Danıştay 5. Daire E.2023/15707 K.2023/10693

Dava konusu istem: 26-27/11/2022 tarihinde gerçekleştirilen 2022 Adalet Bakanlığı Sınavlarında (Adli Yargı/Adli Yargı-Avukat/İdari Yargı) 78,26583 puan almak suretiyle mülakata katılmaya hak kazanamayan davacı tarafından, anılan sınavın temel soru kitapçığının Genel Yetenek ve Genel Kültür Testi kısmında yer alan 19. sorusunun (davacıya ait soru kitapçığında 21. sorusunun) ve Ortak Alan Bilgisi Testi kısmında yer alan 33. sorusunun (davacıya ait soru kitapçığında 32. sorusunun) iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin .. tarih ve E:.., K:… sayılı kararında; uyuşmazlığın hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olmadığı ve çözümünün özel bilgiyi gerektirmesi nedeniyle, bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmesi sonrasında 19. soruya ilişkin düzenlenen bilirkişi raporunda özetle; "... açık bir şekilde Mustafa Kemal'in öğrencilik hayatının sona erdiği ve meslek hayatına başladığı görülmektedir.

Dolayısıyla C şıkkının da yanlış olduğu tespit edilmiştir. Sorunun D şıkkında geçen ... ifadesi tarihsel bir gerçekliğe tekabül etmemektedir. Çünkü Rüştiye ve paragrafta sıralanan diğer okulların hepsi Osmanlı modernleşme döneminde açılan modern okullardır. Dolayısıyla bu ifadeler hatalıdır.", 33. soruya ilişkin düzenlenen bilirkişi raporunda ise özetle; "...

Kanun metninde tamamlanmış bir yapıdan bahsedilmekteyse de; ... sorulan sorunun soru kökünde 'tamamlanmamış' bir yapı ifadesi kullanılmıştır. ...634 sayılı Kanunun 1.maddesi doğru bir şekilde alınmamıştır. Keza; eğer tamamlanmamış bir yapı üzerinde Kat Mülkiyeti Kanunu anlamında bağımsız bir hak kurulmak isteniyorsa bunun sadece kat irtifakı şeklinde kurulacağı ...açıkça hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, iptali istenen ...soruda; soru kökü ile şıklar arasında uyumsuzluk olup; bağlantı yoktur. ...düzenleme her ne kadar ayni haklara hakim olarak belirlilik ilkesine bir istisna oluştursa da; yanlış ve hatalı olarak kaleme alınan Kanun metninden bir soru oluşturulmasının; sorunun içeriği, hazırlanış biçimi, soru tekniği ve çoktan seçmeli test sınavı tekniği açısından hatalı olduğu" görüşlerine yer verildiği, anılan bilirkişi raporlarının taraflara tebliğ edildiği ve hükme esas alınabilecek nitelikte bulunduğu belirtilmiş, dava konusu edilen 19. sorunun cevabı olarak birden fazla doğru alternatifin bulunduğu,

33. sorunun soru kökünde yer alan Kanun metninin hatalı şekilde kaleme alındığı, hatalı ifade sebebiyle sorunun çözümünde yanılgıya düşülebileceği anlaşıldığından sorularda hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davanın süresinde olmadığı, davacının kişisel, güncel, meşru bir menfaatinin bulunmadığı, soruların uzman görüşleriyle hazırlandığı, uzmanlarca dava konusu sorularla ve cevaplarla ilgili olarak biçimsel veya maddi herhangi bir hata bulmadığı, temyize konu Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

19. sorunun metindeki bilgiler çerçevesinde cevaplandırılmasının istenildiği, metinde olmayan bilginin dikkate alınmaması gerektiği, bu bağlamda Mülkiye Rüştiyesinin modern bir okul olduğu ile ilgili bilgiye yer verilmediği, sorunun iki cevabının bulunduğu, 33. sorunun kökündeki Kanun metninin hatalı şekilde kaleme alındığı belirtilerek davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : İdare Mahkemesi kararının Ortak Alan Bilgisi Testi (temel soru kitapçığının) 33. sorusuna ilişkin kısmının onanması, Genel Yetenek ve Genel Kültür Testi (temel soru kitapçığının) 19. sorusuna ilişkin kısmının ise gerekçesinin değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MAHKEME KARARININ 2022 ADALET BAKANLIĞI SINAVLARININ (ADLİ YARGI/ADLİ YARGI-AVUKAT/İDARİ YARGI) TEMEL SORU KİTAPÇIĞININ ORTAK ALAN BİLGİSİ TESTİNDE YER ALAN 33. SORU (DAVACIYA AİT SORU KİTAPÇIĞINDA 32. SORU) YÖNÜNDEN DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE İLİŞKİN KISMINA KARŞI DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMESİ:

Hukuki Değerlendirme: Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan İdare Mahkemesi kararının, 2022 Adalet Bakanlığı Sınavlarının (Adli Yargı/Adli Yargı-Avukat/İdari Yargı) temel soru kitapçığına göre Ortak Alan Bilgisi Testinde yer alan 33. soru (davacıya ait soru kitapçığında 32. soru) yönünden dava konusu işlemin iptaline ilişkin hüküm fıkrası, aynı gerekçe ile Dairemizce de uygun bulunmuş olup, davalı idare tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

MAHKEME KARARININ 2022 ADALET BAKANLIĞI SINAVLARININ (ADLİ YARGI/ADLİ YARGI-AVUKAT/İDARİ YARGI) TEMEL SORU KİTAPÇIĞININ GENEL YETENEK VE GENEL KÜLTÜR TESTİNDE YER ALAN 19. SORU (DAVACIYA AİT SORU KİTAPÇIĞINDA 21. SORU) YÖNÜNDEN DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE İLİŞKİN KISMINA KARŞI DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN İNCELENMESİ:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, 26-27 Kasım 2022 tarihinde düzenlenen 2022 Adalet Bakanlığı Sınavlarına (Adli Yargı/Adli Yargı-Avukat/İdari Yargı) katılmıştır.

