Danıştay 6. Daire E.2017/211 K.2021/136

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakimi …'ün raporu ile dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca incelendiktin sonra işin gereği görüşüldü: Dava, İzmir İli, Menderes İlçesi, … Mevkii, … parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacılar tarafından; taşınmazları da kapsayan alanda yapılan ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nca 23.06.2014 tarihinde hazırlanan 1/100.000 ölçekli İzmir-Manisa planlama bölgesi Çevre Düzeni Planına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay da ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açılabileceği, yine aynı Kanunun "Üst Makamlara Başvurma" başlıklı 11. maddesinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması,

değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hükmü yer almaktadır.

Özel Kanun olan 3194 sayılı İmar Kanununun, "Planların Hazırlanması ve Yürürlüğe Konulması" başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde ise, "İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazları ve planları belediye meclisinin on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar" düzenlemesi mevcuttur.

Anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuru için, 3194 sayılı Kanunun 8/b maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır. Bu durum karşısında, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; İzmir İli, Menderes İlçesi, … Mevkii, … parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacılar tarafından; taşınmazları da kapsayan alanda yapılan ve davacılara ait parseli tarım alanı olarak belirleyen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nca 23.06.2014 tarihinde onaylanan 1/100.000 ölçekli İzmir-Manisa planlama bölgesi Çevre Düzeni Planın 08.07.2014-08-.08.2014 tarihleri arasında askıya çıkartıldığı, askı süresi içerisinde 06.08.2014 tarihinde davacılar tarafından itiraz edildiği, … gün ve … sayılı işlem ile davacıların itirazının reddedilmesi ve itirazın reddine ilişkin işlemin 30.01.2015 tarihinde tebliği üzerine 11.03.2015 tarihinde incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan yasal düzenlemeler uyarınca ilan askı süresi içerisinde, itirazda bulunan davacılar tarafından yapılan itiraza son ilan tarihinden (08.08.2014) itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek reddi söz konusu olduğundan, takip eden 60 günlük süre içerisinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 11.03.2015 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle inceleme olanağı bulunmamaktadır.

Öte yandan, yukarıda anılan Kanun hükmü uyarınca dava açma süresi geçtikten sonra itirazın reddine ilişkin işlemin tebliğinin geçmiş olan dava açma süresini ihya etmesi olanağı bulunmamaktadır.