Danıştay 6. Daire E.2019/1981 K.2021/11107

İstemin özeti

Eskişehir ili, Odunpazarı ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 1/1000 ölçeki uygulama imar planı değişikliği talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Odunpazarı Belediye Meclisinin … tarih ve .. sayılı kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:.. sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın ONANMASINA, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine 11/10/2021 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

(X) KARŞI OY

Dava, Eskişehir ili, Odunpazarı ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 1/1000 ölçeki uygulama imar planı değişikliği talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Odunpazarı Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde, nazım imar planı "varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerini çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır,

"uygulama imar planı "tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." olarak tanımlanmıştır.

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürülükte bulunan Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 23. maddesinde "(1) Nazım imar planında karar düzeyi ve içerikleri bakımından, uygulama imar planındaki detay kararlar alınmaması esas olup, uygulamaya dönük kararlar uygulama imar planlarında belirlenir.

(2) İhtiyaç duyulması halinde, nazım imar planlarında, sosyal ve teknik altyapı alanları ve kamuya ayrılan alan dengeleri gözetilmek suretiyle uygulama imar planlarının yapım etapları belirlenebilir. (...)" hükmüne.

24. maddesinin ikinci fıkrasında "Nazım imar planları üzerinde gösterilen sosyal ve teknik altyapı alanlarının konum ile büyüklükleri, toplam standartların altına düşülmemek, nazım imar planının ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü ve genel işleyişini bozmamak ve hizmet etki alanı içinde kalmak şartı ile ilgili kurum ve kuruluşların görüşü dikkate alınarak uygulama imar planlarında değiştirilebilir." hükmüne;

üçüncü fıkrasında ise "Uygulama imar planlarında, bölgenin ihtiyacına yönelik çocuk bahçesi, yeşil alan, otopark, cep otoparkı, yol boyu otopark, durak cebi, aile sağlık merkezi, mescit, karakol, muhtarlık, trafo gibi sosyal ve teknik altyapı alanlarını artırıcı küçük alan gerektiren fonksiyonlar ayrılabilir ve bu fonksiyonların konulması nazım imar planına aykırılık teşkil etmez." hükmüne yer verilmiştir.

İdare Mahkemesince, dava konusu taşınmazın, Eskişehir geneli imar planlarında 1987 yılında sağlık alanı olarak planlandığı, Odunpazarı Belediye Meclisinin … tarih … sayılı kararı ile kabul edilerek Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığının 18.08.1998 tarihli oluru ile onaylanan uygulama imar planı değişikliğinde park alanı olarak planlandığı, 2004 ve 2007 yıllarında onaylanan imar planlarında dava konusu parselin fonksiyonunda herhangi bir değişiklik yapılmadığı,

netice itibariyle, 1/1000 ölçekli uygulama imar planında yeşil alan kullanımında kalan uyuşmazlık konusu taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/25.000 ölçekli nazım imar planlarında konut alanına isabet ettiği, plan hiyerarşisi ve planlar arası kademeli birliktelik ilkesi uyarınca 1/1000 ölçekli uygulama imar planının üst ölçekli planlara uygun olması gerektiği, uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu alanda yapılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planın da üst ölçekli planlar ile uyumlu hale getirilmesi gerektiği anlaşıldığı,

bu nedenle davacı tarafından yapılan 1/1000 ölçeki uygulama imar planının, üst ölçekli nazım imar planlarına uygun olacak şekilde düzenlenmesi talebinin reddine ilişkin Odunpazarı Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; imar planlarının kademeli birlikteliği ilkesi uyarınca, uygulama imar planlarının nazım imar planlarına uygun olarak hazırlanması esas olmakla birlikte, bölgenin ihtiyacına yönelik çocuk bahçesi, yeşil alan, park gibi sosyal ve teknik altyapı alanlarını arttırıcı küçük alan gerektiren fonksiyonların uygulama imar planlarında ayrılmasının, üst ölçekli nazım imar planlarına aykırılık teşkil etmeyeceği sonucuna varılmaktadır.

Bakılan uyuşmazlıkta, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile getirilen park alanı kullanım kararının sosyal ve teknik donatı alanını arttırıcı nitelik taşıdığı ve bu alanların uygulama imar planında ayrılmasının nazım imar planına aykırılık teşkil etmeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Dava konusu parsele yönelik olarak uygulama imar planında getirilen park alanı kullanımının kaldırılmasına ilişkin davacı isteminin reddi işleminin iptali istemiyle açılan davada, uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için dava konusu parselde getirilen kullanım kararının, bölgenin ihtiyaçları, imar mevzuatı, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygunluğunun incelenmesi gerekmektedir.