Danıştay 6. Daire E.2019/20142 K.2023/10162

Dava konusu istem: Eskişehir ili, İnönü ilçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … sayılı parselin ''konut alanı'' olan kullanımının, kısmen 12 metrelik yaya yoluna cepheli yaya yolu cebi, kısmen konut alanı olarak düzenlenmesine ilişkin İnönü Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dosyanın ve yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu imar planı değişikliği sonucunda uyuşmazlık konusu parselin büyük bir kısmının konut alanından çıkartıldığı ve 12 metrelik yaya yoluna “cep” olarak planlandığı, "cep" yapılmak sureti ile öngörülen kentsel boşluk alanının hangi amaçla kullanılabileceğinin belli olmadığı, dava konusu taşınmaz ve yakın çevresinde mevcut planda öngörülen yaya yolunun genişlemesini ve yeşil refüj düzenlemesini gerektirecek yapı ve nüfus yoğunluğunun bulunmadığı,

cep olarak öngörülen boşluğun her yerde olabileceği ve planlama açısından gerekliliğinin bulunmadığı, plan değişikliği ile öngörülen 12 metrelik yolun imar adası içerisinde yola cephesi olmayan kadastro parselleri ortaya çıkarttığı anlaşıldığından, işlemde imar mevzuatına, planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine, planlar hiyerarşisine ve kamu yararına uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İptali istenilen planın kesinleşmesinin üzerinden uzun yıllar geçtiği ve bu nedenle yapıldığı zamanki koşullara göre değerlendirilmesinin gerektiği, imar adasının ortasından geçen ark nedeniyle mülkiyet yapısı parçalandığından yol düzenlemesi yapılarak sorunların giderilmesinin amaçlandığı, parselasyon yapılarak sorunların çözüme kavuşturulacağı, hatalı değerlendirmeler içeren bilirkişi raporuna göre verilen iptal kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının, 10 metre ve üstündeki genişliğe sahip yolların nazım imar planında gösterilmemesinin uygulama imar planını nazım imar planına aykırı hale getireceği gerekçesiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 16. maddesinde: "Hazırlanacak her ölçekteki imar planlarının yapım ve değişikliklerinde planlanan beldenin ve bölgenin şartları ile gelecekteki gereksinimleri gözönünde tutularak sosyal ve teknik donatı alanlarında EK-1 deki tabloda belirtilen asgari standartlara uyulur." denildikten sonra 17. maddesinde de: "Nazım planları üzerinde gösterilen teknik ve sosyal alt yapı alanlarının konum ile büyüklükleri toplam standartların altına düşülmemek şartı ile uygulama planlarında değiştirilebilir." 29.maddesinde.

"İmar planında gösterilen yolların genişletme, daraltma ve güzergahına ait imar planı değişikliklerinde 1) Devamlığı olan bir yol belli bir kesimde daraltılamaz. 2) Yolların kaydırılmasında, mülkiyet ve yapılaşma durumu esas alınır. 3) İmar planlarındaki gelişme alanlarında (7,00) metreden dar yaya, (10,00) metreden dar trafik yolu açılamaz, meskun alanlarda mülkiyet ve yapılaşma durumlarının elverdiği ölçüde yukarıdaki standartlara uyulur.

4) İmar planı değişikliği ile çıkmaz sokak ihdas edilemez. 5) İmar planı içinde kalan karayolu, kent içi geçişinin değiştirilmesi durumunda, Karayolları Genel Müdürlüğü'nden alınacak görüşe uyulur." hükmüne yer verilmiştir.

Yönetmeliğin gerek yukarıda içeriğine yer verilen düzenlemesi, gerekse Ek-2-a ve Ek-2-b 1/1000 ve 1/5000 lejandlarına göre, trafik yolu olan 10,00 metre üzerindeki en kesitli yolların ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümünü gösterecek olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer alması gerekirken, daha dar en kesitli olan yaya yolunun (7,00 metrelik) ise üst ölçekli nazım imar planında yer almadan da 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesi mümkündür.

Uyuşmazlıkta, devamlılığı olan 12 metrelik yolun, üst 1/5.000 ölçekli nazım imar planında gösterilmeksizin (nazım imar planında değişiklik yapılmamıştır) dava konusu 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile düzenlendiği görülmektedir. Her ne kadar davalı idarece yerleşim yerinin içerisinden geçen su arkının üzerinin kapatılması amacıyla plan değişikliğinin yapıldığı ve bu nedenle yolun ortasına refüj konulduğu, etrafına ise çevre düzenlemesi yapılacağı belirtilerek 12 metre en kesitli yolun taşıt yolu özelliği taşımadığı, sadece yaya yolu olarak tasarlandığı ileri sürülmekte ise de 10 metreden daha geniş yolların yaya yolu veya taşıt yolu olarak tasarlanmasından bağımsız olarak nazım imar planı ölçeğinde gösterilmesi olanaklı olduğundan bu iddiaya itibar edilmemiştir.

Danıştay Altıncı Dairesinin yerleşik içtihatlarına göre, taşıt yolu olan 10 metre ve üzerindeki en kesitli yolların ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümünü gösterecek olan 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer alması gerekmekte olup dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında öngörülen 12 metre en kesitli taşıt yollunun 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmemesi, uygulama imar planını dayanağı olan nazım imar planına aykırı hale getirmiştir.

Bu itibarla, mevzuata aykırı bulunan dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdari dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.