Danıştay 6. Daire E.2019/11089 K.2020/8371

Dava konusu istem: 2872 sayılı Çevre Kanununun 8. maddesi ile Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerinin ihlal edildiğinden bahisle, aynı Kanunun 20. maddesinin (r) bendi ve 23. maddesi uyarınca davacı şirkete 294.570,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin … Büyükşehir Belediye Başkanlığının … günlü, … sayılı idari yaptırım kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:…, sayılı kararda; tekerrüre esas alınan ilk para cezasının ... İdare Mahkemesinin … tarihli, K:…, E:… sayılı kararıyla iptal edildiği, yargı kararı ile iptal edilen idari yaptırım kararının, alındığı tarihten itibaren bütün sonuçlarıyla ortadan kalkmış sayılacağı, bu nedenle tüm hukuki sonuçlarıyla birlikte ortadan kalkmış yaptırım kararının artırıma esas alınmasına hukuken imkan bulunmadığı, dolayısıyla bir önceki fiilin sübuta erdiği gerekçesiyle tekerrür hükümlerine göre tesis edilen dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; tekerrüre esas alınan ilk para cezasının iptali yolundaki Mahkeme Kararının … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile kaldırılarak davanın reddine karar verildiği, bu haliyle bir önceki fiilin sübuta erdiği ve İdare Mahkemesi Kararının dayandığı gerekçenin ortadan kalktığı, bu nedenle tekerrür hükümlerine göre tesis edilen dava konusu işlemin esası hakkında bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdari yaptırım kararına dayanak fiilin kendileri tarafından işlenmediği, davalı idarenin sunduğu video kayıtları ve fotoğrafların çok uzaktan çekildiği, kamyon plakalarının okunamadığı, kaçak dökümün hangi araç tarafından yapıldığının net bir biçimde ortaya konulamadığı belirtilerek dava konusu işlemin hukuka uygun olmadığı, Bölge İdare Mahkemesi Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yapılan denetim esnasında davacı şirkete ait araç ve döküm yapılan alanın fotoğraflanmak sureti ile tespit edildiği, bu ihlalin denetimle görevli memurlarca düzenlenen tutanakla imza altına alındığı, Çevre Kanununa Göre Verilecek İdari Para Cezalarında İhlalin Tespiti ve Ceza Verilmesi ile Tahsili Hakkındaki Yönetmeliğin 10. maddesi uyarınca çevre denetim tutanağının veya tespit tutanağının düzenlenmesinin ihlalin tespiti için yeterli olduğu, dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idare elemanlarınca 14/04/2016 günün düzenlenen tutanak ve eki fotoğraflarla, davacı şirkete ait …(dorse) plakalı araçla, "… ili, … ilçesi, … Mah., … Cad. sonu, dere yatağının üst kısmında yer alan kamu arazisine" izinsiz hafriyat döküldüğü tespit edilmiş, bu tutanak dayanak yapılmak suretiyle davacı şirkete para cezası verilmiştir. Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "istinaf" başlıklı 45. maddesinin 1. fıkrasında. "İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı, başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir.

Ancak, konusu beş bin Türk lirasını geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemlere karşı açılan iptal davaları hakkında idare ve vergi mahkemelerince verilen kararlar kesin olup, bunlara karşı istinaf yoluna başvurulamaz" hükmüne, 3. fıkrasında. "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir.

Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında. "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne, 5. fıkrasında.

"Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; temyize konu kararda İdari Dava Dairesince; hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının gerekçesinin ortadan kalktığı, tekerrür hükümlerine göre tesis edilen dava konusu işlemin esası hakkında bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği görülmektedir.

Yukarıda yer verilen hükümlerde, Bölge İdare Mahkemesince yapılan inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararı hukuka uygun bulunursa istinaf başvurusunun reddine karar verileceği; karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmenin yapılarak aynı kararın verileceği; karar hukuka uygun bulunmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek, işin esası hakkında yeniden bir karar verileceği düzenlenmiş, bunlara istisna olarak ise;

davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek dosyanın ilgili mahkemeye gönderileceği ve bu kararın kesin olduğu düzenlenmiştir.

Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince, dava konusu işlem hukuka uygun bulunmayarak iptaline karar verilmiş olup, söz konusu karar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 5. fıkrasında belirtilen türden bir karar olmadığından, bu karara yönelik istinaf başvurusu üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince istinaf başvurusunun kabulü ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.