Danıştay 5. Daire E.2024/16917 K.2024/16207

Dava konusu istem: Davacının, polis memuru olarak görev yapmakta iken 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35/B maddesi uyarınca kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin İçişleri Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, parasal alacaklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesinin...tarih ve E:... K:... sayılı kararında; davacının FETÖ/PDY silahlı terör örgütü tarafından "EA - SC - SCB" olarak kodlandığı, ayrıca Zümre Başkanı: .... BEY olarak kodlamaya ilişkin bilgilere yer verildiği, davacının örgüt tarafından emniyet teşkilatı mahrem yapılanmasında yukarıda bahsedilen şekilde kodlanması FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak ve irtibat düzeyinde ilişkisinin olduğunu ortaya koyduğu, davacının hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yapılan yargılaması neticesinde 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılması yolunda karar verildiği, yukarıda detaylı şekilde açıklandığı üzere davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatı bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan gerekçelerle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: .... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdare Dava Dairesinin... tarih ve E..., K:... sayılı kararıyla; davacının 4 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılması yolundaki mahkumiyet hükmünün istinaf incelemesi sonucunda bozulması üzerine beraatine karar verilmiş ise de, davacı hakkındaki ceza yargılamasının örgüt üyeliğine ilişkin olduğu ve verilen beraat kararının davacının örgüt ile irtibat/iltisakı olduğu değerlendirmesini doğrudan dayanaksız kılmayacağı, ilk derece Mahkemesi karar gerekçesinde yer alan tespitlerin davacının örgüt ile irtibat ve iltisakını ortaya koyduğu sonucuna ulaşılmakla,

anılan gerekçenin de eklenmesi suretiyle davanın reddi yönündeki istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ve dilekçede ileri sürülen iddialar kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediğinden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davacının istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Savunma hakkı tanınmadan, geçerli bir sebebe ve somut delile dayanmadan tesis edilen kamu görevine son verilmesine ilişkin işlemin hukuka, Anayasa'ya ve İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'ne aykırı olduğu, SD kart içerisinde yer alan ve ne şekilde nasıl hazırlandığı belli olmayan kodlama listelerinin dikkate alınarak karar verilmesinin mümkün olmadığı, aksi düşünüldüğünde dahi bu kodlamanın lehine olduğu, hakkında yürütülen ceza yargılaması neticesinde beraatine hükmedildiği, FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisaklı ya da irtibatlı olduğuna ilişkin somut bir delilin bulunmadığı, isnat olunan suçlamaların gerçeği yansıtmadığı iddia edilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Polis memuru olarak görev yapmakta olan davacı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35/B maddesi uyarınca İçişleri Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile kamu görevinden çıkarılmıştır. Bunun üzerine, anılan işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, parasal alacaklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davayı açmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasa'nın "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde, "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." kuralı yer almıştır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin "Adil yargılanma hakkı" başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasında; herkesin davasının medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, adil ve kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahip olduğu belirtilmiştir.

7145 sayılı Kanun ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye eklenen Geçici 35. maddenin (B) fıkrasında, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört yıl süreyle; terör örgütlerine veya Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; (...) 9) 657 sayılı Kanuna ve diğer mevzuata tabi her türlü kadro, pozisyon ve statüde (işçi dâhil) istihdam edilen personel, ilgili kurum veya kuruluşun en üst yöneticisi başkanlığında bağlı, ilgili veya ilişkili olunan bakan tarafından oluşturulan kurulun teklifi üzerine ilgili bakan onayıyla kamu görevinden çıkarılır. (...)" kuralı yer almıştır.

Anılan maddenin son fıkrasında ise, "Bu maddenin (A) ve (B) fıkraları uyarınca haklarında işlem tesis edilecek olanlara yedi günden az olmamak üzere ilgili kurum tarafından uygun vasıtalarla savunma hakkı verilir. Verilen süre içinde savunmasını yapmayanlar, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesinin (A) ve (B) fıkraları uyarınca haklarında meslekten veya kamu görevinden çıkarma işlemi tesis edilecek olan personele kurumu tarafından 7 günden az olmamak kaydıyla uygun vasıtalarla savunma hakkı verilmesi, anılan maddede öngörülen yasal bir zorunluluk olup, aksi durumun, kamu görevinden çıkarma işlemini hukuka aykırı hale getireceği açıktır.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, dava dilekçesi ve devam eden yargılama sürecinde, kendisine tanınan savunma süresi dolmadan kamu görevinden çıkarıldığı iddiasında bulunduğu, davalı idarece söz konusu iddiaya yönelik herhangi bir savunmada bulunulmadığı görülmüştür.

Uyuşmazlıkta; davalı idare tarafından ... tarih ve ... sayılı savunma istem yazısının, 21/07/2022 tarihinde davacının adresine tebliğ edilmek üzere gidildiği ancak davacının evde bulunmaması nedeniyle tebliğin yapılamadığı, bu hususun polis memurlarınca tutanak altına alındığı, dava dosyasına sunulan başkaca tebliğ-tebellüğ belgesinin bulunmadığı, savunma istem yazısı bu tarihte tebliğ edilmiş olsaydı bile henüz savunma için tanınması gereken yedi günlük süre sona ermeden 27/07/2022 tarihinde dava konusu işlemin tesis edildiği, dolayısıyla davacıya 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 35. maddesinin son fıkrasında öngörülen savunma hakkının tanınmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, henüz davacıya savunma istem yazısı tebliğ edilmeden ve davacı tarafından savunma verilmeden tesis edilen dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, bu karar nedeniyle davacının yeniden göreve başlatılmasının gerekmediği, idarece savunması alınıp yeniden işlem tesis edilebileceği açıktır.