Danıştay 6. Daire E.2019/12306 K.2022/3730

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Altıncı Dairesinin 14/11/2018 tarih ve E:2016/11951, K:2018/9172 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

Dava, Tekirdağ ili, Süleymanpaşa ilçesi, ...Mahallesi, ...ve ...parsel sayılı mülkiyeti davalı belediyeye ait yoldan ihdasen oluşan taşınmazların davacıya satışına ilişkin ...tarihli, ...sayılı Süleymanpaşa Belediye Meclisi kararının iptaline ilişkin ...tarihli, ...sayılı Süleymanpaşa Belediye Meclisi kararı ile anılan karara karşı yapılan itirazın reddine yönelik ...tarihli, ...sayılı belediye meclisi kararının iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, 04.02.2015 tarihli belediye meclisi kararı ile,

...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararı doğrultusunda, Tekirdağ ili, Süleymanpaşa ilçesi, ...Mahallesi, ...ve ...parsel sayılı taşınmazların, yargı kararı doğrultusunda, ...ve ...sayılı parsellerle tevhit edilmek şartı ile İmar Kanununun 15., 16. ve 17.maddeleri uyarınca satış talebinin kabulüne karar verilmiş ise de ...İdare Mahkemesinin sözü edilen kararının taşınmazın satışını zorunlu kılan bir karar olmadığı, davacıya ve belediyeye ait dava konusu parsellerin imar parseline dönüşebilmesi için tevhidinin zorunlu olduğunu gösteren bir karar olduğu,

ayrıca davacının sahibi olduğu parsellere bitişik ...ve ...sayılı parseller yoldan ihdasen tescili yapılan parseller olduğundan, kamunun kullanılmasına ayrılmasının zorunlu olduğu, davalı idarenin yoldan ihdasen tescili yapılan parselini satışa Mahkeme kararıyla zorlanamayacağı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, bu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

3194 sayılı İmar Kanununun 15.maddesinin işlem tarihindeki halinde, "İmar planlarına göre yol, meydan, yeşil saha, park ve otopark gibi umumi hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarının ifrazına veya tevhidine izin verilmez. İmar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin bu planlara uygun olması şarttır.

İmar planlarında parsel cepheleri tayin edilmeyen yerlerde yapılacak ifrazların, asgari cephe genişlikleri ve büyüklükleri yönetmelikte belirtilen esaslara göre tespit edilir.

İmar planı dışında kalan alanlarda yönetmeliklerinde tayin edilecek miktarlardan küçük ifrazlara izin verilmez." hükmüne, "Tescil ve şüyuun izalesi" başlıklı 16. maddesinin işlem tarihindeki halinde: "Belediye ve mücavir alan hudutları içindeki gayrimenkullerin re'sen veya müracaat üzerine tevhid veya ifrazı, bunlar üzerinde irtifak hakkı tesisi veya bu hakların terkini, bu Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygunluğu belediye encümenleri veya il idare kurullarınca onaylanır.Onaylama işlemi,

müracaatın belediyelere veya valiliklere intikalinden itibaren en geç 30 gün içinde sonuçlandırılır ve tescil veya terkini için 15 gün içinde tapuya bildirilir. Tapu dairesi, tescil veya terkin işlemini bir ay içinde sonuçlandırmak zorundadır.

Bu Kanun hükümlerine göre şüyulandırılan gayrimenkullerin sahipleri ilgili idarenin tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde aralarında anlaşamadıkları veya şüyuun izalesi için, mahkemeye müracaat edilmediği takdirde ilgili idare hissedarmış gibi, şüyuun izalesi davası açabilir.Tarafların rızası veya mahkeme kararı ile şüyuun izalesi ve arazi taksimi de yukarıdaki hükümlere tabidir" hükmüne, "Kamulaştırmadan arta kalan kısımlar" başlıklı 17. maddesinin işlem tarihindeki halinde: "Belediye veya valilik, kendi malı olan veya imar planlarının tatbiki sonucu kamulaştırmadan artan parçalarla,

istikameti değiştirilen veya kapanan yol ve meydanlarda hasıl olan sahalardan müstakil inşaata elverişli olmayan parçaları, bitişiğindeki arsa veya bina sahibine bedel takdiri suretiyle satmak, gayrimenkul sahiplerinin yola giden yerlerden dolayı tahakkuk eden istihkaklarını bedel takdiri suretiyle değiştirmek ve komşu gayrimenkul sahibi takdir edilen bedelle satın almaktan imtina ederse, şüyulandırıp satmak suretiyle imar planına uygunluğunu temin eder.

Bunlardan müstakil inşaata elverişli olanları, kamu yararı için, belediye veya valilikçe yeri alınan şahısların muvafakatları halinde istihkaklarına karşılık olarak bedel takdiri ve icabında denklik temini suretiyle değiştirmeye belediye ve valilik yetkilidir.Ayrıca belediye veya valilikler ile şüyulu olan müstakil inşaat yapmaya müsait bulunan imar parsellerinde, belediye veya valilikler, hisselerini parselin diğer hissedarlarına bedel takdiri suretiyle satmaya, ilgililer satın almaktan imtina ederse, şüyuun izalesi suretiyle sattırmaya yetkilidir.

