Danıştay 5. Daire E.2025/3357 K.2025/5934

Davanın konusu

667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 3/1. maddesi uyarınca FETÖ ile iltisak ve irtibatı olduğu gerekçesiyle Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilen davacının, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu ...

Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yeniden incelenmesi talebinin reddine dair aynı Dairenin ... tarih ve K:... sayılı kararına yönelik itirazının reddine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptali ile bu karar nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir.

DAVACININ İDDİALARI

Savunma hakkının kısıtlandığı, hakkındaki soruşturmanın ön yargılı bir şekilde yapıldığı, bu nedenle masumiyet karinesinin ihlal edildiği, kişisel bir gerekçenin mevcut olmadığı, hakimlerin verdiği yargısal kararların denetiminin disiplin soruşturmasıyla değil usul kanunlarında öngörülen itiraz, istinaf, temyiz gibi yasa yollarıyla gerçekleşeceği, aksi durumun mahkemelerin bağımsızlığı ve tarafsızlığı güvencelerine aykırı bir nitelik taşıyacağı, adil yargılanma hakkının, soruşturmacının tarafsızlığı ve bağımsızlığı ilkelerinin ihlal edildiği iddia edilmiştir.

DAVALININ SAVUNMASI

Davacı hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda, mesleğin şeref ve onurunu, memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte fiiller işlediği sübuta erdiğinden, davacının, eylemlerine uyan 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, disiplin soruşturması sürecinde davacıya savunma yapması için hakkındaki tüm isnatların açık ve net bir şekilde bildirildiği, savunma hakkı konusunda mevzuatın öngördüğü bütün olanakların sağlandığı ve yeterli sürenin tanındığı,

davacı hakkında verilen meslekten çıkarma cezasının, davacının verdiği yargısal kararlara ilişkin olmadığı, davacının eylemlerinin plânlı bir organizasyonun parçası olarak hukuk dışı amaçların gerçekleştirilmesine ve örgütsel hiyerarşi içerisinde kendilerine verilen görevi yerine getirmeye yönelik olduğu belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanun'un 49/4. maddesi uyarınca bozma kararına uyulmasının zorunlu olması nedeniyle, Danıştay Beşinci Dairesinin 23/02/2023 tarih ve E:2021/1546, K:2023/1438 sayılı kararının bozulmasına ilişkin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/10/2024 tarih ve E:2023/3027, K:2024/2477 sayılı kararına uyularak, anılan bozma kararı doğrultusunda davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

DANIŞTAY SAVCISI ...'NIN DÜŞÜNCESİ

2577 sayılı İdarİ Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesine göre Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalarda, temyiz incelemesi sonucu bozulan kararlar üzerine Danıştay İdari ve Vergi Dava Daireleri Kurullarının kararlarına uyulması mecburi olduğundan Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/10/2024 tarih ve E:2023/3027, K:2024/2477 sayılı kararında belirtilen gerekçeyle bozma kararı doğrultusunda karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dava konusu işlemin iptali, davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının meslekten çıkarma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemi yönünden ise karar verilmesine yer olmadığı yolundaki Dairemizin 23/02/2023 tarih ve E:2021/1546, K:2023/1438 sayılı kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 23/10/2024 tarih ve E:2023/3027, K:2024/2477 sayılı kararıyla bozulması üzerine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bozma kararına uyularak gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının da aralarında bulunduğu, FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak ve irtibatı olduğu gerekçesiyle 667 sayılı KHK'nin 3/1. maddesi uyarınca meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilen Kahramanmaraş İdare Mahkemesi eski Başkan ve bir kısım Üyeleri hakkında FETÖ/PDY adlı silahlı terör örgütünün amaç ve gayesi doğrultusunda planlı ve sistematik bir şekilde yürütülen bir organizasyonun parçası olarak bir kısım eylemlerde bulunduklarından bahisle disiplin soruşturması başlatılmış, yapılan soruşturma sonucunda düzenlenen 20/04/2017 tarihli raporda;

"FETÖ/PDY adlı silahlı terör örgütünün amaç ve gayesi doğrultusunda planlı ve sistematik bir şekilde yürütülen bir organizasyonun parçası olarak, bir kısım eylemlerde bulundukları, Bu bağlamda davacı hakkında;

1) ...Emniyet Müdürlüğü bünyesinde Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürü olarak görev yapan davacı M.K. tarafından, bu görevinden alınarak ... ilçe Emniyet Müdürlüğü'ne ilçe Emniyet Müdürü olarak atanmasına ilişkin işlem ile görev yaptığı Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğüne Y.K.'nin atanmasına ilişkin... tarih ve ... sayılı Valilik Oluru'nun iptali istemiyle 22/04/2014 tarihinde ...

