Danıştay 5. Daire E.2023/19429 K.2023/14928

Davacı ... Yayın Hizmetleri A.Ş. vekili Av. ... tarafından, müvekkilinin, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan ... Yayın Hizmetleri A.Ş'den olan alacağın ödenmesi için yapılan başvuruların reddine ilişkin işlemlerin iptali ile ... Yayın Hizmetleri A.Ş.'den alacağı olan 93.500,00-TL asıl alacağının dava tarihi olan 13/09/2006 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle ... Valiliğine karşı açılan davada, İstanbul 13. İdare Mahkemesi ve Ankara 27. İdare Mahkemesi arasında çıkan yetki uyuşmazlığı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrasında; göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır.

Bunun yanında, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin (6755 sayılı Kanun) 2. maddesinin 3. fıkrasında, Olağanüstü Hal kapsamında ilgili KHK ile kapatılan gazete ve dergiler, yayınevi ve dağıtım kanalları ile özel radyo ve televizyon kuruluşlarına ait olan taşınırlar ve her türlü mal varlığı, alacak ve haklar, belge ve evrakların Hazineye bedelsiz olarak devredilmiş sayılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca, 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (7091 sayılı Kanun) "Devir işlemlerine ilişkin tedbirler" başlıklı 5. Maddesinde, "...(4) Birinci ve ikinci fıkralar uyarınca verilen kararlarda davacı veya alacaklının 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5 inci maddesinde belirtilen usule uygun olarak ilgili idari makama, tebliğ tarihinden itibaren otuz günlük hak düşürücü süre içinde başvurabileceği belirtilir. İdari başvuru üzerine idari merci tarafından verilecek karar aleyhine idari yargıda dava açılabilir. İdari yargının verdiği karar kesin olup, uyuşmazlık adli yargıda hiçbir şekilde dava konusu yapılamaz." hükümlerine yer verilmiştir.

Öte yandan; 7075 sayılı Kanun'un "İlave tedbirler için başvuru yolu" başlıklı geçici 4. maddesi ise şu şekilde düzenlenmiştir;

"(1)Bu Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen işlemlere bağlı olarak olağanüstü hal kapsamında kabul edilen kanunlarda yer alan ilave tedbirlere karşı hakkında tedbir uygulanan kişi, kanuni temsilcisi ya da mirasçıları tarafından tedbiri uygulayan veya tedbirle ilgili olan kamu kurum ve kuruluşlarına bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde başvurulur. Kamu kurum ve kuruluşları, başvuru üzerine yapacağı inceleme sonucuna göre en geç altı ay içinde başvurunun reddine veya tedbirin kaldırılmasına karar verir. 15/7/1950 tarihli ve 5682 sayılı Pasaport Kanununun ek 7 nci maddesi hükmü saklıdır.

(2)Başvuruların incelenmesi ve sonuçlandırılması için kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde komisyon kurulabilir...

(7) Kamu kurum ve kuruluşlarının kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde iptal davası açılabilir."

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden.

Olağanüstü Hal Kapsamında hakkında işlem tesis edilen kişi, kurum ve kuruluşlardan, 7075 sayılı Kanun'un 2. maddesinde belirtilen işlemlere bağlı olarak olağanüstü hal kapsamında kabul edilen kanunlarda yer alan ilave tedbirlere karşı hakkında tedbir uygulanan kişi/kurum, kanuni temsilcisi ya da mirasçıları tarafından, ilave tedbir işlemlerine karşı tedbiri uygulayan, tedbirle ilgili olan kamu kurum ve kuruluşlarına bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde başvuru yapılabileceği ve bunun üzerine idarelerce verilecek karar üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara İdare Mahkemelerinde dava açılabileceği,

kapatılan kurum ve kuruluşlar hakkında ilave tedbirler dışında kalan alacak davası, icra takibi vs. dava ve işlemlerin ise 670 ve 675 sayılı KHK'larda belirtilen idari başvuru usulleri uygulanmak suretiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda düzenlenen yetki kurallarına göre belirlenen idare mahkemelerinde dava konusu edilebileceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, uyuşmazlığın, davacı Şirket'in başka bir şirketten olan alacaklarının tahsili amacıyla idareye yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin işlemden kaynaklandığı, ortada ilave tedbirlere ilişkin bir idari işlemin bulunmadığı anlaşıldığından, davanın görüm ve çözümünde 2577 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca dava konusu işlemi tesis eden yer idare mahkemesi olan İstanbul İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.