Danıştay 5. Daire E.2024/20012 K.2024/18947

Dava konusu istem: 692 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin mahkeme kararı ile iptal edilmesi üzerine göreve iade edilen davacı tarafından, kamu görevinden çıkarılması nedeniyle yaşadığını ileri sürdüğü elem ve ızdıraba karşılık 100.000,00-TL manevi tazminat ile hakkında yapılan icra takipleri nedeniyle icra dosyaları için faiz ve icra vekalet ücreti ödemesinden kaynaklanan zararlara karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00-TL maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararında; "...davacının maddi tazminat isteminin değerlendirilmesi; olağanüstü hal tedbirleri kapsamında kamu görevinden çıkarıldıktan sonra idare bünyesinde oluşturulan Komisyon tarafından verilen kararın yukarıda belirtilen mahkeme kararıyla iptal edilmesi üzerine görevine iade edilen davacının, varsa bu süreçteki maddi zararlarının tazmini gerekmekle birlikte, dava dilekçesinde,

haksız şekilde kamu görevinden çıkarılması sebebiyle hakkında yapılan icra takipleri nedeniyle icra dosyaları için faiz ve icra vekalet ücreti ödemesinden kaynaklı uğranıldığı ileri sürülen maddi zarara karşılık maddi tazminat talebinde bulunulmuş ise de; davacının kamu görevinden çıkarılması kararı ile hakkında yapılan icra takipleri nedeniyle icra dosyaları için faiz ve icra vekalet ücreti ödemesi arasında hukuki açıdan uygun illiyet bağının bulunmadığı,

zira hakkında yapılan icra takipleri nedeniyle icra dosyaları için faiz ve icra vekalet ücreti ödemesinin kamu görevinden çıkarılma kararıyla doğrudan ilintili olarak değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla tazmini istenen maddi zararın kamu görevinden çıkarılmasından kaynaklanan gerçek ve doğrudan zarar kapsamında kalmadığı anlaşılmakla, dava konusu işlemin maddi tazminat isteminin reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmamakta olup, dava konusu işlemin maddi tazminat isteminin reddine yönelik kısmı ile buna yönelik maddi tazminat istemi bakımından davanın reddi gerektiği sonucuna varıldığı,

davacının manevi tazminat isteminin değerlendirilmesi; bakılan davada; davacının davalı idare bünyesinde görev yapmakta iken ilgili KHK ekinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasının 15 Temmuz 2016 gecesinde Anayasal düzenin, milli iradenin, hukuk devletinin, demokrasinin ve temel hak ve hürriyetlerinin gerçek ve yakın bir tehlike altına girmesi üzerine ilan edilen olağanüstü hal koşullarında gerçekleştiği, sonradan idare bünyesinde oluşturulan Komisyon tarafından verilen kararın yukarıda belirtilen mahkeme kararıyla iptal edilmesi üzerine davacının kamu görevine iade edildiği anlaşılmakla,

davacının KHK'da ismine yer verilmek ve Resmi Gazetede yayımlanmak suretiyle kamu görevinden çıkarılması ve bu şekilde kamu görevinden çıkarılmasından tekrar iade edilmesine kadar geçen süre zarfında terör örgütleriyle irtibatı ve iltisakı bulunduğu şeklindeki isnada maruz kalması nedeniyle duyduğu elem ve ızdırabın karşılığı olarak kendisine idare tarafından bir miktar manevi tazminat ödenmesi gerektiği, ödenmesi gereken manevi tazminat miktarına gelince; davacının KHK'da ismine yer verilmek ve Resmi Gazetede yayımlanmak suretiyle kamu görevinden çıkarılması, bu durumun olağanüstü hal koşullarında gerçekleşmesi,

