Danıştay 6. Daire E.2018/9244 K.2022/5072

Dava konusu istem: Van ili, Edremit ilçesi, … mahallesi, … mevkii … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Edremit Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım ilave ve revizyon imar planlarının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, planlama alanında yaşayacak nüfusun sağlıklı bir kentsel çevrede yaşamını sürdürebilmesi için gerekli olan kentsel donatı alanlarının alansal büyüklüklerinin ve bu alanlara ilişkin yer seçiminin doğru yapıldığı, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım ilave ve revizyon imar planlarının şehircilik ilkelerine, kamu yararına ve imar mevzuatına aykırı bir yönünün bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesinin ... tarihli E:... sayılı ara kararı neticesinde hazırlattırılan ek bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu imar planları ile öngörülen ulaşım sisteminin uyuşmazlık konusu alanı ve yakın çevresini parçalamış olduğu, bu durumun özellikle Edremit gibi yeşil dokunun yoğun olduğu ve tarımsal faaliyetlerin görece sürdürüldüğü alanın bütünlüğünün korunması açısından doğru bir yaklaşım olmadığı,

ileriki yıllarda yapılaşma baskısı oluşturacağı, %95 oranında yeşil dokunun hakim olduğu bir alanda planla "yeşil alan" ve "park" alanı önerilmesinin (plan raporunda alanın yeşil dokuya sahip olması hususunun özellikle vurgulanmasının) kendi içerisinde tutarsız olduğu, park alanı önerisinin yerinde olmadığı anlaşıldığından dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım ilave ve revizyon imar planlarının şehircilik ilkelerine, kamu yararına ve imar mevzuatına uygun olmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, davanın reddi yolundaki mahkeme kararının kaldırılmasına,

dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan raporda dava konusu işlemde şehircilik ilkelerine ve kamu yararına aykırılık olmadığının tespit edildiği, imar planlarıyla yeşil alanların korunmaya çalışıldığı, davacının ise yeşil alanı bozabileceği, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Van ili, Edremit ilçesi, … mahallesi, … mevkii … ada, … parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Edremit Belediye Meclisinin …. tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım ilave ve revizyon imar planlarının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

3194 sayılı Kanunun 6. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmıştır. Anılan Kanunun 8. maddesinde ise alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın ve Danıştay Altıncı Dairesinin E:2020/7155 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, uyuşmazlığa konu taşınmazın komşuluğunda bulunan 196 ada, 84 parsel sayılı taşınmaz maliki tarafından aynı imar planlarına karşı … İdare Mahkemesinde açılan davada mahkemenin 05.02.2020 ve 06.03.2020 tarih ve E:… sayılı ara kararlarına verilen cevapta dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım imar planlarından sonra uyuşmazlığa konu taşınmazı da kapsayan alanda Van Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planının, Edremit Belediye Meclisinin … tarih … sayılı kararıyla da 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planının kabul edildiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, İdare Mahkemesince, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım imar planlarından sonra Van Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planı ve Edremit Belediye Meclisinin … tarih … sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli ilave ve revizyon uygulama imar planı ile davacıya ait taşınmaz bakımından, davacının dava açmakla elde etmek istediği amaca uygun değişiklikler yapılıp yapılmadığı, yürürlükteki imar planlarında davacının iptalini istediği kullanım kararının devam edip etmediği hususunun araştırılması,

uyuşmazlık konusu taşınmazın kullanım kararlarında davacının isteğine uygun değişiklikler yapıldığının tespiti halinde, dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi, böyle bir değişiklik olmaması halinde ise işin esasının incelenerek yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın kaldırılması ve dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun uyarınca Van ilinin büyükşehir statüsüne kavuştuğu görüldüğünden, İdare Mahkemesince bozma üzerine yeniden yapılacak olan yargılamada, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden Van Büyükşehir Belediye Başkanlığının da hasım mevkiine alınması gerekmektedir.