Danıştay 5. Daire E.2023/22886 K.2024/20

Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... Cumhuriyet Başsavcısı A.A. hakkında yapılan şikayet başvurusunun işleme konulmaması üzerine yapılan yeniden inceleme ve itiraz başvurularının reddedilmesi nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen zararlara karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00-TL maddi ve 50.000,00-TL manevi tazminatın davalı idareye yapılan başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla.

"Davacı tarafından, tarafı olduğu adli işlemlere ilişkin olarak ilgili yargı mensubu hakkında yapmış olduğu şikayet neticesinde işleme koymama ve bu karara karşı yapılan yeniden inceleme ve itiraz başvurularının reddi yönünde tesis edilen Hakimler ve Savcılar Kurulu kararları nedeniyle uğranıldığı iddia olunan zararların tazminine karar verilmesi istemiyle açılan iş bu davanın, Anayasa'nın Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamayacağının açıkça hükme bağlanması karşısında,

bu işlemlere dayalı tam yargı davalarının da yargı kısıntısı nedeniyle esasının incelenemeyeceği sonucuna varılmaktadır. Aksi halde, iptal davası açılamayacak olan işlemlerin İYUK 12. madde uyarınca tam yargı davası yoluyla denetlenmesinin yolu açılacağından, bu durumun kabul edilmesine olanak bulunmamaktadır.

Bu durumda, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun işleme koymama ve buna karşı yapılan yeniden inceleme ve itirazın reddi kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamayacağı açık olduğundan, bu kararlar nedeniyle uğranıldığı iddia olunan maddi ve manevi zararların tazmini istemiyle açılan iş bu davanın esasını incelemeye hukuken olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır" gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; usul ve hukuka uygun olan kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Hakimin yasaklılık sebeplerini düzenleyen 6100 sayılı HMK'nın 34. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, tarafları olduğu iş bu davayla doğrudan doğruya ya da dolayısıyla ilgili olan ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi hakimleri ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'nun davadan çekilmeleri gerektiği, aynı Kanunun 35. maddesinin 1. fıkrası uyarınca söz konusu hakimler bu davaya bakamayacaklarından verdikleri hüküm ve kararların da her durumda iptal olunması gerektiği, hakimin reddi talebi incelenmeyerek ve duruşma istemi göz ardı edilerek verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, davacının, ... Cumhuriyet Başsavcısı A.A. hakkındaki şikayet başvurusunun işleme konulmaması üzerine yaptığı yeniden inceleme ve itiraz başvurularının reddedilmesi nedeniyle uğradığı zararlarına karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00-TL maddi, 50.000,00-TL manevi tazminatın davalı idareye yaptığı başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. Öte yandan, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi hakimleri ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında da hakimin reddi talebinde bulunulmuştur.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinde, Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin bu maddede sayılan davalar hakkında verdikleri kararlara karşı Danıştay'da temyiz isteminde bulunulabileceği, 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde kararı veren mercinin temyiz isteminin reddine karar vereceği, 7. fıkrasında ise temyizin kesin bir karar hakkında olması hâlinde 6. fıkrada sözü edilen kararın Danıştay'ın ilgili dairesince kesin olarak verileceği, 57. maddesinin, 3. fıkrasında,

Bölge idare mahkemelerinde reddedilen başkan veya üye birden çok ise istemin Danıştayca inceleneceği hükümlerine yer verilmiş, 31. maddesinde ise, hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıf yapılan konular arasında sayılmıştır.

Öte yandan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 44. maddesinin, 1. fıkrasında, esas hüküm bakımından temyiz yolu kapalı bulunan dava ve işlerde, bölge adliye mahkemesi başkan ve üyelerinin reddine ilişkin bölge adliye mahkemesi kararlarının kesin olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Olayda, davacı tarafından, 1.000,00-TL maddi, 50.000,00-TL manevi tazminatın davalı idareye yapılan başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın, 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde sayılan davalar arasında yer almadığı anlaşıldığından, temyizen incelenmesine hukuki olanak bulunmamaktadır.

Öte yandan, her ne kadar davacı tarafından ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi başkan ve üyeleri; ..., ..., ...., ..., ..., ..., ... ve ... hakkında reddi hakim talebinde bulunulmuş ise de, 6100 sayılı Kanun'un 44. maddesinin 1. fıkrası hükmü uyarınca esas hüküm bakımından temyiz yolu kapalı bulunan dava ve işlerde hakimin reddi istemlerine yönelik Bölge İdare Mahkemesince verilen kararların kesin olduğu dikkate alındığında, temyiz yolu kapalı olan iş bu davada yapılan reddi hakim talebinin de incelenmesi mümkün değildir.