Danıştay 5. Daire E.2023/21819 K.2024/1909

Dava konusu istem: Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulu öğrencisi olan davacı tarafından, 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca askeri okulların kapatılması neticesinde Astsubay Meslek Yüksekokulu ile ilişiğinin kesilmesine yönelik işlemin geri alınması ve astsubaylığa atamasının yapılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 08/10/2018 tarihli davalı idare işleminin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının Astsubay Meslek Yüksekokulu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden, 31/07/2016 tarihinde öğrenim görmekte olduğu okulun kapatıldığı ve ilişiğinin kesildiği, en geç bu tarihte ilişik kesme işleminden haberdar olan davacı tarafından bu işleme karşı bu tarihi izleyen günden itibaren 60 gün içinde dava açılması gerekirken süresinde açılmadığı, davanın bu kısmının süre aşımı nedeniyle reddi;

astsubaylığa atamasının yapılmasına ilişkin kısım yönünden ise, güvenlikle ilgili özel ve önemli bir kamu hizmetini daimi olarak sunmak zorunda olan davalı idarenin, açıktan atama konusunda takdir yetkisi bulunduğu, dolayısıyla davacının açıktan atanma niteliğindeki başvurusunun reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın bu kısmının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının Astsubay Meslek Yüksekokulu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden, davacının öğrenim görmekte olduğu okulun 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 104. ve 105. maddeleri uyarınca doğrudan başka bir işleme gerek kalmaksızın kapatıldığı, davacının askeri öğrencilik statüsünün doğrudan ve kanun niteliğini taşıyan bir hukuki düzenleme olan Kanun Hükmünde Kararname ile sona erdiği, bu nedenle idari davaya konu edilebilmesine olanak bulunmadığı,

dolayısıyla ortada idari davaya konu olabilecek nitelikte bir idari işlem bulunmadığı anlaşılmakla, bu haliyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı, dolayısıyla Mahkemece davanın bu kısmının incelenmeksizin reddi yönünde karar verilmesi gerekirken, süre aşımı nedeniyle reddi yönünde karar verilmiş ise de, İdare Mahkemesince verilen kararın sonucu itibarıyla yerinde görüldüğü; astsubaylığa atamasının yapılmasına ilişkin kısım yönünden, bir kamu görevine açıktan veya yeniden atama yapmak konusunda idarelere takdir yetkisi tanındığı,

davalı idarenin, astsubay meslek yüksek okulundan ilişiği kesilmiş olan davacıyı açıktan atama konusunda takdir yetkisi bulunduğu, dolayısıyla davacının açıktan atanma niteliğindeki başvurusunun reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hakkında hiçbir güvenlik soruşturması yapılmadan ve adil bir soruşturma süreci işletilmeden askeri öğrencilikle ilişiğinin kesildiği, OHAL Kanun Hükmünde Kararnameleri ile olağanüstü halin gerekli kıldığı konularda geçici düzenlemeler yapılabileceği, ne ile suçlandığını dahi bilmeden astsubaylık görevine başlatılmadığı, tesis edilen işleme yönelik Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna internet ortamında başvurma imkanının tanınmadığı, dava konusu işlem ile ölçülülük ilkesinin ihlal edildiği iddia edilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Bölge İdare Mahkemesi kararında usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile İdare Dava Dairesi kararının gerekçe eklenmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı, Jandarma Astsubay Meslek Yüksekokulu öğrencisi iken 31/07/2016 tarih ve 29787 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 669 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 104. maddesi uyarınca astsubay hazırlama okullarının kapatılması nedeniyle davacının askeri öğrenci statüsüne son verilmiştir.

Davacı, 24/09/2018 tarihli dilekçesiyle idareye başvurarak, Astsubay Meslek Yüksekokulu ile ilişiğinin kesilmesine yönelik işlemin geri alınması ve astsubaylığa atamasının yapılması isteminde bulunmuştur. Bu başvurusu, davalı idarece 08/10/2018 tarihli işlemle reddedilmiştir.

Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

31/07/2016 tarih ve 29787 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 104. ve 105. maddesi hükümleri, daha sonra 09/11/2016 tarih ve 29898 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6756 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesi Hakkında Kanun'un 104. ve 105. maddeleri ile kanun hükmü haline gelmiş olup, anılan Kanunun 104. maddesinin 1. fıkrasında; harp akademileri, askeri liseler ve astsubay hazırlama okullarının kapatıldığı.

105. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; bu Kanunun yayımı tarihinde Harp okulları, fakülte ve yüksek okullar ile astsubay meslek yüksek okullarında (Jandarma dahil) öğrenimine devam eden öğrenciler ile Yükseköğretim Kurulunca, üniversite sınavının yapıldığı tarihte aldıkları yerleştirme puanları dikkate alınarak durumlarına uygun fakülte ve yüksek okullara, naklen kaydedilecekleri belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Somut olayda, davacının askeri öğrenciliğine son verilmesinin doğrudan kanun niteliğini taşıyan bir hukuki düzenleme olan 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile varlık kazandığı ve anılan Kanun Hükmünde Kararnamede bu konuda idareye herhangi bir değerlendirme yapma ya da başka yönde işlem kurma olanağı tanınmadığı anlaşıldığından, idari davaya konu olabilecek bir işlemin varlığından ve dolayısıyla idari işlemden kaynaklanan bir zarardan söz edilmesine olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Davacının askeri öğrenciliğine son verilmesine ilişkin kısım yönünden Bölge İdare Mahkemesince davanın incelenmeksizin reddi yönünde karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Öte yandan, Mahkemece, askeri öğrencilik statüsü sona eren davacının astsubaylığa atamasının yapılmamasına ilişkin kısım yönünden de davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerekirken, davanın esastan reddine karar verilmiş ise de, verilen bu karar sonucu itibarıyla yerinde görülmüştür.

Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.