Danıştay 6. Daire E.2019/17370 K.2022/8249

Dava konusu istem: Ankara ili, Altındağ ilçesi, … Bölgesi, … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazlara ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince; dava konusu işlemin onaylandığı tarihte yürürlükte olan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 22. maddesi gereğince dini tesis alanlarına ilişkin plan değişikliği yapılırken görüşü alınması gereken il müftülüğünden görüş alınıp alınmadığının sorulmasına dair ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… sayılı ara kararına cevaben … Büyükşehir Belediye Başkanlığı Uygulama İmar Planlama Şube Müdürlüğü tarafından, söz konusu kurum görüşünün alınmadığı beyan edildiğinden, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Dava konusu plan değişikliği ile dini tesis alanının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesi söz konusu olmadığından il müftülüğünden görüş alınmasının gerekmediği, davacı tarafından sosyal kültürel tesis alanının azaltıldığı iddiasıyla bakılan dava açılmışsa da, söz konusu işlevin belediye hizmet alanına çevrilmesine ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin öncelikle ilçe belediye meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edildiği, ayrıca alanda ticari amaçla kullanılmamak kaydıyla sosyal kültürel tesisler yapılabileceğine dair plan notu getirilerek, söz konusu kullanımın, iddia edildiğinin aksine, dava konusu planda korunduğu ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …NUN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin kabulü ile yasal süresi geçirildikten sonra açılan davanın süreaşımı yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, işin esası incelenmek suretiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 21/03/2019 tarih ve E:2015/2395, K:2019/1636 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Uyuşmazlık konusu taşınmazların kök parseli olan eski … ada, … parsel sayılı taşınmaz 28.03.1995 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında cami alanı kullanımında kalmakta olup, bu plan doğrultusunda alanda yapılan parselasyon sonucunda toplam 2.740 m2 büyüklüğünde oluşturulan cami alanı işlevli … ada, … parsel sayılı taşınmazın 1.545 m2'lik hissesi … Vakfına, 1.195 m2'lik hissesi Altındağ Belediye Başkanlığına tahsis edilmiştir.

Söz konusu parsele ilişkin Altındağ Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile kabul edilerek, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile taşınmazın üzerinde fiilen … Camisinin bulunduğu kısma "dini tesis alanı" işlevi, kalan kısma "…, hmaks:serbest yapılaşma koşullarında sosyal kültürel tesis alanı" işlevi getirilmiştir.

2010 yılı onaylı uygulama imar planı değişikliği doğrultusunda alanda yeniden yapılan parselasyon sonucunda toplam 1.000 m2 büyüklüğünde oluşturulan "sosyal kültürel tesis alanı" işlevli yeni … ada, … parsel sayılı taşınmaz müstakil şekilde … Vakfına tahsis edilmiş, toplam 1.740 m2 büyüklüğünde oluşturulan "dini tesis alanı" işlevli yeni … ada, … parsel sayılı taşınmazda ise 545 m2 payla anılan Vakıf, 1.195 m2 payla Altındağ Belediye Başkanlığı hisselendirilmiştir.

Devamında Vakfın bağımsız maliki olduğu … ada, … parsel sayılı taşınmazın "…, hmaks:serbest yapılaşma koşullarında sosyal kültürel tesis alanı" olan işlevinin "…, hmaks:10.50 metre yapılaşma koşullarında belediye hizmet alanına" çevrilmesine ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği Altındağ Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilmiş, bu plan değişikliği teklifi Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin dava konusu … tarih ve … sayılı kararı ile … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazların tevhit edilerek tamamının …,

hmaks:serbest yapılaşma koşullarında dini tesis alanı kullanımına ayrılması ve ticari amaçla kullanılmamak kaydıyla taşınmazda sosyal kültürel tesislerin de yer alabileceğine dair plan notu ilave edilmesi suretiyle 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile birlikte tadilen onaylanmıştır.

Bunun üzerine 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanun'un “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde. "İmar Planları. Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır. Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer.

Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.” hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, aynı Kanun'un "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması,

değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı, hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıdaki bölümde yer verilen yasal düzenlemeler uyarınca, imar planlarına karşı 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında yapılacak itiraza ilişkin olarak, 3194 sayılı Kanunun 8/b maddesinde özel bir süre öngörülmüştür. Buna göre, imar planlarının askıya çıkartılmak suretiyle ilan edildiği 1 aylık süre içerisinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya planın askıdan indirildiği tarihi takip eden 60 gün içerisinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 gün içinde, askı süresi içinde yapılan itiraza planın askıdan indirildiği takip eden 60 gün içinde davalı idarece cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde ise, bunun bildiriminden itibaren 60 gün içinde iptal davası açılabilmesi mümkündür.

İmar planlarına askı süresi içinde herhangi bir itirazda bulunulmaması halinde ise davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılması gerekmektedir.

Bu doğrultuda, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararı ile onaylanan dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin 26.09.2012 - 25.10.2012 tarih aralığında askıya çıkartılmak suretiyle ilan edildiği, davacı tarafından askı süresi içinde plan değişikliğine itiraz edilmediği ve planın herhangi bir itiraz olmadan kesinleştiği hususunun Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığının … tarih ve …-… sayılı yazısı ile davacıya bildirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacı tarafından askı süresinin bitimini takip eden 60 günlük yasal sürenin son günü olan 24.12.2012 tarihine kadar dava açılması gerekmekte iken, bu süre geçirildikten sonra 07.03.2013 tarihinde İdare Mahkemesi kayıtlarına giren dilekçe ile açılan davada süreaşımı bulunmaktadır.

Davalı idarenin süreaşımı itirazına yönelik olarak davacı tarafından; il müftülüğünden görüş alınmadan yapılan plan değişikliğinin butlanla batıl olması nedeniyle davanın her zaman açılmasının mümkün olduğu şeklinde iddialar ileri sürülmüşse de, imar mevzuatı gereği alınması gereken kurum görüşlerinde eksiklik bulunması, idari işlemin yok hükmünde sayılması sonucunu doğurmadığından, davacının bu iddiasına itibar edilemeyeceği açıktır.

Bu tespit ve açıklamalar doğrultusunda, İdare Mahkemesince davanın süreaşımı yönünden reddine karar verilmesi gerekmekte iken, işin esası incelenmek suretiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararda isabet bulunmamaktadır.