hakkında tesis edilen komisyon kararının da Mahkemece iptaline karar verilmesi üzerine göreve iade edilmesi, kamu görevinden uzakta kaldığı süre ile manevi tazminatın, idari eylem veya işlem nedeniyle duyulan acı, elem ve ızdırabı kısmen de olsa karşılamaya yönelik bir manevi tatmin aracı olması ve manevi tazminatın zenginleşme aracı olamayacağı hususları birlikte gözetilerek, manevi tazminat talebinin takdiren 80.000,00-TL'lik kısmının kabulünün uygun olacağı, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin ise reddi gerektiği sonucuna varıldığı,

uyuşmazlık konusu manevi tazminatın memuriyete bağlı olarak sürekli ve düzenli şekilde ödenen aylık gibi parasal haklar kapsamında bulunmaması, mezkur başvuruda manevi tazminat bakımından faiz istemine yer verilmemesi ve dava dilekçesinde faizin başlangıç tarihinin belirtilmemesi karşısında taleple bağlılık ilkesi gereğince hükmedilen manevi tazminat tutarına dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiği sonucuna varılmış olup,

davacı tarafından manevi tazminat istemiyle 22/06/2023 tarihinde işbu dava açıldığından yasal faizin başlangıcı olan dava tarihinden "22/06/2023" tarihinin anlaşılması gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin; davacının manevi tazminat talebinin tümden reddine ilişkin kısmının iptaline, geriye kalan tazminat taleplerinin reddine ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine, davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulüyle takdiren 80.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihi olan 22/06/2023 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine;

manevi tazminat isteminin 20.000,00-TL'lik kısmı ile 100,00-TL maddi tazminat istemi bakımından ise davanın reddine..." gerekçeleriyle dava konusu işlemin kısmen iptaline, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; istinaf başvurusuna konu idare mahkemesi kararının davalı idareye usulüne uygun olarak 05/08/2024 tarihinde tebliğ edildiği; incelemeye konu istinaf başvurusunun ise en son 04/09/2024 tarihine kadar yapılması gerekirken, bu süre geçirilerek 06/09/2024 tarihinde kayıtlara giren dilekçe ile yapıldığının görüldüğü, otuz günlük yasal süre geçirilerek yapıldığı anlaşılan istinaf başvurusunun süre aşımı nedeniyle incelenme olanağının bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İstinaf isteminin süre aşımı yönünden reddi yolunda verilen kararın hukuka aykırı olduğu, adli tatili düzenleyen hükümler gereği, bu kanun yoluna başvuru süresinin adli tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılacağı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği iddia edilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Bölge İdare Mahkemesi kararında usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

... Bölge İdare Mahkemesi.... İdare Dava Dairesinin istinaf isteminin reddine ilişkin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı yönünden temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinde, "1) İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir...3) Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir...6) Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir." hükmüne yer verilmiş, devamında Bölge İdare Mahkemelerinin temyiz edilebilecek nihai kararları sayma suretiyle belirtilmiş ve anılan maddenin 1. fıkrasının (b) bendinde, konusu yüzbin Türk Lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar hakkında verilen kararların temyiz edilebileceği hükme bağlanmış olup.

Ek 1. maddesinde ise, bu Kanunda öngörülen parasal sınırlar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların, o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulandığından, temyizen incelenerek bozulması istenilen Bölge İdare Mahkemesi kararının verildiği 2024 yılı için temyiz sınırı 920.000,00 TL olarak belirlenmiş bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

692 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan, göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin mahkeme kararı ile iptal edilmesi üzerine göreve iade edilen davacının,

kamu görevinden çıkarılması nedeniyle yaşadığını ileri sürdüğü elem ve ızdıraba karşılık 100.000,00-TL manevi tazminat ile hakkında yapılan icra takipleri nedeniyle icra dosyaları için faiz ve icra vekalet ücreti ödemesinden kaynaklanan zararlara karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00-TL maddi tazminatın yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi talebine konu edilen parasal miktarın, Dava Dairesi kararı tarihindeki güncel temyiz parasal sınırın altında kaldığı görüldüğünden, verilen karar kesin olup, temyizen incelenmesine hukuki imkan bulunmamaktadır.