Danıştay 5. Daire E.2024/5104 K.2024/5500

Davacı ... vekili Av.... tarafından, müvekkilinin 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılması üzerine göreve iade talebiyle OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle açılan davada; davacı vekili tarafından ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi Başkanı ... ile Üye ...'in reddi isteminde bulunulması üzerine söz konusu talep hakkında karar verilmek üzere Dairemize gönderilen dosyada gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller' başlıklı 31. maddesinde; Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıf yapılan konular arasında hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi konusuna yer verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 'Ret sebepleri' başlıklı 36. maddesinde; "Hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hâlinde, taraflardan biri hâkimi reddedebileceği gibi hâkim de bizzat çekilebilir. Özellikle aşağıdaki hâllerde, hâkimin reddi sebebinin varlığı kabul edilir:

a) Davada, iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması.

b) Davada, iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği hâlde görüşünü açıklamış olması.

c) Davada, tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hâkim ya da hakem sıfatıyla

hareket etmiş olması; uyuşmazlıkta arabuluculuk veya uzlaştırmacılık yapmış bulunması.

ç) Davanın, dördüncü derece de dâhil yansoy hısımlarına ait olması.

d) Dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması." hükmü, 'Ret usulü' başlıklı 38. maddesinde; "Hâkimin reddi sebebini bilen tarafın, ret talebini en geç ilk duruşmada ileri sürmesi gerekir. Taraf, ret sebebini davaya bakıldığı sırada öğrenmiş ise en geç öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce bu talebini hemen bildirmek zorundadır. Belirtilen sürede yapılmayan ret talebi dinlenmez. Hâkimin reddi, dilekçeyle talep edilir. Bu dilekçede, ret talebinin dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin eklenmesi gerekir." hükmü bulunmaktadır.

Reddi hakim dilekçesinde; ... İdare Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı davanın reddi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun ... İdare Dava Dairesinin ... esas numaralı dosyasına kaydedildiği belirtildikten sonra, davacı ile aynı durumda bulunan kamu görevinden çıkarılmasına karar verilen akademisyenlerin açtıkları davalarda "kamuoyunda barış için akademisyenler bildirisi" olarak bilinen metni imzalayan akademisyenlerin dosyalarında verilen kararlara yönelik istinaf başvurularına vermiş oldukları kararlar ile görüş beyan ettikleri ve reddi istenen hakimlerin davanın reddi gerektiği yönünde görüşe sahip oldukları ileri sürülerek reddi hakim talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından ileri sürülen aynı konuda görülen davalarda verilen ret kararları ile görüşlerini açıkladıklarından görünüşte tarafsız olma vasfını yitirdikleri iddası, reddi hakim sebebi olarak değerlendirilemeyeceğinden; reddi istenen hakimlerin tarafsızlıklarından şüpheyi gerektirecek somut bir durumun oluşmadığı anlaşıldığından istemin reddi gerekmektedir.