Bu maddeye göre bedel takdirleri ve bu bedellere itiraz şekilleri 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte bulunan "Arazi ve arsa düzenlemesi" başlıklı 18. maddesinin 1. fıkrasında, imar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri maliklerinin veya diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın, birbirleri ile yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyelerin yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan mülga İmar Kanununun 18 inci Maddesi Uyarınca Yapılacak Arazi ve Arsa Düzenlemesi ile İlgili Esaslar Hakkında Yönetmeliğin "İfraz ve Tevhit işlemleri" başlıklı 15. maddesinde ise, "Arazi ve arsa düzenlemesi yapılmış imar adalarındaki bir veya birkaç parselde, meskun alanlardaki kadastro parsellerinde, maliklerin müracaatı üzerine imar planı ve mevzuatına uygun olmak şartıyla ifraz ve tevhit işlemleri yapılabilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden.

Tekirdağ ili, Süleymanpaşa ilçesi (eski Merkez ilçesi), Karacakılavuz Beldesi sınırları içerisinde kalan ...pafta, ...sayılı parsel ile ...sayılı parsellerin sahibi olan davacının, imar planında yol boşluğu olarak görülen ve Karacakılavuz Belediyesi adına ihdası yapılan maliki olduğu parsellere bitişik ...ve ...sayılı parsellerin kendisine satılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Tekirdağ Belediye Meclisinin ...tarihli, ...sayılı kararı ile bu karara yaptığı itirazın reddine ilişkin ...tarihli, ...sayılı kararın iptali istemiyle açtığı davada, ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararı ile,

davacıya ait ...pafta, ...ve ...sayılı parseller ile komşu Karacakılavuz Belediyesi adına yoldan ihdasen tescili yapılan komşu ...ve ...sayılı parsellerin imar adası oluşturabilmesi için birlikte tevhidinin zorunlu olduğu, halihazırda kullanılan yolun daraltılması ve imar adası hatlarını bozan bir durumun bulunmadığı, dava konusu işlemin şehircilik ve planlama ilkelerine, belde ihtiyaçlarına, üst ölçekli planlara ve imar mevzuatına uygun olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiş,

Yukarıda anılan, ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararı temyiz aşamasında iken, anılan kararın uygulanması kapsamında, Süleymanpaşa Belediye Meclisinin ...tarihli ...sayılı kararı ile, Tekirdağ ili, Süleymanpaşa ilçesi, ...Mahallesi, ...ve ...sayılı parsellerde kayıtlı taşınmazların, ...ve ...sayılı parsellerle tevhit edilmek şartı ile İmar Kanununun 15., 16.ve 17.maddeleri uyarınca satış talebinin kabulüne karar verilmiş ise de, Süleymanpaşa Belediye Meclisinin ...tarihli, ...sayılı kararı ile, Süleymanpaşa Belediye Meclisinin, 04.02.2015 tarihli kararının mevcut parsellerin üzerinde kullanılmakta olan yol olması,

karşısının kot farkı olması sebebiyle yolun yapılmasının fiili imkansızlığı ve mevcut yol altyapısının da taşınmasının mümkün olmaması nedeniyle, satışa ilişkin ...tarihli ...sayılı belediye meclisi kararının iptaline karar verilmiş, anılan karara davacı tarafından yapılan 14.07.2015 tarihli itirazın da ...tarihli ...sayılı belediye meclisi kararı ile reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır.

Bakılan dosya ile Danıştay Altıncı Dairesinin E:2019/1955 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, Tekirdağ ili, Süleymanpaşa ilçesi, ...Mahallesi, ...ve ...parsel sayılı mülkiyeti davalı belediyeye ait yoldan ihdasen oluşan taşınmazların davacıya satışına ilişkin ...tarihli, ...sayılı Süleymanpaşa Belediye Meclisi kararının alınmasına sebep olan ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 14/11/2018 tarih ve E:2015/1825, K:2018/9171 sayılı kararı ile onanmasına,

Danıştay Altıncı Dairesinin 29.03/2022 tarihli E: 2019/1955 K:2022/3729 sayılı karar ile de " parselasyon işlemi yapılmadan imar adası üzerindeki parsellere ifraz ve tevhit işlemlerinin yapılmasına olanak bulunmadığı dikkate alındığında davanın reddine karar verilmesi gerekirken dava konusu işlemin iptali yolundaki idare mahkemesi kararında isabet görülmemiştir. " gerekçesi ile davalı idarenin karar düzeltme istemi kabul edilerek idare mahkemesi kararının bozulmasına karar verildiği belirlenmiştir.

Bu durumda uyuşmazlık konusu Tekirdağ ili, Süleymanpaşa ilçesi, ...Mahallesi, ...ve ...parsel sayılı mülkiyeti davalı belediyeye ait yoldan ihdasen oluşan taşınmazların davacıya satışına ilişkin ...tarihli, ...sayılı Süleymanpaşa Belediye Meclisi kararının iptaline ilişkin ...tarihli, ...sayılı Süleymanpaşa Belediye Meclisi kararı ile anılan karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin 02.09.2015 tarihli, 362 sayılı belediye meclisi kararında mevzuata uygun olduğundan davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamaktadır.