Danıştay 6. Daire E.2019/10461 K.2021/3914

Dava konusu istem: Ankara İli, Çankaya İlçesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazda bulunan baz istasyonunun 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca … günlü, … sayılı encümen kararıyla yıkımına karar verilmesi nedeniyle yıkım programına alındığı, yıkım masraflarının davacıdan tahsil edileceği, yasal yaptırımlarla karşı karşıya kalınmaması için projeye aykırı hususların giderilmesi gerektiğine ilişkin … günlü, … sayılı Çankaya Belediye Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; belediyelerin baz istasyonlarının kurulumuna ilişkin ruhsat ve izin verme yetkisinin bulunmadığı, elektronik haberleşme istasyonlarının kurulumuna ilişkin yetkinin 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu uyarınca Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna ait olduğu, öte yandan 5393 sayılı Belediye Kanunun 15. maddesinin (r) fıkrası uyarınca belediyelerin baz istasyonları için yer seçim belgesi verebileceğine ilişkin hüküm yürürlüğe girmeden önce Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan uyuşmazlık konusu baz istasyonu için güvenlik sertifikası alınmış olması sebebiyle belediyenin 5326 sayılı Kabahatler Kanunu uyarınca da ceza ve müeyyide tayin etme yetkisinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Uyuşmazlık konusu baz istasyonunun imar mevzuatı ve Anayasa Mahkemesinin 01/10/2009 tarih ve E:2006/129, K:2009/121 sayılı kararında belirtilen gerekçe uyarınca ruhsata tabi yapılardan olduğu, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'ndan alınması öngörülen izin, ruhsat veya sertifikalara ilişkin düzenlemelerin elektronik haberleşme cihazlarının kurulabilmesi için verilen izni ifade ettiği, 3194 sayılı İmar Kanunu ve imar mevzuatının uygulanması bakımından belediye sınırları içinde tek yetkilinin belediyeler olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yürürlükteki imar mevzuatı uyarınca yapı ruhsatı alınmadan baz istasyonu kurulabileceği belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ankara İli, Çankaya İlçesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazda bulunan baz istasyonunun 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca … günlü, … sayılı encümen kararıyla yıkımına karar verilmesi nedeniyle yıkım programına alındığı, yıkım masraflarının davacı tarafından tahsil edileceği, yasal yaptırımlarla karşı karşıya kalınmaması için projeye aykırı hususların giderilmesi gerektiğine ilişkin … günlü, … sayılı Çankaya Belediye Başkanlığı işlemi tesis edilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinde, "... Yapı; karada ve suda, daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yeraltı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesisler..." olarak tanımlanmış, 20. maddesinde, yapının, kuruluş veya kişilerce, imar planı, yönetmelik ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabileceği hükmü yer almış, 21. maddesinde, "...

Ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat alınmasına bağlıdır. Bu durumda; bağımsız bölümlerin brüt alanı artmıyorsa ve nitelik değişmiyorsa ruhsat, hiçbir vergi, resim ve harca tabi olmaz.

Ancak; derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk, dere, doğrama, döşeme ve tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kiremit aktarılması ve yönetmeliğe uygun olarak mahallin hususiyetine göre belediyelerce hazırlanacak imar yönetmeliklerinde belirtilecek taşıyıcı unsuru etkilemeyen diğer tadilatlar ve tamiratlar ruhsata tabi değildir..." hükmüne yer verilmiş, 32. maddesinde.

"Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur. Durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır.

Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister. Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonucunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir.

Ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." hükmüne yer verilmiştir.

5809 sayılı Kanun hükümleri uyarınca iletişim hizmeti veren GSM şirketlerinin, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'ndan aldığı izin, ruhsat veya sertifikalar; sabit telekomünikasyon cihazlarının kurulması ve işletilmesi esnasında, ortamda oluşan elektromanyetik alan şiddetinin limit değerlerine uygunluğunun belirlenmesi, ölçüm yöntemleri ve denetlenmesine yönelik olup, 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca alınması zorunlu olan yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesinden muafiyet sağlamamakta, dolayısıyla; sabit elektronik haberleşme cihazlarının kurulabilmesi için, yapı niteliği taşıması şartıyla, İmar Kanunu uyarınca yapı ruhsatı alınması gerekmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden; … İletişim Hizmetleri A.Ş.'ye ait uyuşmazlık konusu baz istasyonunun, proje hilafına hususlar nedeniyle davalı Çankaya Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararıyla yıkılmasına karar verildiği, bu kararın iptali istemiyle açılan davanın ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla reddedildiği, idarece anılan encümen kararının gereği yapılmak üzere taşınmazın yıkım programına alınmasına ilişkin işbu dava konusu Çankaya Belediye Başkanlığı Yapı Kontrol Müdürlüğü'nün … günlü, … sayılı işleminin tesis edildiği, anılan Mahkeme kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 15/03/2016 tarih ve E:2014/1945, K:2016/1770 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği görülmektedir.

Dava konusu işlemin dayanağı olan uyuşmazlık konusu baz istasyonunun yıkımına ilişkin encümen kararının iptali istemiyle açılan davanın, söz konusu baz istasyonunun imar mevzuatı kapsamında yapı ruhsatına tabi olduğu gerekçesiyle reddedilmesi ve onanarak kesinleşmiş olması karşısında, davalı idarece söz konusu yıkım kararına istinaden baz istasyonunun yıkım programına alınmasına ilişkin tesis edilen dava konusu encümen kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu durumda, Mahkemesince davanın reddi yolunda karar verilmesi gerekirken; elektronik haberleşme istasyonlarının kurulumuna ilişkin yetkinin Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna ait olduğu, belediyelerin söz konusu istasyonların kurulumuna ilişkin ruhsat ve izin verme yetkisinin bulunmadığından bahisle dava konusu encümen kararının iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan, 17/11/2020 tarihli, 31307 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 26. ve 27. maddeleriyle 3194 sayılı İmar Kanununa ek madde 9 ve geçici 24. maddenin eklendiği görülmüştür.

Geçici 24. maddenin 4. fıkrasında yer alan "Ek 9 uncu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapılmış olan elektronik haberleşme istasyonlarının kurulumuna mahsus kule ve direkler için 32 nci ve 42 nci maddeler uyarınca alınmış tüm idari yaptırım kararları iptal edilmiş sayılır ve yıkım kararları uygulanmaz, idari para cezaları tahsil edilmez.

Ancak ödenmiş olan idari para cezaları iade edilmez.” hükmü uyarınca anılan işlemleri tesis eden idarece gerekli iptal işlemlerinin yapılacağı açıktır.