilişkin çoğunluk kararına katılmıyorum.