Danıştay 6. Daire E.1995/5382 K.1996/3777

Tetkik Hakimi ...'nun Düşüncesi :Özel şahıs arazisi üzerinde bulunan yapılar için uygulanabilecek olan 2981 sayılı Yasanın 9/c maddesi uyarınca kamulaştırma işleminin 1987 yılında yapılan parselasyon işlemiyle oluşturulan hisseli taşınmazdaki iki hisseden birinin kamulaştırılması amacıyla tesis edilmesi yasanın amacına aykırıdır. Parselasyon işlemi yapıldıktan sonra ancak paydaşların aralarında anlaşmaları ya da adli yargı yerinde olacak ortaklığın giderilmesi, davası ile çözümlenebilecek bir olayda,adı geçen yasanın uygulanması suretiyle taşınmazda yapısı bulunan paydaş lehine kamulaştırma yolunda tesis edilen işlemde mevzuata uyarlık bulunmadığından davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Savcı ...'ın Düşüncesi : Davacının paydaşı olduğu İzmir, …, imarın … ada, … parsel sayısında kayıtlı taşınmazın 2981/3290 sayılı Yasanın 9/c maddesi uyarınca kamulaştırılmasına ilişkin işlemin iptali dileğiyle açılan davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

Yine …, …'da imarın … ada, … parsel sayısında kayıtlı taşınmazın 2981/3290 sayılı Yasanın 9/c maddesi uyarınca kamulaştırılmasına ilişkin işleme karşı bir başka şahıs tarafından açılmış bulunan ….İdare Mahkemesinin … esas sayısında kayıtlı olup temyiz başvurusu üzerine Danıştay 6.Dairesinin 1994-2100 esas sayısına kaydedilmiş dosyanın incelenmesinden; bu yörede 1987 yılında ıslah imar uyarınca düzenleme yapıldığı anlaşılmaktadır. Islah imar planı uyarınca düzenleme yapılmasından sonra içinde davacıya ait taşınmazın da yer aldığı bazı taşınmazlar üzerinde imar affından yararlanan yapılar bulunduğundan bahisle yapı sahibi olduklarını iddia eden 3.kişilerin davalı idareye müracaatı üzerine dava konusu işlem tesis edilmiştir.

2981/3290 sayılı Yasanın 9/c maddesinde düzenlenen kamulaştırmanın amacı, imar affı ile ilgili Yasalardan yararlanması mümkün olan yapıların korunması olduğundan, ıslah imar planı uyarınca yapılan düzenleme işlemleri sırasında bu durumdaki yapıların tesbit edilerek, gerekli görülmesi ve koşulların bulunması halinde 2981/3290 sayılı Yasanın 9/c maddesine göre taşınmazların kamulaştırılması mümkünken, yörede 1987 yılında yapılan düzenleme işlemlerinden çok sonra 1993 yılında tesis edilen dava konusu işlemde mevzuata uyarlık görülmemiştir.

Açıklanan nedenle davanın reddi yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Dava, …, …, … … ada, … parsel sayılı taşınmazdaki davacıya ait hissenin 2981 sayılı Yasanın 9/c maddesi uyarınca kamulaştırılmasına ilişkin 22.6.1993 günlü, … sayılı belediye encümeni kararının iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince; uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerindeki yapısı nedeniyle 2981 sayılı Yasa uyarınca başvuruda bulunarak tesbit ve değerlendirme işlemlerini yaptıran taşınmazın diğer hissedarının yapısının işgal ettiği alanın 2981 sayılı Yasa uyarınca kamulaştırılarak kendisine devrini istemesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği,

davacıya ait taşınmaz üzerinde ve çevresinde yapı topluluğu niteliğinde gecekondular bulunması nedeniyle 2981 sayılı Yasa uyarınca tesis edilen kamulaştırma işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, bu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Başkasının arsa ve arazisi üzerine yapılan gecekondular hakkında uygulanacak hükümleri düzenleyen 2981 sayılı Yasanın 9/c maddesinde; arsa veya arazi sahibi ile üzerinde gecekondusu bulunan kişilerin anlaşmaları ve bu kanundan yararlanmak için süresi içinde belediye veya valiliğe başvurduklarının tesbiti halinde varsa imar ıslah planı, yoksa binanın konumu dikkate alınarak ifrazen veya hisse olarak gecekondu sahibine devir, temlik ve adına tescil edileceği, aynı maddesinin 4.fıkrasında da, lüzum görülen hallerde,

yukarıdaki fıkraların uygulanması beklenilmeksizin bir yerleşme alanı ya da yapı topluluğu niteliğinde gecekondular bulunan arsa veya arazilerin, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre belediye veya mücavir alan sınırları içinde belediyelerce dışında ise Valiliklerce kamulaştırılarak, yapılacak ıslah imar planlarına göre üzerinde gecekondusu bulunan kişilere arsa bedeli peşin veya en geç 4 yıl içinde 12 eşit taksitle ödemek kaydı ile devredilerek hak sahipleri adına tescil edileceği hükme bağlanmıştır.

İdareler 10.11.1985 tarihinden önce yapılmış ve imar affı yasalarından yararlanması mümkün olan yapıların korunması amacı taşıyan yukarıda anılan Yasa hükmü uyarınca kamulaştırma yetkisini taşınmazın özel şahıs arazisi olması ve üzerinde bir yerleşme alanı ya da yapı topluluğu bulunması halinde kullanabilecektir.

Dava dosyası ile Dairemizin E:1994/2100, K:1994/3132 sayılı kararının incelenmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu alanda 1987 yılında 2981 sayılı Yasa uyarınca parselasyon yapıldığı, aynı yıl hisseli tapuların verildiği, yeni oluşturulan parsellerdeki davacıya ait hissenin diğer hissedara oranla daha küçük olduğu, taşınmaz üzerinde yapısı bulunan hissedarın belediyeye başvurması üzerine, taşınmazdaki davacıya ait hissenin 2981 sayılı Yasanın 9/c maddesi uyarınca bedeli diğer hissedar tarafından ödenmek üzere belediyece kamulaştırıldığı anlaşılmaktadır.

2981 sayılı Yasanın 10/c maddesi uyarınca parselasyon işlemi yapıldıktan sonra ancak paydaşların aralarında anlaşmaları suretiyle ya da adli yargı yerinde açılacak ortaklığın giderilmesi davası ile çözümü gereken bir olayda, 2981 sayılı Yasanın 9/c maddesi ile tanınan kamulaştırma yetkisinin Yasanın amacı dışına çıkılarak parselasyon işlemi ile oluşturulan taşınmazın hissedarı olan davacıya ait hissenin diğer paydaş lehine kamulaştırılması yolunda kullanılması suretiyle tesis edilen işlemde mevzuata uyarlık bulunmadığından, davanın reddi yolunda verilen kararda isabet görülmemiştir.