Danıştay 6. Daire E.2018/8627 K.2022/6421

Dava konusu istem: Antalya ili, Kemer ilçesi, Beldibi Mahallesi, 154 numaralı bölmede yer alan C tipi mesire yeri için yapı ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı Kemer Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işleminin iptali ile bu mesire yerini işletememekten dolayı mahrum kalındığı ileri sürülen 168.000,00 TL maddi zararın yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgelerle yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu ruhsat başvurusunun dayanağı olan planda belirlenen emsale göre taşınmazın toplam 143,30 metrekare yapı alanının olabileceği, ruhsat başvurusunun eki projede 124,97 metrekare emsal fazlalığı bulunduğu, dolayısıyla mevcut projeye göre ruhsat verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık olmadığı, tazminat istemi yönünden ise henüz gerçekleşmiş bir zararın bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Mimari projenin Orman Genel Müdürlüğü tarafından onaylandığı, belediyenin yalnızca yapının projeye uygun olup olmadığını kontrol etme yetkisinin bulunduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Orman Bölge Müdürlüğünden C Tipi Piknik ve Mesire Yeri yapmak üzere kiralanan Antalya ili, Kemer ilçesi, … Mahallesi, … numaralı bölme için Orman Bölge Müdürlüğünce onaylanan projesinin ruhsatlandırılması istemiyle 07/07/2015 tarihinde Kemer Belediye Başkanlığına başvuru yapılmıştır.

Bu başvuru, alanda alt ölçekli planların bulunmaması nedeniyle ruhsat başvurusunun değerlendirilemeyeceği belirtilerek reddedilmiştir.

Anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla, Mesire Yerleri Yönetmeliğinde ve dava konusu alandaki 1/25000 ölçekli plan notunda mesire yerlerine ilişkin yapılaşma koşullarının ve bu alanlara yönelik taleplerin ne şekilde değerlendirilerek sonuçlandırılacağının belirtildiği, bu haliyle mesire yerleri için ayrıca alt ölçekteki imar planlarının yapımına ihtiyaç olmadığı anlaşıldığından, talebin söz konusu Yönetmelik ve plan çerçevesinde değerlendirilerek sonuçlandırılması gerekirken, alt ölçekli planlar olmadığından bahisle ruhsat başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bu mahkeme kararı üzerine davacı tarafından mevcut mimari projeye göre yapılan ruhsat başvurusu projede emsal fazlalığı bulunduğu gerekçesiyle reddedilmiştir.

Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 21. maddesinde, “Bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26. maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir.” hükmüne yer verilmiştir.

6831 sayılı Orman Kanununun Ek 14. maddesinde "Orman veya orman rejimine tabi alanların; mesire yeri, şehir ormanı, millî park, tabiat parkı, tabiat anıtı, yaban hayatı koruma ve geliştirme sahaları ve avlak olarak ayrılan kısımlarında, orman koruma ve yangınla mücadele için yapılacak yapı ve tesisler ile idarenin ve ziyaretçilerin zaruri ihtiyaçlarını karşılayacak olan taban alanı 250 metrekareyi ve kat adedi bir bodrum kat ve çatı arası hariç ikiyi geçmeyen yapılar uzun devreli gelişme planlarına veya gelişim ve yönetim planlarına göre yapılır.

Bu alanlar için imar planı şartı aranmaz. Ancak, kıyı ve sahil şeritlerinde kalan alanlarda ve kesin yapı yasağı getirilen korunan alanların, orman veya orman rejimine tabi olması hâlinde birinci fıkra hükmü uygulanmaz. İmar planı olan alanlarda plana uyulur.

Bu madde kapsamında inşa edilecek yapıların etüt ve projeleri yöresel doku ve mimari özelliklere, fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olarak Orman ve Su İşleri Bakanlığının sorumluluğunda yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.

05/03/2013 tarihli 28578 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Mesire Yerleri Yönetmeliğinin 3. maddesinin (e) bendinde, C tipi mesire yeri.

"Toplumun çeşitli dinlenme, eğlenme ve spor ihtiyaçlarını karşılamak, yurdun güzelliğine katkı sağlamak ve turistik hareketlere imkân vermek maksadıyla kaynak değeri ve ziyaretçi potansiyeli orta ve düşük yoğunlukta olan, günübirlik mahalli ihtiyaçları karşılamak maksadıyla, piknik üniteleri, yöresel ürünler sergi ve satış yeri, kameriye ve diğer rekreasyonel yapı ve tesisleri ihtiva eden mesire yerleri" olarak tanımlanmış, 5. maddesinde; "(1) Mesire yerlerine ayrılacak alanlarda; a) Orman rejimi içerisinde olması veya bu amaçla tahsis edilmesi, b) Rekreasyon ve ekosistem yönünden farklı ve zengin özelliklere sahip olması,

c) Rekreasyonel kullanım talebi ve/veya ihtiyacı olması, ç) Rekreasyonel kaynak bütünlüğünü sağlayacak nitelik ve büyüklükte olması, kriterleri aranır.