Anılan sınavın temel soru kitapçığının Genel Yetenek ve Genel Kültür Testi kısmında yer alan 19. sorusu (davacıya ait soru kitapçığında 21. sorusu), "Mustafa Kemal'in eğitim öğrenim hayatı üzerinden Türk modernleşme sürecinin belli bir dönemini anlamak mümkündür. Selanik Mülkiye Rüştiyesindeki öğretmenine tepki göstererek bu okuldan ayrıldıktan sonra aynı şehirdeki Askeri Rüştiyeye geçmiştir. Ardından Manastır'da Askeri İdadiyi, İstanbul'da ise Harp Okulunu bitirmiştir. İstanbul'daki Harp Akademisinden mezun olduktan sonra Şam'da göreve başlamıştır. Bu süre zarfında Rousseau ve Voltaire gibi düşünürlerden etkilenmiş, bazı arkadaşlarıyla birlikte gazete çıkarmıştır.

Mustafa Kemal'in eğitim öğrenim hayatıyla ilgili bu bilgiler dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

A) Eğitim öğrenim hayatını başkent İstanbul'da tamamlamıştır.

B) Avrupa'daki aydınlanma dönemi yazarları fikirlerine yön vermiştir.

C) Öğrencilik yıllarında basın yayın faaliyetlerinde bulunmuştur.

D) Mülkiye Rüştiyesi dışında modern okullarda eğitim almıştır.

E) Sırasıyla Makedonya, Doğu Trakya ve İstanbul'da eğitim görmüştür." şeklinde sorulmuş ve doğru cevabı davalı idare tarafından (E) seçeneği olarak belirtilmiştir.

Davacı tarafından söz konusu sorunun cevap şıkkında yer alan (C) ve (E) şıklarının her ikisinin de doğru olduğu, bu nedenle sorunun birden fazla cevabı olduğu iddia edilerek anılan sorunun iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Merkezî ve ortak sınavlara ilişkin yargılama usulü" başlıklı 20/B maddesinde. Millî Eğitim Bakanlığı ile Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan merkezî ve ortak sınavlar, bu sınavlara ilişkin iş ve işlemler ile sınav sonuçları hakkında açılan davalara ilişkin yargılama usulü belirlenmiş olup; ara kararı verilmesi,

keşif, bilirkişi incelemesi ya da duruşma yapılması gibi işlemlerin ivedilikle sonuçlandırılacağı, Danıştayca evrak üzerinde yapılan inceleme sonunda, maddi vakalar hakkında edinilen bilgi yeterli görülürse veya temyiz sadece hukuki noktalara ilişkin ise yahut temyiz olunan karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise, işin esası hakkında karar verileceği, aksi hâlde gerekli inceleme ve tahkikatın yine Danıştay tarafından yapılarak esas hakkında yeniden karar verileceği ve temyiz üzerine verilen kararların kesin olduğu hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu İdare Mahkemesi kararında, dava konusu sorunun (C), (D) ve (E) seçenekleri olmak üzere üç tane doğru cevabı bulunduğu gerekçesiyle sorunun hukuka aykırı olduğu belirtilmiş olup, anılan kararda sorunun (D) ve (E) seçenekleri yönünden yapılan değerlendirme Dairemizce hukuka uygun bulunmuştur.

Dava konusu sorunun (C) seçeneğine gelince; İdare Mahkemesince dava konusu soru için yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ve hükme esas alınan raporda, '... Sorunun C şıkkında geçen; "Öğrencilik yıllarında basın yayın faaliyetlerinde bulunmuştur" ifadesi ana metindeki "Şam'da göreve başlamıştır. Bu süre zarfında Rousseau ve Voltaire gibi düşünürlerden etkilenmiş, bazı arkadaşlarıyla birlikte gazete çıkarmıştır" ifadesi ile çelişmektedir. Çünkü çok açık bir şekilde Mustafa Kemal'in öğrencilik hayatının sona erdiği ve meslek hayatına başladığı görülmektedir. Dolayısıyla C şıkkının da yanlış olduğu tespit edilmiştir.' şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.

Dava konusu sorunun (C) seçeneğinde yer verilen sonuca ulaşılamayacağı değerlendirilmişse de, Dairemiz tarafından yapılan temyiz incelemesi neticesinde uyuşmazlık konusu sorunun (C) seçeneğinin değerlendirilmesinden; soru kökünde kullanılan "bu süre zarfında" belirtecinin, "belli bir sürede, belli bir süre içinde" anlamına geldiği, fiillerin anlamını zaman yönünden nitelendirdiği, başlangıcı ve devamı olan bir süreci ifade ettiği, soru kökünde kullanılan "göreve başlamıştır" ifadesinden sonra gelen "bu süre zarfında" belirtecinin "Mustafa Kemal Atatürk'ün münhasıran göreve başladıktan sonraki dönemi" nitelemesinin mümkün olmadığı,

"bu süre zarfında" ifadesinin Mustafa Kemal Atatürk'ün münhasıran göreve başladıktan sonraki yılları nitelemesi için öncesinde görevde geçen bir süreçten bahsedilmesi gerektiği anlaşıldığından, sorunun (C) seçeneğinin hatalı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda; İdare Mahkemesi kararının gerekçesi (C) seçeneği yönünden yerinde bulunmamakta ise de, sözü edilen husus sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan kararın bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.