Danıştay 5. Daire E.2023/20981 K.2024/8560

İstemin Özeti

Davacı tarafından, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35/B maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: Davacı ile aynı ceza yargılamasında yargılanarak, hapis cezası verilen diğer sanıklar gibi davacının da Anayasa Mahkemesi'ne yaptığı bireysel başvurusunun kabul edildiği, Anayasa Mahkemesi tarafından hakkında verilen cezanın, Anayasanın 26. ve 34. maddelerine aykırılık teşkil ettiğine karar verilmesi üzerine ceza mahkemesince, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararının kaldırılarak yeniden yapılan yargılamada beraat kararı verildiği ve bu kararının 08/02/2024 tarihinde kesinleştiği, PKK/KCK terör örgütü yapılanması ile hiçbir alakasının bulunmadığı,

herhangi bir eylem isnadı olmadan ve şekil kurallarına uyulmadan kamu görevinden çıkarıldığı, cezanın niteliği ve ağırlığı dikkate alındığında somut olaya Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenen cezai yaptırımlara ilişkin tüm güvencelerin uygulanması gerektiği, terör örgütüne üye olma suçunun maddi ve manevi unsurlarının oluşmadığı, dava konusu işlemin şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Davalı İdarenin Savunmasının Özeti: Bölge İdare Mahkemesi kararında usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

Danıştay Tetkik Hakimi : ... Düşüncesi : Davacı hakkındaki ceza yargılamasında, PKK/KCK Silahlı Terör Örgütünün Propogandasını Yapmak suçunu işlediğinin sabit olmaması nedeniyle beraat kararı verildiği, davacının PKK/KCK terör örgütü ile iltisak ve irtibatının bulunduğu belirtilerek tesis edilen dava konusu işlemin hukuka uygun olduğunu ortaya koyan yeterince somut delil, bilgi ve belge bulunduğu sonucuna varılamadığından, temyiz isteminin kabulü ile davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin varlığı halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirine uymamaktadır.

Öte yandan, davacı hakkında, PKK/KCK Silahlı Terör Örgütünün Propogandasını Yapmak ve 2911 sayılı Yasaya Muhalefet suçundan yapılan kovuşturma sonucunda, ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararı ile davacının 2911 sayılı Yasaya Muhalefet suçundan beraatine, PKK/KCK Silahlı Terör Örgütünün Propogandasını Yapmak suçundan dolayı verilen hapis cezasına ilişkin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği gerekçesiyle karar verilmişse de,

dosyadaki bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtlarının birlikte incelenmesi neticesinde davacının Anayasa Mahkemesine yapmış olduğu... sayılı bireysel başvurusu üzerine Anayasanın 26. ve 34. maddelerinde güvence altına alınan ifade özgürlüğü toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının ihlal edildiğine karar verildiği, bunun üzerine yeniden yapılan yargılama sonucunda ...

Ağır Ceza Mahkemesi'nin E: ...ve K: ... sayılı kararı ile davacının üzerine atılı PKK/KCK Silahlı Terör Örgütünün Propogandasını Yapmak suçunu işlediğinin sabit olmaması nedeniyle Ceza Muhakemeleri Kanunu'nun 223/2-(e) maddesi uyarınca hakkında beraat kararı verildiği, bu kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği görülmüştür.

Bununla birlikte, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35/B maddesi uyarınca bir kamu görevlisi hakkında terör örgütüne üyelik ve mensubiyeti olmasa da bu terör örgütü ile iltisaklı ve irtibatlı olması nedeniyle kamu görevinden çıkarılmasına yönelik yaptırım uygulanabilmesi karşısında, anılan kamu görevlisi hakkında PKK/KCK silahlı terör örgütü propagandası yapmak suçundan açılan ceza davasında beraat kararı verilmiş olmasının, ilgili hakkında tesis edilen kamu görevinden çıkarma işleminin hukuka uygunluğu yönünden yürütülen yargılama faaliyeti için bağlayıcı olmayacağı açıktır.

Bu kapsamda, ceza yargılamasında ve dava dosyasında yer alan davacı hakkındaki tespitler değerlendirildiğinde ise davacının PKK/KCK silahlı terör örgütü ile en az iltisak ve irtibat düzeyinde bağının bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 29/05/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY

Ağrı İli Taşlıçay İlçesinde öğretmen olarak görev yapmakta iken, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35/B maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına dair Milli Eğitim Bakanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

Dosyanın incelenmesinden davacı hakkında, üyesi olduğu sendika tarafından yapılan basın açıklaması sırasında slogan atılması nedeniyle PKK/KCK Silahlı Terör Örgütünün Propogandasını Yapmak ve 2911 sayılı Yasaya Muhalefet suçundan yapılan kovuşturma sonucunda ...Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararı ile davacının 2911 sayılı Yasaya Muhalefet suçundan beraatine ve PKK/KCK Silahlı Terör Örgütünün Propogandasını Yapmak suçundan dolayı verilen hapis cezasına ilişkin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği ancak bununla birlikte,

davacının Anayasa Mahkemesine yapmış olduğu bireysel başvurusu üzerine Anayasanın 26. ve 34. maddelerinde güvence altına alınan ifade özgürlüğü ile toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının ihlal edildiğine karar verildiği ve yeniden yapılan yargılama sonucunda ...Ağır Ceza Mahkemesi'nin E: ... ve K: ...sayılı kararı ile davacının üzerine atılı PKK/KCK Silahlı Terör Örgütünün Propogandasını Yapmak suçunu işlediğinin sabit olmaması nedeniyle hakkında beraat kararı verildiği ve bu kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği görülmüştür.

Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru düzenlemesi ile kişilerin temel hak ve hürriyetlerini subjektif olarak incelemekte olup AİHM tarafından, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu, “tüketilmesi gerekli bir iç hukuk yolu” olduğu kabul edilmiştir. Anayasa Mahkemesi de bireysel başvuru üzerine karar verilmesinden sonra Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurulabilmekte ve burada verilen karar sonucu belirlemektedir. Bireysel başvuru, anayasal hak ve özgürlüklerin korunmasında ve standardının yükseltilmesinde önemli bir işlev görmektedir.

Öte yandan, Anayasanın 153. maddesinde; “Anayasa Mahkemesi kararları yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlar” hükmüne yer verilmiş olup, Anayasada söz konusu hükmün bireysel başvurular üzerine verilen kararları kapsamadığına ilişkin bir düzenleme de bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davacının kamu görevinden çıkarılmasına neden olan eyleminin Anayasa Mahkemesince düşünce ve ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi karşısında, aynı eylemin terör örgütüyle irtibat ve iltisak değerlendirmesine esas alınması mümkün değildir. Ayrıca dava dosyasında davacının terör örgütüyle irtibatlı ve iltisaklı olduğuna ilişkin başkaca bilgi ve belge de yer almamaktadır.

Bu durumda, dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uyarlık bulunmadığından işlemin iptali gerekirken davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.