İdare Mahkemesi'nin ... esasına kayden açılan davada, ara kararıyla davacı hakkında açılmış bir disiplin soruşturması olup olmadığı hususunun davalı idareden sorulduğu, verilen cevap dilekçesinde disiplin soruşturması geçirdiği hususu belirtilmesine ve konuya ilişkin personel bilgi notu dava dosyasına ibraz edilmesine karşın, davacının herhangi bir inceleme ve soruşturma geçirmediği hususuna yer verilmek suretiyle gönderilen bilgi ve belge içeriklerine çelişik bir şekilde yürütmenin durdurulması isteminin kabulü kararı ile iptal kararının gerekçesini yazdıkları,...

2) ... İl Emniyet Müdürlüğü'nde Güvenlik Şube Müdürü olarak görev yapan davacı M.G.'nin, bu görevinden alınarak Koordinasyon ve Harekat Şube Müdürlüğüne aynı unvanla atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle 22/04/2014 tarihinde ...

İdare Mahkemesi'nin ... esasına kayden açılan davada, ara kararıyla davacı hakkında açılmış bir disiplin soruşturması olup olmadığı hususunun davalı idareden sorulduğu, verilen cevap dilekçesinde disiplin soruşturması geçirdiği hususu belirtilmesine ve konuya ilişkin personel bilgi notu dava dosyasına ibraz edilmesine karşın, davacının herhangi bir inceleme ve soruşturma geçirmediği hususuna yer verilmek suretiyle gönderilen bilgi ve belge içeriklerine çelişik bir şekilde yürütmenin durdurulması isteminin kabulü kararı ile iptal kararının gerekçesini yazdıkları,...

3) ... İl Emniyet Müdürlüğü İstihbarat Şube Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapan davacı B.A.D. tarafından, 5442 sayılı Kanun uyarınca bu görevinden alınarak ... İl Emniyet Müdürlüğü Koruma Şube Müdürlüğü emrine atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle 16/05/2014 tarihinde ...

İdare Mahkemesi'nin ... esasına kayden açılan davada, ara kararıyla davacı hakkında açılmış bir disiplin soruşturması olup olmadığı hususunun davalı idareden sorulduğu, verilen cevap dilekçesinde disiplin soruşturması geçirdiği hususu belirtilmesine ve konuya ilişkin personel bilgi notu dava dosyasına ibraz edilmesine karşın, davacının herhangi bir inceleme ve soruşturma geçirmediği hususuna yer verilmek suretiyle gönderilen bilgi ve belge içeriklerine çelişik bir şekilde yürütmenin durdurulması isteminin kabulü kararı ile iptal kararının gerekçesini yazdıkları,....

4) ...Emniyet Müdürlüğü ... Polis Merkezi Amirliğinde Başkomiser olarak görev yapan davacı V.Ö. tarafından, bu görevinden alınarak Kahramanmaraş ili ... ilçesi Emniyet Müdürlüğü'ne atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle 09/06/2014 tarihinde ... idare Mahkemesi'nin ... esasına kayden açılan davada ara kararıyla davacı hakkında açılmış bir disiplin soruşturması olup olmadığı hususunun davalı idareden sorulduğu,

verilen cevap dilekçesinde disiplin soruşturması geçirdiği hususu belirtilmesine ve konuya ilişkin personel bilgi notu dava dosyasına ibraz edilmesine karşın, davacının herhangi bir inceleme ve soruşturma geçirmediği hususuna yer verilmek suretiyle gönderilen bilgi ve belge içeriklerine çelişik bir şekilde yürütmenin durdurulması isteminin kabulü kararı ile iptal kararının gerekçesini yazdıkları..." gerekçesiyle mesleğin şeref ve onurunu ve memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte eylemlerde bulunduğu ve davacının belirtilen fiillerinin sübuta erdiği sonucuna ulaşılarak 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesi uyarınca

meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılması teklif edilmiştir.

