Danıştay 6. Daire E.2018/2402 K.2021/12823

Dava konusu istem: İstanbul İli, Bahçelievler İlçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin 14.03.2010 tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarihli E:..., K:... sayılı kararda;yetersiz olan yeşil alan donatısının kısmen de olsa iyileştirildiği,donatı ölçütlerinin kısmen de olsa yükseltildiği,yakın konumda yeşil alan donatısını büyütmeye yönelik yapılaşmamış boş parsel bulunmadığı,tüm komşu parsellerin yapılaştığı ve davacının taleplerinin yoğunluk arttırıcı nitelikte olduğu,plan değişikliğinin kurum görüşlerinin gereği yapıldığı, 2008 onay tarihli nazım imar planının iptaline karar verildiğinden plan değişikliğinin zorunlu kılan nedenlerin bulunduğu anlaşıldığından dava konusu taşınmazın yeşil alan olarak ayrılmasının gerekli olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Daire since,İdare mahkemesi tarafından verilen karar ve dayandığı gerekçenin hukuk ve usule uygun olduğu,bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığı gerekçesiyle davacının temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Maliki bulundukları taşınmazın ilk kadastral durumunun ''konut alanı'' olarak tapuya tescil edildiği, taşınmazın 1/1000 uygulama imar planında ikiz nizam H:12.50 m yapılaşma koşullarına sahip konut alanında kaldığı dava konusu plan değişikliğini gerektiren bir zorunluluk ve ihtiyaç yokken subjektif nedenlerle yapıldığı ileri sürülerek taşınmazın park alanı olarak belirlenmesine yönelik belediye meclis kararının iptali istemiyle açılan davada mahkemece davanın reddi yolunda verilen kararın onanmasına ilişkin Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'İN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin kabulü ve mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır.

Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 21/12/2017 tarihli, E:2013/5509, K:2017/11701 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının maliki olduğu,İstanbul ili,Bahçelievler ilçesi,... Mahallesi ... pafta ... parsel sayılı taşınmaz 02.12.1981 ve 16.09.1993 tarihli 1/1000 ölçekli Kocasinan İmar Planında ikiz düzen, H:12.50 m.yapılaşma haklarına sahip konut alanında kaldığı,dava konusu imar planı tadilatı yapılmadan önce 20.01.2008 onay tarihli 1/5000 ölçekli Bahçelievler Nazım İmar Planında teknik altyapı alanı olarak belirlendiği, söz konusu planın ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararı ile iptaline karar verilmesine ve Danıştay Altıncı Dairesince onanmasına karar verildikten sonra karar düzeltme isteminin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Plansız kalan taşınmaz dava konusu 14.03.2010 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planı tadilatı ile ''yeşil alan''(park,çocuk bahçesi,oyun alanları) fonksiyonuna ayrılmış,açıklanamayan hususlarda meri 20/01/2008 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar plan şartları geçerlidir şeklinde plan notu düzenlenmiş, 21.05.2010-21.06.2010 tarihleri arasında ilan edilmiştir.19.08.2010 tarihinde görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

İşlem tarihinde yürürlükte bulunan 3194 Sayılı İmar Kanunu’nun 5. maddesinde, Nazım İmar Planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olduğu, Uygulama İmar Planı ise;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmış, “Planlama Kademeleri” kenar başlıklı 6. maddesinde, Planların, kapsadıkları alan ve amaçları açısından.

"Bölge Planları" ve "İmar Planları", imar planlarının ise, "Nazım İmar Planları" ve "Uygulama İmar Planları" olarak hazırlanacağı belirtilmiş, 8. maddesinde de, planların hazırlanması ve yürürlüğe konulmasına ilişkin esaslar düzenlenmiştir.

Anılan maddenin (b) bendinde, imar planlarının Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana geleceği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni planı kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de maddede açıklanan usullere tabi olacağı belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İmar planlarının, planlanan yörenin bugünkü durumunun, olanaklarının ve ilerideki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler, beldenin kullanılışı, donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında, çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak, belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla kentin kendine özgü yaşayış biçimi ve karakteri, nüfus, alan ve yapı ilişkileri, yörenin gerek çevresiyle ve gerekse çeşitli alanları arasında olan bağlantıları, halkın sosyal ve kültürel gereksinimleri, güvenlik ve sağlığı ile ilgili konular gözönüne alınarak hazırlanması gerekmektedir.

Anılan ölçütlere göre hazırlanan imar planları zamanla planlanan alandaki koşulların zorunlu kıldığı biçimde ve yasalarda öngörülen yöntemlere uygun olarak değiştirilir. Yapılan plan değişikliklerinin amaç yönünden yargısal denetimi bu değişikliği zorunlu kılan nedenlerin irdelenmesi yoluyla yapılır. Bu irdelemeden sonra, sadece plan kapsamına alınan belirli bir yerin plan içindeki durumu incelenerek sonuca varılamayacağı, planlanan alanın özel niteliklerinin yanı sıra planın bütünlüğü içinde planlanan yörenin çevre, ulaşım, trafik gibi ilişkilerinin kapsamlı bir biçimde ele alınarak kamu yararına uyarlık bulunup bulunmadığının araştırılması gerekeceği açıktır.

Dosyadaki bilgi ve belgeler ve plan paftası incelendiğinde; taşınmazın 224 m2 büyüklüğünde konut adasında bulunduğu ve çevresinin yapılaşmış taşınmazlarla çevrili olduğu görülmüştür.

Dava konusu taşınmazın her ne kadar da üzerinde yapılaşmış bir binanın bulunmadığı ve bölgede yeşil alan donatısının kısmen de olsa iyileştirilerek,donatı ölçütlerinin yükseltildiği,davacının talebinin yoğunluk arttırıcı olduğu gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmişse de; taşınmazın 02.12.1981 ve 16.09.1993 tarihli 1/1000 ölçekli Kocasinan İmar Planında ikiz düzen, H:12.50 yapılaşma haklarına sahip konut alanında bulunduğu ve çevresindeki taşınmazların da söz konusu planlara göre yapılaştığı,davacının talebinin yoğunluk arttırıcı olduğu gerekçesinin çevresiyle birlikte bir değerlendirme yapılarak geçmişten bugüne kadar yapılan planlar neticesinde taşınmaza verilmiş haklar çerçevesinde plan bütünlüğünde değerlendirilerek bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Taşınmazın konut adasında bulunması ve plan paftasından görülen Egemenlik Parkıyla da herhangi bir bağlantısının olmaması, sadece taşınmazın boş olduğu gözetilerek 224 m2 lik taşınmaz alanı hesaba katıldığında plan paftasındaki konumu ve çevresindeki konut yapılaşmaları bir bütün olarak incelendiğinde, dava konusu taşınmazın yeşil alan olarak ayrılmasına yönelik yapılan imar planı değişikliğinin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki kararda isabet görülmemiştir.