Özgün Analiz
Olay Özeti: Kanun hükmünde kararname ile kamu görevinden çıkarılan ve OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararıyla göreve iade edilen öğretmen, çıkarma nedeniyle uğradığı manevi zararın yasal faiziyle tazmini için Milli Eğitim Bakanlığına karşı tam yargı davası açmıştır. Davacının görev yaptığı ildeki idare mahkemesi ile Ankara'daki idare mahkemesi davayı yetki yönünden reddetmiş, doğan olumsuz yetki uyuşmazlığı Danıştay Beşinci Dairesince çözülmüştür.
Hukuki İlke: Tam yargı davasında yetkili mahkeme, 2577 sayılı Kanun'un 36/a maddesi uyarınca zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözmeye yetkili mahkemedir. Komisyon kararı sonrası idarenin ödediği mali ve sosyal haklara ilişkin uyuşmazlıklarda illiyet bağı çıkarma işlemiyle kesildiğinden yetki, görev yerini esas alan 33. madde kurallarına göre belirlenir. Buna karşılık zarar doğrudan KHK eki listeyle çıkarılmaktan kaynaklanıyorsa, bu tarihler arasındaki maddi ve manevi zararın tazmini 7075 sayılı Kanun'un 11/1 maddesindeki Ankara özel yetkili idare mahkemelerine aittir.
Uygulama Sonucu: Yetki uyuşmazlığı çözülerek dosyanın, özel yetkili Ankara İdare Mahkemelerine tevzii yapılmak üzere Ankara İdare Mahkemesine gönderilmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.
Dava Strateji Notu: KHK ile ihraç edilip Komisyon kararıyla dönen müvekkil için tazminat davası açmadan önce zararın kaynağı ayrıştırılmalıdır: Kanun gereği ödenen mali ve sosyal haklara dair idarenin sonraki işlemi mi, yoksa doğrudan listeyle çıkarılma mı? İkinci hâlde dava, görev yeri mahkemesine değil Ankara'daki özel yetkili idare mahkemelerine açılmalı; aksi hâlde yetki ret kararları ve uyuşmazlık çözümüyle aylar kaybedilir.
Karar Metni
Danıştay 5. Daire Başkanlığı 2025/18406 E. , 2026/1330 K.
"İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2025/18406 Karar No : 2026/1330
YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI
Kahramanmaraş İl Milli Eğitim Müdürlüğü emrinde öğretmen olarak görev yapmakta iken 672 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan ve Olağanüstü Hal (OHAL) İşlemleri İnceleme Komisyonu kararıyla göreve iade edilen davacı ... vekili Av. ... tarafından, müvekkilinin, kamu görevinden çıkarılması sebebiyle uğradığı manevi zarar nedeniyle 300.000,00-TL manevi tazminatın yasal faiz ile birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle Milli Eğitim Bakanlığına karşı açılan davada verilen Ankara 4. İdare ve Kahramanmaraş 3. İdare Mahkemelerinin davanın yetki yönünden reddine dair kararları sonucunda, anılan iki Mahkeme arasında çıkan yetki uyuşmazlığı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 43. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca incelenerek gereği görüşüldü: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tam Yargı Davalarında Yetki" başlıklı 36. maddesinin "a" bendinde, tam yargı davalarında yetkili mahkemenin zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idari mahkemesi olduğuna ilişkin genel yetki kuralı yer almakta olup, aynı Kanun'un 33. maddesinde kamu görevlileri ile ilgili davalarda yetki kuralı açıklanmış ve anılan maddenin 3. fıkrasında uyuşmazlığın kamu görevlisinin özlük ve parasal haklarına ilişkin olması durumunda yetkili mahkemenin ilgilinin görevli bulunduğu yer mahkemesi olduğu kurala bağlanmıştır. 01/02/2018 tarih ve 7075 sayılı OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 1. maddesinde ise, başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan KHK ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulduğu, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararlarının uygulanmasını düzenleyen "Kararların uygulanması" başlıklı 10. maddesinin birinci fıkrasının son cümlesinde, Komisyon kararıyla göreve başlayanlara, kamu görevinden çıkarılmalarını takip eden aybaşından göreve başladıkları tarihe kadar geçen süreye tekabül eden mali ve sosyal haklarının ödeneceği, anılan Kanun'un "Yargı denetimi" başlıklı 11. maddesinin 1. fıkrasında da, Komisyon kararlarına karşı Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenecek Ankara idare mahkemelerinde ilgilinin en son görev yaptığı kurum veya kuruluş aleyhine iptal davası açılabileceği hükme bağlanmıştır. Söz konusu uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 36/a maddesinde yer alan tam yargı davalarındaki genel yetki kuralı uyarınca zararı doğuran idari uyuşmazlığın tespitinin yapılması, daha sonra da 2577 sayılı Kanun ve özel kanunlardaki hükümlere göre bu idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili idare mahkemesinin belirlenmesi gerekmektedir. KHK eki listelerde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkartılanlardan göreve iade edilenlerin parasal ve özlük hakları, 7075 sayılı Kanun'un 10. maddesi uyarınca Komisyon kararını uygulamakla yükümlü idare tarafından mali ve sosyal haklar kapsamında Kanun gereği ödenmektedir. Bu hakların ödenmesine ilişkin ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümlenmesi amacıyla açılan davalarda zararı doğuran işlem idare tarafından Komisyon kararı sonrası tesis edilen işlem olup bu sebeple uğranılan zararların kamu görevinden çıkarma ile illiyet bağı kesildiğinden, uyuşmazlığın çözümünde yetkili mahkemenin 2577 sayılı Kanun'un 36/a maddesindeki ölçüte göre anılan Kanun'un 33. maddesinde belirtilen yetki kurallarına göre belirlenmesi gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır. Mevcut uyuşmazlıkta ise, zararı doğuran olay ilgililerin başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan KHK eki listede isimlerine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmaları olduğundan, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonunun "başvurunun reddi" kararı vermesi üzerine idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili mahkeme Ankara özel yetkili idare mahkemeleri olduğuna göre, bu kapsamda kamu görevinden çıkarılanlardan OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararı ile görevine iade edilenlerin Kanun gereği ödenen mali ve sosyal hakları dışında kalan ve kamu görevinden çıkarma ile kamu görevine iade tarihleri arasındaki dönemde uğradıklarını iddia ettikleri maddi ve manevi zararların tazmini isteminden doğan uyuşmazlıkların da 2577 sayılı Kanun'un 36/a ve 7075 sayılı Kanun'un 11/1 maddeleri uyarınca zararı doğuran idari uyuşmazlığı çözümlemeye yetkili olan Ankara özel yetkili idare mahkemelerince karara bağlanması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumda, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu kararıyla göreve iade edilen davacının KHK ile kamu görevinden çıkarılmasından kaynaklı manevi zararının tazmini istemiyle açılan işbu davanın görüm ve çözümünde yukarıda anılan özel yasa uyarınca belirlenmiş olan Ankara İdare Mahkemeleri yetkili bulunmaktadır. Açıklanan nedenlerle, dava dosyasının, davanın görüm ve çözümünde yetkili olduğu belirlenen özel yetkili Ankara İdare Mahkemelerine tevzii yapılmak üzere Ankara İdare Mahkemesine gönderilmesine, kararın Ankara 4. İdare ve Kahramanmaraş 3. İdare Mahkemeleri ile taraflara bildirilmesine, 26/02/2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay 5. Daire, E. 2025/18406, K. 2026/1330, 26 Şubat 2026 tarihli karar · Kaynak: Danıştay Karar Arama