Anılan raporu değerlendiren Hâkimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; "...Soruşturmaya konu ... İl Emniyet Teşkilatında görev yapan davacıların il içi atamalarına ilişkin yürütmeyi durdurma ve iptal amacıyla açılan davalarda; davalı tarafça gönderilen personel bilgi notlarında davacılar hakkında disiplin soruşturması yürütüldüğünün bildirildiği,

ancak O.A. dışındaki ilgililerin tüm dosyalarda yürütmeyi durdurma kabul kararı verdikleri, Kaçakçılık, Güvenlik, İstihbarat Şube müdürlükleri gibi kilit görevlerde bulunan dosya davacılarının bu görevlerden alınarak farklı pozisyonlardaki görevlere atanmaları şeklindeki işlemlerin haklarında disiplin soruşturmaları olması nedeniyle idarenin takdir hakkı sınırlarında kaldığı çok açıkken tüm dosyalarda iptal kararı vermiş oldukları, iptal kararı gerekçesinde de davacıların herhangi bir disiplin soruşturması geçirmediklerini belirttikleri, her ne kadar ilgililer savunmalarında gerekçeyi sehven bu şekilde yazdıklarını belirtmişler ise de,

disiplin soruşturması olduğunu bilerek, kesinleşmiş disiplin cezalarının olmaması nedeniyle atama işleminin iptal edilmesi gerekçesinin de kabul edilebilir olmadığı, ...

Esas sayılı dosyada geçici olarak heyet başkanlığını yapan hakim F.E.'in iptal kararına muhalif kaldığı ve diğer üyeleri de uyardığı ancak üyelerin iptal kararı verdiği, soruşturmaya konu davaların davacılarının tümünün FETÖ/PDY mensubiyeti veya iltisakı nedeniyle görevlerine son verildiği, İlgili hakimlerin de FETÖ/PDY mensubiyeti veya iltisakı nedeniyle meslekten çıkartılmış oldukları hususları birlikte değerlendirildiğinde;

ilgililerin eyleminin kesinlikle yargısal takdire ilişkin olmayıp plânlı bir organizasyonun parçası olarak hukuk dışı amaçların gerçekleştirilmesine ve örgütsel hiyerarşi içerisinde kendilerine verilen görevi yerine getirmeye yönelik olduğu anlaşılmakla..." denilmek suretiyle, davacının, sabit görülen söz konusu eylemlerinin, hâkimlik ve savcılık mesleğinin şeref ve onurunu ve memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte olduğundan bahisle 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

Davacının, söz konusu disiplin cezasına karşı yapmış olduğu yeniden inceleme talebi aynı Dairenin 11/12/2019 tarih ve K:2019/1092 sayılı kararıyla; bu karara karşı yaptığı itiraz başvurusu ise Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmiş, böylece davacı hakkında verilen meslekten çıkarma kararının kesinleşmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinde, "Meslekten çıkarma: Bir daha mesleğe alınmamak üzere göreve son verilmesidir.

68 inci maddenin (e) bendinde yazılı hallerden dolayı hangi sınıf ve derecede olursa olsun iki defa, diğer hallerden dolayı bir derecede iki veya derece ve sınıf kaydı aranmaksızın üç defa yer değiştirme veya derece yükselmesinin durdurulması cezası almış olmak veya taksirli suçlar hariç olmak üzere, altı aydan fazla hapis veya affa uğramış olsa bile 8 inci maddenin (h) bendinde yazılı suçlardan biri ile kesin hüküm giymek meslekten çıkarılmayı gerektirir.

Ancak, verilen cezanın 8 inci maddenin (h) bendinde yazılı suçlardan dolayı verilmemiş olması ve cezanın ertelenmiş, 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesindeki tedbirlerden birine çevrilmiş veya yüzseksen günden fazla adlî para cezası olması halinde meslekten çıkarma cezası yerine, yer değiştirme cezası verilir.

Birinci fıkra dışında kalan ceza mahkûmiyetlerinin ertelenmiş veya 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesindeki ceza veya tedbirlere çevrilmiş olup olmadığına bakılmaksızın suçun niteliğine göre 64, 65, 66, 67 veya 68 inci maddelerde sayılan disiplin cezalarından biri verilir.

