Danıştay 6. Daire E.2016/7012 K.2022/1063

Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ...Mahallesi, ...ada, ...parsele yönelik 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin onaylanamsına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının ...tarih ve ...sayılı kararı ile aynı yerde 1/5000 ölçekli nazım imar planında değişiklik yapılmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ...sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dava konusu Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ...sayılı kararının, başka bir davada ....

İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E...., K:...sayılı kararı ile iptaline karar verildiğinden, davanın anılan kısmının konusunun kalmadığı, dava konusu 1/1000 ölçekli plan değişikliğininin ise üst ölçekli nazım imar planının iptaline karar verilmesi nedeniyle dayanağı kalmadığından hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılarak davanın 1/5000 ölçekli nazım imar planında değişiklik yapılmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ...tarih ve ...sayılı kararına ilişkin kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapılmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ...sayılı kararının ise iptaline karar verilmiş, bu karar davalı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra davalı idare yanında müdahale isteminde bulunan ...Enerji Turizm Tekstil İnşaat Pet. San. Tic. A.Ş.'nin dava konusu imar planı değişikliğine ilişkin davanın sonucuyla yakından ilgili olduğu sonucuna ulaşılmakla, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin yollamada bulunduğu Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca davalı idare yanında davaya katılma isteminin kabulü ile işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ankara ili, Çankaya ilçesi, ...Mahallesi, ...ada, ...parsele yönelik 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin onaylanamsına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının ...tarih ve ...sayılı kararı ile aynı yerde 1/5000 ölçekli nazım imar planında değişiklik yapılmasına ilişkin Ankara Büyükşehir belediye meclisinin ...tarih ve ...sayılı kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 8.6.2000 tarihli, 4577 sayılı Kanunla değişik 2. maddesinde belirtildiği üzere, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar iptal davası olarak tanımlanmış olup, bu davalar idarenin hukuka uygun davranmasını sağlayan önemli araçlardandır.

Ancak, yargısal denetim amacıyla her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması koşuluna ihtiyaç vardır.

Her olay ve davada, yargı merciine başvurarak dava açan kişinin menfaatinin, iptali istenen işlemle ne ölçüde ihlal edildiğinin takdiri de yargı mercilerine bırakılmıştır. İptal davası açılabilmesi için gerekli olan menfaat ilişkisi kişisel, meşru, güncel bir menfaatin bulunması halinde gerçekleşecektir.

Başka bir anlatımla, iptal davasına konu olan işlemin davacının menfaatini ihlal ettiğinden söz edilebilmesi için, davacıyı etkilemesi, yani davacının kişisel menfaatini ihlal etmesi, işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişkinin bulunması gerekmektedir. Aksi halde, kişilerin kendisine etkisi bulunmayan, menfaatlerini ihlal etmeyen idari işlemler hakkında da iptal davası açma hakkı doğar ki, bu durum idarenin işleyişini olumsuz etkileyecektir.

Her ne kadar çevre, tarihi ve kültürel değerlerin korunması amacıyla kamu yararını yakından ilgilendiren konularda Danıştay içtihatlarıyla belde sakini olmak dava açmak için yeterli görülmüş ise de bu kapsamda bulunmayan bir alanda imar planının iptali istemiyle dava açabilmek için komşu, bitişik parsel maliki ya da en azından mahalle sakini olmak gerekmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının uyuşmazlık konusu parselle mülkiyet ilişkisi bulunmadığı gibi, söz konusu parselin komşuluğunda veya civarında maliki olduğu herhangi bir parseli de bulunmadığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Davacının "Mernis" kaydından alınan güncel ikametgah adresinin "...Mahallesi .... Sokak No:....../..." şeklinde olduğu, buna karşılık dava konusu taşınmazların Çayyolu Mahallesi sınırları içerisinde yer aldığı, bu durumda davacının semt sakini sıfatına da sahip olmadığı görülmektedir.

Bu haliyle ikamet ettiği yere uzak konumdaki bölgede adına kayıtlı parseli bulunmayan, dolayısıyla dava konusu imar planları ile doğrudan hiçbir menfaat ilişkisi olmayan davacının, Ankara ilinde yaşayan bir kişi olarak açtığı bu davadaki istemlerinin, çevrenin, tarihi ve kültürel değerlerin korunması gibi kamu yararını yakından ilgilendiren hususlar kapsamında değerlendirilmesine de imkan bulunmamaktadır.

Bu durumda, davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esasının incelenmesi suretiyle verilen kararda isabet bulunmamaktadır.