Danıştay 6. Daire E.2018/5528 K.2021/1898

Dava konusu istem: Sakarya ili, Adapazarı ilçesi, … (…) Mahallesi … ada, … parsel sayılı taşınmazın da bulunduğu … no.lu düzenleme bölgesi olarak belirlenen alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Sakarya Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarihli, … sayılı kararı ve bu karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Sakarya Büyükşehir Belediye Encümeninin … gün ve … sayılı kararının iptali istemidir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:… İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; davacının maliki olduğu taşınmazı kapsayan alanda yapılan parselasyon işlemine ilişkin düzenleme sınırının ilgili yönetmeliğin 6, maddesine uygun olarak geçirildiği, düzenleme alanında kesilen DOP'un kanuni sınır olan % 40'ın altında olduğu, 1/1000 ölçekli uygulama imar planına uyulduğu, davacıya verilen tahsis alanlarının kadastral parsel ile örtüştüğü, ekonomik yönden eş değer olduğu, imar mevzuatına, aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin yetkisiz belediye tarafından yapıldığı, aynı parselasyon işlemi için açılan davalarda parselasyon işlemini yapma yetkisinin ilçe belediye encümenin yetkisinde olduğu gerekçesiyle iptal kararları verildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı İdare tarafından istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın hukuka ve mevzuata uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Sakarya ili, Adapazarı ilçesi, … (…) Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda parselasyon yapma yetkisinin Adapazarı Belediyesi Encümeninin … tarihli, … sayılı kararıyla Sakarya Büyükşehir Belediyesine devredildiği ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca hazırlanan parselasyon işlemlerinin … tarihli, … sayılı Sakarya Büyükşehir Belediyesi Encümeni kararı ile onaylandığı, sözkonusu karara karşı askı süresi içinde davacı tarafından … tarihli, … kayıt sayılı dilekçe ile yapılan itirazın … tarih ve … sayılı Sakarya Büyükşehir Belediyesi Encümeni kararı ile reddedilmesi ve … tarihli, … sayılı yazıyla bildirilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinde, idari dava türleri arasında idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları sayılmıştır.

3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir... " hükmü, 19. maddesinde de; "İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. Bu planlar bir ay müddetle ilgili idarede asılır... " hükmü yer almaktadır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun "Büyükşehir, İlçe ve İlk Kademe Belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin , 1 fıkrasının (b) bendinde; çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon planlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek;

nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe ve ilk kademe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak, anılan Kanunun 7/c maddesinde.

Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar plânlarını, parselasyon plânlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdare Hukukunun bilinen ilkelerinden olan kanunilik ilkesi, idarelerin yetkilerini kanundan almak zorunda olduğunu ifade etmektedir. İdarenin yasalarla kurulması, yasalardan yetki alması, yasalar çerçevesinde ve yasalara aykırı olmamak koşuluyla işlemlerde bulunabilmesi anlamına gelen yasallık ilkesinin (kanunilik ilkesi) gereği olarak yetkili idarenin yasayla belirlenmesi ve yetki devrine imkan veren hususların da yasayla belirlenmesi gerekir. Bir makam ya da organın idari işlem yapma yetkisini başka bir makam veya organa devretmesi yetki düzenini değiştireceğinden yetki devri yapılabilmesi için açık yasal dayanak gerekmektedir.

Olayda, öncelikle dava konusu işlemi yapma yetkisinin hangi belediyeye ait olduğunun tespiti gerekmektedir.

Bu bağlamda yukarıdaki yasa hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; imar planlarına uygun olarak parselasyon yapma ve onaylama yetkisinin ilçe belediyesine ait olduğu, 5216 sayılı Kanunun 7. maddesinin, 1. fıkrasının, (b) bendi uyarınca, ilçe belediyelerin onayladıkları parselasyon planlarını büyükşehir belediyesine göndermesi gerektiği, anılan maddenin (c) bendinde ise, (b) bendinden farklı bir husus belirtilerek özel olarak kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım,

bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar plânları ile parselasyon işlemlerini yapma ve onaylama yetkisinin düzenlendiği dolayısıyla, parselasyon işlemlerinin ilçe belediyesince yapılacağı ve onaylanacağı ve ardından büyükşehir belediyesinin onayına sunulacağı kanunla düzenlendiğinden ve ilçe belediyesinin bu yetkisini büyükşehir belediyesine devredeceğine yönelik herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığından yetki devri suretiyle büyükşehir belediyesince doğrudan yapılıp onaylanan parselasyon işleminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan aynı parselasyon işleminin iptali istemiyle dava konusu taşınmaza komşu parsellerin hissedarınca açıldan davada, davanın reddine ilişkin … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan mahkeme kararının kaldırılması ve dava konusu alanda Sakarya Büyükşehir Belediye Encümenin parselasyon yapma yetkisi olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın, Danıştay Altıncı Dairesinin 16/02/2021 tarihli, E:2018/5174, K:2021/1884 sayılı kararıyla onandığı görülmektedir.

Bu durumda dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken aksi yöndeki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.