Hükümlülüğü gerektiren suç, mesleğin şeref ve onurunu bozan veya mesleğe olan genel saygı ve güveni gideren nitelikte görülürse, Kanunda daha alt derecede bir disiplin cezası öngörülmemiş olmak kaydıyla, cezanın miktarına ve ertelenmiş veya 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 50 nci maddesindeki ceza veya tedbirlerden birine çevrilmiş olup olmadığına bakılmaksızın, meslekten çıkarma cezası verilir.

Disiplin cezasının uygulanmasını gerektiren fiil suç teşkil etmezse ve hükümlülüğü gerektirmese bile mesleğin şeref ve onurunu ve memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte görüldüğü takdirde de meslekten çıkarma cezası verilir." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

FETÖ/PDY terör örgütünün, 17-25 Aralık 2013 tarihinde hukuki bir soruşturma görünümü altında Türkiye Cumhuriyeti hükümetini cebren ortadan kaldırmaya ve engellemeye yönelik bir teşebbüste bulunması sonrası Devlet, bekası için bir dizi tedbirler almak zorunda kalmış, bu çerçevede Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde emniyet mensuplarının görev yeri değişikliklerine ilişkin işlemler tesis edilmiş ve bu mahiyetteki işlemler ülke çapında çok sayıda davaya konu edilmiştir. Soruşturmaya konu dava dosyaları, bu kapsamda yapılan atamalara ilişkindir.

Dava dosyasındaki bilgi ve belgeler incelendiğinde, ... İdare Mahkemelerinin denetimi esnasında davacının eski görev yeri olan ... İdare Mahkemesinde 2014-2015 yıllarında emniyet mensuplarının il içi atama işlemlerine karşı "yürütmenin durdurulması" istemli olarak açılan E:..., E:...

E:..., E:... esas sayılı davalarda, ilk derece mahkemesince, yürütmenin durdurulması isteminin, "davalı idarenin birinci savunması alındıktan sonra ve ara karar gereği yerine getirildikten sonra veya savunma yapma ve ara karara cevap verme süreleri geçtikten sonra incelenmesine" karar verildiği ve ara kararıyla davacılar hakkında açılmış bir disiplin soruşturması olup olmadığı hususunun davalı idareden sorulduğu,

davalı idarece verilen cevap dilekçesinde davacıların disiplin soruşturması geçirdiği hususu belirtilmesine ve konuya ilişkin personel bilgi notu dava dosyasına ibraz edilmesine karşın, davacılar hakkında herhangi bir inceleme ve soruşturma geçirmediği hususuna yer verilmek suretiyle gönderilen bilgi ve belge içeriklerine aykırı bir şekilde yürütmenin durdurulması isteminin kabulü kararı ve sonrasında iptal kararı gerekçesi yazıldığı görülmüştür.

Buna göre, yukarıda yer verilen hususlar birlikte değerlendirildiğinde. Emniyet Teşkilatı mensuplarından görev yeri değiştirilenlerin açmış oldukları idari davalarda verilen kararların yargısal takdire ilişkin olmadığı, plânlı bir organizasyonun parçası olarak hukuk dışı amaçların gerçekleştirilmesine yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla mesleğin şeref ve onurunu, memuriyet nüfuz ve itibarını bozacak nitelikte olduğu tespit edilen eylemi nedeniyle davacının, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 69. maddesinin son fıkrası uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu ...

Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yeniden incelenmesi talebinin reddine dair aynı Dairenin ... tarih ve K:... sayılı kararına yönelik itirazının reddine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Dava konusu kararda hukuka aykırılık görülmediğinden, davacının bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi isteminin de reddi gerekmektedir.

Öte yandan, davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatı olduğu gerekçesiyle 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına karar verilmiş, anılan karara karşı yapılan yeniden inceleme talebi aynı Kurulun ... tarih ve ... sayılı kararıyla reddedilmiştir.

Bunun üzerine söz konusu kararların iptali ile yoksun kaldığı parasal ve özlük haklarının yasal faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle açtığı davada Danıştay Beşinci Dairesinin 12/10/2020 tarih ve E:2016/57611, K:2020/4233 sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, bu karar, temyiz edilmesi üzerine Danıştay İdarî Dava Daireleri Kurulunun 27/02/2023 tarih ve E:2021/832, K:2023/342 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.