(2) İdarenin ve ziyaretçilerin zaruri ihtiyaçlarını karşılayacak olan taban alanı 250 metrekareyi ve kat adedi bir bodrum kat ve çatı arası hariç ikiyi geçmeyecek şekilde mesire yerlerinde yapılacak yapı ve tesisler gelişim ve yönetim planlarına uygun olarak Genel Müdürlükçe belirlenen esaslara göre yapılır. (3) Kıyı ve sahil şeritlerinde kalan alanlarda ve kesin yapı yasağı getirilen alanlarda bulunan mesire yerlerinde, yukarıdaki hüküm uygulanmaz. İmar planı olan alanlarda imar planına uyulur. Kıyı ve sahil şeridinde bulunan yerlerde İmar Planı olmaması durumunda Kıyı Kanununa ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine uyulur.

(4) Mesire yerlerinde inşa edilecek yapıların etüt ve projeleri yöresel doku ve mimari özelliklere, fen, sanat ve sağlık kurallarına uygun olarak Genel Müdürlüğün belirleyeceği esaslara göre yapılır." kuralına, 6. maddesinde; "(1) Mesire yerleri ayrılma kriterlerine uygun olan sahalar için işletme müdürlüğünce düzenlenen mesire yerleri teklif raporu ve ekleri, bölge müdürlüğünün görüşü ile birlikte bölge müdürlüğünce, Genel Müdürlüğe gönderilir.

Genel Müdürlükçe kurulması uygun bulunan mesire yerleri, ilgili kurumlardan gerekli izin ve görüşlerin alınması için tekrar bölge müdürlüğüne gönderilir.

İlgili kurumlardan izin alınan mesire yerleri Bakanlıkça uygun görülmesi halinde mesire yeri olarak ayrılır ve onanır." hükmüne, 7. Maddesinde; "(1) Mesire yerlerinin; doğal, kültürel, rekreasyonel ve estetik kaynak yönünden planlanması, projelendirilmesi ve uygulanmasına ait iş ve işlemler idare tarafından yapılır veya yaptırılır. Plan ve projelerin revizyonunda aynı süreç izlenir.

(2) A ve B tipi mesire yerleri için alan kullanım planı, Gelişim ve Yönetim Planı Bölge Müdürlüğü tarafından yapılır veya yaptırılır ve Genel Müdürlükçe onaylanır.

(3) C tipi mesire yerleri ve kent (şehir) ormanları için vaziyet planı, Gelişim ve Yönetim Planı Bölge Müdürlüğü tarafından yapılır veya yaptırılır ve Genel Müdürlükçe onaylanır.

(4) 6831 sayılı Orman Kanununun Ek 13. maddesine göre, Genel Müdürlükçe belirlenen mesire yerlerinin afet sonrasında geçici barınma yeri olarak kullanılması için gerekli olan alt yapı hizmetleri Genel Müdürlüğün izniyle, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, il özel idareleri, büyükşehir belediyeleri veya belediyeler tarafından ya da Genel Müdürlükçe yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, mahkemece yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapordaki tespitlere dayanılarak, dava konusu alanı kapsayan 1/25000 ölçekli çevre düzeni planında rekreasyon alanında yapılacak yapıların yapılaşma koşulunun E=0.05, Hmax=10,50 metre olduğu, buna göre hesaplama yapıldığında ruhsat başvurusuna konu mimari projede 124,97 metrekare fazla yapılaşmanın bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğinin görülmüştür.

Dava konusu mesire alanının 1/25000 ölçekli çevre düzeni planında rekreasyon alanında kaldığı, ancak alanı kapsayan imar planlarının yapılmadığı anlaşılmaktadır. İmar planı bulunmayan alanlarda Orman Kanunu ve ilgili Yönetmelikte aranan koşulların yerine getirilmesi halinde Orman Genel Müdürlüğünce yapı yapımına izin verileceği belirtildiğinden yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca yapı yapabilme koşullarının yerine getirip getirilmediğinin incelenmesi gerekmektedir.

Bu durumda, davacıya ait mimari projenin Orman Genel Müdürlüğünce onaylanmasının nedenlerinin de araştırılarak ruhsat başvurusunun hangi kriterlere dayanılarak incelenmesi gerektiği ortaya konulduktan sonra bu alana dair yapılaşma koşullarına ilişkin Yönetmelik ve ilgili diğer düzenlemelerle birlikte ruhsat başvurusunun reddine ilişkin işlemin yerinde olup olmadığı değerlendirilmesi gerektiğinden, davanın reddine karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.