Danıştay 6. Daire E.2019/20185 K.2023/8409

Dava konusu istem: Muğla ili, Ula ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacı tarafından; ..., ..., ...ve ...parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin ...tarih ve ...sayılı mülga Gökova Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; mahallinde yapılan keşif, bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu parselasyon işleminde düzenleme sınırının, imar adalarını çevreleyen yolların kamuya kazandırılması için yolların tamamının açılmasını sağlayacak şekilde düzenlemeye giren ..., ..., ...ve ...parsel sayılı taşınmazların mülkiyet dış sınırından ve davacıya ait ...parsel sayılı taşınmazın doğusundaki plan onama sınırından geçirildiği,

bu haliyle düzenleme sınırının 3194 sayılı İmar Kanununun 18. Madde Uygulama Yönetmeliğinin 6. maddesinde yer alan düzenleme sınırının belirlenmesi ile ilgili hükümlere uygun olduğu, dava konusu parselasyon işleminin dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planına uygun olduğu ve düzenleme ortaklık payına ilişkin ilkelere uygun olduğu, bu sebeple dava konusu parselasyon işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu taşınmazın tarım arazisi niteliğinde olduğu, plan onama ve düzenleme sınırı dışında ve tarımsal alan içerisinde olduğu, plan onama sınırı dışındaki bir taşınmazın 402,92 m2lik kısmının imar planında yol alanı olarak belirlenmesinin mümkün olamayacağı, dava dosyasında yer alan bilirkişi raporunun yetersiz olduğu, eksik incelemeye dayandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Dava konusu parselasyon düzenleme sınırı dışında bulunan davacının parselasyon işlemiyle yasal ve güncel bir menfaat ilişkisinin bulunmadığı, dolayısıyla bu işlem bakımından davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken İdare Mahkemesince işin esasının incelenmesi suretiyle verilen davanın reddine ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bu gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, Muğla ili, Ula ilçesi, ...Mahallesi, ...parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacı tarafından; Muğla ili, Ula ilçesi, ...Mahallesinde bulunan ..., ..., ...ve ...parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin ...tarih ve ...sayılı mülga Gökova Belediyesi encümen kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, idari davaların idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı belirtildikten sonra ilk inceleme konularının belirlendiği 14. maddenin 3. fıkrasının (c) bendinde dilekçenin ehliyet yönünden, (e) bendinde ise süre yönünden inceleneceği, yine 14. maddenin 6. fıkrasında, ilk incelemeye ilişkin hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı ve 15. maddenin 1/b fıkrasında ise bu hususta Kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yargısal denetim amacıyla her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması koşuluna ihtiyaç vardır. Her olay ve davada, dava açan kişinin menfaatinin, iptali istenen işlemle ne ölçüde ihlal edildiğinin takdiri yargı mercilerince yapılmaktadır.

İptal davası açılabilmesi için gerekli olan menfaat ilişkisi; kişisel, meşru ve güncel olması halinde gerçekleşecektir. Başka bir anlatımla, iptal davasına konu olan işlemin davacının menfaatini ihlal ettiğinden söz edilebilmesi için, davacıyı etkilemesi, davacının menfaatlerini ihlal etmesi, işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişkinin bulunması gerekmektedir.

Bu ilişki, uyuşmazlığın niteliğine göre bazen mülkiyet hakkından, bazen de komşuluk hukukundan doğabilmektedir. Sonuç olarak; idari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görüşülebilmesi için ön koşullardan olan dava açma ehliyeti iptal davasına konu idari işlemin niteliğine ve dava açanın hukuken korunması gereken menfaatlerine göre idari yargı yerince değerlendirilmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu parselasyon işleminin Muğla ili, Ula ilçesi, ...Mahallesinde bulunan ..., ..., ...ve ...parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda yapıldığı, davacının ise, Muğla ili, Ula ilçesi, ...Mahallesinde bulunan ...parsel sayılı taşınmazın maliki olduğu ve davacının taşınmazının dava konusu parselasyon düzenleme sınırı dışında bulunduğu, ayrıca bu parselasyon işleminin dayanağı olan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği plan onama sınırının da dışında yer aldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; dava konusu parselasyon düzenleme sınırı dışında bulunan davacının parselasyon işlemiyle yasal ve güncel bir menfaat ilişkisinin bulunmadığı, dolayısıyla bu işlem bakımından davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerekirken İdare Mahkemesince işin esasının incelenmesi suretiyle verilen davanın reddine ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibariyle isabetsizlik bulunmamaktadır.